पञ्चम मण्डल

सूक्त 73: अश्विनीकुमारो, दूर हो या पास, आओ

ऋषि: पौर आत्रेयः · देवता: अश्विनौ · छन्द: अनुष्टुप्

10 श्लोक · 73 में से 87

इस अध्याय में क्या होता है

अश्विनीकुमारो, दूर हो या पास, आओ

पौर आत्रेय अनुष्टुप् में अश्विनीकुमारों की स्तुति करते हैं। आज तुम दूर हो या पास, या अन्तरिक्ष में, आओ। ऋषि अनेक अद्भुत कर्म करने वाले, शीघ्र सहायकों को बुलाते हैं। उन्होंने शोभा के लिए रथ का एक चक्र स्थिर रखा और दूसरे से लोकों में उड़ते हैं। अलग जन्मे, निर्दोष, वे बन्धु बनकर हमारे पास आए। जब सूर्या उनके वेगवान रथ पर चढ़ी, लाल पक्षियों और दीप्त ताप ने उन्हें घेर लिया। अत्रि स्नेह भरे मन से उन्हें जानते हैं और तप्त घर्म अर्पित करते हैं। वे समुद्र के पार ले जाते हैं। ऋषि रथ की तरह गढ़े अपने स्तोत्र अर्पित करते हैं।

73.1

यद॒द्य स्थः प॑रा॒वति॒ यद॑र्वा॒वत्य॑श्विना ।
यद्वा॑ पु॒रू पु॑रुभुजा॒ यद॒न्तरि॑क्ष॒ आ ग॑तम्

yadadya sthaḥ parāvati yadarvāvatyaśvinā |
yadvā purū purubhujā yadantarikṣa ā gatam

73.2

इ॒ह त्या पु॑रु॒भूत॑मा पु॒रू दंसां॑सि॒ बिभ्र॑ता ।
व॒र॒स्या या॒म्यध्रि॑गू हु॒वे तु॒विष्ट॑मा भु॒जे

iha tyā purubhūtamā purū daṃsāṃsi bibhratā |
varasyā yāmyadhrigū huve tuviṣṭamā bhuje

73.3

ई॒र्मान्यद्वपु॑षे॒ वपु॑श्च॒क्रं रथ॑स्य येमथुः ।
पर्य॒न्या नाहु॑षा यु॒गा म॒ह्ना रजां॑सि दीयथः

īrmānyadvapuṣe vapuścakraṃ rathasya yemathuḥ |
paryanyā nāhuṣā yugā mahnā rajāṃsi dīyathaḥ

73.4

तदू॒ षु वा॑मे॒ना कृ॒तं विश्वा॒ यद्वा॒मनु॒ ष्टवे॑ ।
नाना॑ जा॒ताव॑रे॒पसा॒ सम॒स्मे बन्धु॒मेय॑थुः

tadū ṣu vāmenā kṛtaṃ viśvā yadvāmanu ṣṭave |
nānā jātāvarepasā samasme bandhumeyathuḥ

73.5

आ यद्वां॑ सू॒र्या रथं॒ तिष्ठ॑द्रघु॒ष्यदं॒ सदा॑ ।
परि॑ वामरु॒षा वयो॑ घृ॒णा व॑रन्त आ॒तप॑ः

ā yadvāṃ sūryā rathaṃ tiṣṭhadraghuṣyadaṃ sadā |
pari vāmaruṣā vayo ghṛṇā varanta ātapaḥ

73.6

यु॒वोरत्रि॑श्चिकेतति॒ नरा॑ सु॒म्नेन॒ चेत॑सा ।
घ॒र्मं यद्वा॑मरे॒पसं॒ नास॑त्या॒स्ना भु॑र॒ण्यति॑

yuvoratriściketati narā sumnena cetasā |
gharmaṃ yadvāmarepasaṃ nāsatyāsnā bhuraṇyati

73.7

उ॒ग्रो वां॑ ककु॒हो य॒यिः शृ॒ण्वे यामे॑षु संत॒निः ।
यद्वां॒ दंसो॑भिरश्वि॒नात्रि॑र्नराव॒वर्त॑ति

ugro vāṃ kakuho yayiḥ śṛṇve yāmeṣu saṃtaniḥ |
yadvāṃ daṃsobhiraśvinātrirnarāvavartati

73.8

मध्व॑ ऊ॒ षु म॑धूयुवा॒ रुद्रा॒ सिष॑क्ति पि॒प्युषी॑ ।
यत्स॑मु॒द्राति॒ पर्ष॑थः प॒क्वाः पृक्षो॑ भरन्त वाम्

madhva ū ṣu madhūyuvā rudrā siṣakti pipyuṣī |
yatsamudrāti parṣathaḥ pakvāḥ pṛkṣo bharanta vām

73.9

स॒त्यमिद्वा उ॑ अश्विना यु॒वामा॑हुर्मयो॒भुवा॑ ।
ता याम॑न्याम॒हूत॑मा॒ याम॒न्ना मृ॑ळ॒यत्त॑मा

satyamidvā u aśvinā yuvāmāhurmayobhuvā |
tā yāmanyāmahūtamā yāmannā mṛḻayattamā

73.10

इ॒मा ब्रह्मा॑णि॒ वर्ध॑ना॒श्विभ्यां॑ सन्तु॒ शंत॑मा ।
या तक्षा॑म॒ रथाँ॑ इ॒वावो॑चाम बृ॒हन्नम॑ः

imā brahmāṇi vardhanāśvibhyāṃ santu śaṃtamā |
yā takṣāma rathām̐ ivāvocāma bṛhannamaḥ

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)