पञ्चम मण्डल

सूक्त 6: स्तोताओं के लिए अन्न लाओ

ऋषि: वसुश्रुत आत्रेयः · देवता: अग्निः · छन्द: पङ्क्तिः

10 श्लोक · 6 में से 87

इस अध्याय में क्या होता है

स्तोताओं के लिए अन्न लाओ

आत्रेय वसुश्रुत पंक्ति छन्द में अग्निदेव की स्तुति करते हैं, और हर मन्त्र एक ही टेक पर रुकता है: स्तोताओं के लिए अन्न लाओ। अग्नि वह शुभ धन हैं जिनके पास दुधारू गायें घर लौटती हैं, जिनके पास साँझ को तेज घोड़े लौटते हैं। वे प्रजा को बलवान अश्व देते हैं और प्रसन्न होकर मनचाहा धन लाने जाते हैं। गायक उनके अजर, दीप्त रूप को प्रज्वलित करते हैं, जिसकी ज्योति आकाश में चमकती है, और ऋचा से हवि देते हैं। उनकी ज्वालाएँ बढ़कर खुरों की तरह गायों के झुण्ड हाँक लाती हैं। मुख में घी की दोनों करछियाँ लिए अग्नि से वीर और अश्व माँगे जाते हैं।

6.1

अ॒ग्निं तं म॑न्ये॒ यो वसु॒रस्तं॒ यं यन्ति॑ धे॒नव॑ः ।
अस्त॒मर्व॑न्त आ॒शवोऽस्तं॒ नित्या॑सो वा॒जिन॒ इषं॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र

agniṃ taṃ manye yo vasurastaṃ yaṃ yanti dhenavaḥ |
astamarvanta āśavo'staṃ nityāso vājina iṣaṃ stotṛbhya ā bhara

6.2

सो अ॒ग्निर्यो वसु॑र्गृ॒णे सं यमा॒यन्ति॑ धे॒नव॑ः ।
समर्व॑न्तो रघु॒द्रुव॒ः सं सु॑जा॒तास॑ः सू॒रय॒ इषं॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र

so agniryo vasurgṛṇe saṃ yamāyanti dhenavaḥ |
samarvanto raghudruvaḥ saṃ sujātāsaḥ sūraya iṣaṃ stotṛbhya ā bhara

6.3

अ॒ग्निर्हि वा॒जिनं॑ वि॒शे ददा॑ति वि॒श्वच॑र्षणिः ।
अ॒ग्नी रा॒ये स्वा॒भुवं॒ स प्री॒तो या॑ति॒ वार्य॒मिषं॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र

agnirhi vājinaṃ viśe dadāti viśvacarṣaṇiḥ |
agnī rāye svābhuvaṃ sa prīto yāti vāryamiṣaṃ stotṛbhya ā bhara

6.4

आ ते॑ अग्न इधीमहि द्यु॒मन्तं॑ देवा॒जर॑म् ।
यद्ध॒ स्या ते॒ पनी॑यसी स॒मिद्दी॒दय॑ति॒ द्यवीषं॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र

ā te agna idhīmahi dyumantaṃ devājaram |
yaddha syā te panīyasī samiddīdayati dyavīṣaṃ stotṛbhya ā bhara

6.5

आ ते॑ अग्न ऋ॒चा ह॒विः शुक्र॑स्य शोचिषस्पते ।
सुश्च॑न्द्र॒ दस्म॒ विश्प॑ते॒ हव्य॑वा॒ट् तुभ्यं॑ हूयत॒ इषं॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र

ā te agna ṛcā haviḥ śukrasya śociṣaspate |
suścandra dasma viśpate havyavāṭ tubhyaṃ hūyata iṣaṃ stotṛbhya ā bhara

6.6

प्रो त्ये अ॒ग्नयो॒ऽग्निषु॒ विश्वं॑ पुष्यन्ति॒ वार्य॑म् ।
ते हि॑न्विरे॒ त इ॑न्विरे॒ त इ॑षण्यन्त्यानु॒षगिषं॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र

pro tye agnayo'gniṣu viśvaṃ puṣyanti vāryam |
te hinvire ta invire ta iṣaṇyantyānuṣagiṣaṃ stotṛbhya ā bhara

6.7

तव॒ त्ये अ॑ग्ने अ॒र्चयो॒ महि॑ व्राधन्त वा॒जिन॑ः ।
ये पत्व॑भिः श॒फानां॑ व्र॒जा भु॒रन्त॒ गोना॒मिषं॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र

tava tye agne arcayo mahi vrādhanta vājinaḥ |
ye patvabhiḥ śaphānāṃ vrajā bhuranta gonāmiṣaṃ stotṛbhya ā bhara

6.8

नवा॑ नो अग्न॒ आ भ॑र स्तो॒तृभ्य॑ः सुक्षि॒तीरिष॑ः ।
ते स्या॑म॒ य आ॑नृ॒चुस्त्वादू॑तासो॒ दमे॑दम॒ इषं॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र

navā no agna ā bhara stotṛbhyaḥ sukṣitīriṣaḥ |
te syāma ya ānṛcustvādūtāso damedama iṣaṃ stotṛbhya ā bhara

6.9

उ॒भे सु॑श्चन्द्र स॒र्पिषो॒ दर्वी॑ श्रीणीष आ॒सनि॑ ।
उ॒तो न॒ उत्पु॑पूर्या उ॒क्थेषु॑ शवसस्पत॒ इषं॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र

ubhe suścandra sarpiṣo darvī śrīṇīṣa āsani |
uto na utpupūryā uktheṣu śavasaspata iṣaṃ stotṛbhya ā bhara

6.10

ए॒वाँ अ॒ग्निम॑जुर्यमुर्गी॒र्भिर्य॒ज्ञेभि॑रानु॒षक् ।
दध॑द॒स्मे सु॒वीर्य॑मु॒त त्यदा॒श्वश्व्य॒मिषं॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र

evām̐ agnimajuryamurgīrbhiryajñebhirānuṣak |
dadhadasme suvīryamuta tyadāśvaśvyamiṣaṃ stotṛbhya ā bhara

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)