सूक्त 21: इन्द्र कहाँ हैं, कौन उनका यजन करता है?

इ॒मा उ॑ त्वा पुरु॒तम॑स्य का॒रोर्हव्यं॑ वीर॒ हव्या॑ हवन्ते ।
धियो॑ रथे॒ष्ठाम॒जरं॒ नवी॑यो र॒यिर्विभू॑तिरीयते वच॒स्या

imā u tvā purutamasya kārorhavyaṃ vīra havyā havante |
dhiyo ratheṣṭhāmajaraṃ navīyo rayirvibhūtirīyate vacasyā

तमु॑ स्तुष॒ इन्द्रं॒ यो विदा॑नो॒ गिर्वा॑हसं गी॒र्भिर्य॒ज्ञवृ॑द्धम् ।
यस्य॒ दिव॒मति॑ म॒ह्ना पृ॑थि॒व्याः पु॑रुमा॒यस्य॑ रिरि॒चे म॑हि॒त्वम्

tamu stuṣa indraṃ yo vidāno girvāhasaṃ gīrbhiryajñavṛddham |
yasya divamati mahnā pṛthivyāḥ purumāyasya ririce mahitvam

स इत्तमो॑ऽवयु॒नं त॑त॒न्वत्सूर्ये॑ण व॒युन॑वच्चकार ।
क॒दा ते॒ मर्ता॑ अ॒मृत॑स्य॒ धामेय॑क्षन्तो॒ न मि॑नन्ति स्वधावः

sa ittamo'vayunaṃ tatanvatsūryeṇa vayunavaccakāra |
kadā te martā amṛtasya dhāmeyakṣanto na minanti svadhāvaḥ

यस्ता च॒कार॒ स कुह॑ स्वि॒दिन्द्र॒ः कमा जनं॑ चरति॒ कासु॑ वि॒क्षु ।
कस्ते॑ य॒ज्ञो मन॑से॒ शं वरा॑य॒ को अ॒र्क इ॑न्द्र कत॒मः स होता॑

yastā cakāra sa kuha svidindraḥ kamā janaṃ carati kāsu vikṣu |
kaste yajño manase śaṃ varāya ko arka indra katamaḥ sa hotā

इ॒दा हि ते॒ वेवि॑षतः पुरा॒जाः प्र॒त्नास॑ आ॒सुः पु॑रुकृ॒त्सखा॑यः ।
ये म॑ध्य॒मास॑ उ॒त नूत॑नास उ॒ताव॒मस्य॑ पुरुहूत बोधि

idā hi te veviṣataḥ purājāḥ pratnāsa āsuḥ purukṛtsakhāyaḥ |
ye madhyamāsa uta nūtanāsa utāvamasya puruhūta bodhi

तं पृ॒च्छन्तोऽव॑रास॒ः परा॑णि प्र॒त्ना त॑ इन्द्र॒ श्रुत्यानु॑ येमुः ।
अर्चा॑मसि वीर ब्रह्मवाहो॒ यादे॒व वि॒द्म तात्त्वा॑ म॒हान्त॑म्

taṃ pṛcchanto'varāsaḥ parāṇi pratnā ta indra śrutyānu yemuḥ |
arcāmasi vīra brahmavāho yādeva vidma tāttvā mahāntam

अ॒भि त्वा॒ पाजो॑ र॒क्षसो॒ वि त॑स्थे॒ महि॑ जज्ञा॒नम॒भि तत्सु ति॑ष्ठ ।
तव॑ प्र॒त्नेन॒ युज्ये॑न॒ सख्या॒ वज्रे॑ण धृष्णो॒ अप॒ ता नु॑दस्व

abhi tvā pājo rakṣaso vi tasthe mahi jajñānamabhi tatsu tiṣṭha |
tava pratnena yujyena sakhyā vajreṇa dhṛṣṇo apa tā nudasva

स तु श्रु॑धीन्द्र॒ नूत॑नस्य ब्रह्मण्य॒तो वी॑र कारुधायः ।
त्वं ह्या॒३॒॑पिः प्र॒दिवि॑ पितॄ॒णां शश्व॑द्ब॒भूथ॑ सु॒हव॒ एष्टौ॑

sa tu śrudhīndra nūtanasya brahmaṇyato vīra kārudhāyaḥ |
tvaṃ hyāpiḥ pradivi pitṝṇāṃ śaśvadbabhūtha suhava eṣṭau

प्रोतये॒ वरु॑णं मि॒त्रमिन्द्रं॑ म॒रुत॑ः कृ॒ष्वाव॑से नो अ॒द्य ।
प्र पू॒षणं॒ विष्णु॑म॒ग्निं पुरं॑धिं सवि॒तार॒मोष॑धी॒ः पर्व॑ताँश्च

protaye varuṇaṃ mitramindraṃ marutaḥ kṛṣvāvase no adya |
pra pūṣaṇaṃ viṣṇumagniṃ puraṃdhiṃ savitāramoṣadhīḥ parvatām̐śca

इ॒म उ॑ त्वा पुरुशाक प्रयज्यो जरि॒तारो॑ अ॒भ्य॑र्चन्त्य॒र्कैः ।
श्रु॒धी हव॒मा हु॑व॒तो हु॑वा॒नो न त्वावाँ॑ अ॒न्यो अ॑मृत॒ त्वद॑स्ति

ima u tvā puruśāka prayajyo jaritāro abhyarcantyarkaiḥ |
śrudhī havamā huvato huvāno na tvāvām̐ anyo amṛta tvadasti

नू म॒ आ वाच॒मुप॑ याहि वि॒द्वान्विश्वे॑भिः सूनो सहसो॒ यज॑त्रैः ।
ये अ॑ग्निजि॒ह्वा ऋ॑त॒साप॑ आ॒सुर्ये मनुं॑ च॒क्रुरुप॑रं॒ दसा॑य

nū ma ā vācamupa yāhi vidvānviśvebhiḥ sūno sahaso yajatraiḥ |
ye agnijihvā ṛtasāpa āsurye manuṃ cakruruparaṃ dasāya

स नो॑ बोधि पुरए॒ता सु॒गेषू॒त दु॒र्गेषु॑ पथि॒कृद्विदा॑नः ।
ये अश्र॑मास उ॒रवो॒ वहि॑ष्ठा॒स्तेभि॑र्न इन्द्रा॒भि व॑क्षि॒ वाज॑म्

sa no bodhi puraetā sugeṣūta durgeṣu pathikṛdvidānaḥ |
ye aśramāsa uravo vahiṣṭhāstebhirna indrābhi vakṣi vājam