सूक्त 30: बभ्रु की इन्द्र-खोज, ऋणंचय का दान

क्व१॒॑ स्य वी॒रः को अ॑पश्य॒दिन्द्रं॑ सु॒खर॑थ॒मीय॑मानं॒ हरि॑भ्याम् ।
यो रा॒या व॒ज्री सु॒तसो॑ममि॒च्छन्तदोको॒ गन्ता॑ पुरुहू॒त ऊ॒ती

kva sya vīraḥ ko apaśyadindraṃ sukharathamīyamānaṃ haribhyām |
yo rāyā vajrī sutasomamicchantadoko gantā puruhūta ūtī

अवा॑चचक्षं प॒दम॑स्य स॒स्वरु॒ग्रं नि॑धा॒तुरन्वा॑यमि॒च्छन् ।
अपृ॑च्छम॒न्याँ उ॒त ते म॑ आहु॒रिन्द्रं॒ नरो॑ बुबुधा॒ना अ॑शेम

avācacakṣaṃ padamasya sasvarugraṃ nidhāturanvāyamicchan |
apṛcchamanyām̐ uta te ma āhurindraṃ naro bubudhānā aśema

प्र नु व॒यं सु॒ते या ते॑ कृ॒तानीन्द्र॒ ब्रवा॑म॒ यानि॑ नो॒ जुजो॑षः ।
वेद॒दवि॑द्वाञ्छृ॒णव॑च्च वि॒द्वान्वह॑ते॒ऽयं म॒घवा॒ सर्व॑सेनः

pra nu vayaṃ sute yā te kṛtānīndra bravāma yāni no jujoṣaḥ |
vedadavidvāñchṛṇavacca vidvānvahate'yaṃ maghavā sarvasenaḥ

स्थि॒रं मन॑श्चकृषे जा॒त इ॑न्द्र॒ वेषीदेको॑ यु॒धये॒ भूय॑सश्चित् ।
अश्मा॑नं चि॒च्छव॑सा दिद्युतो॒ वि वि॒दो गवा॑मू॒र्वमु॒स्रिया॑णाम्

sthiraṃ manaścakṛṣe jāta indra veṣīdeko yudhaye bhūyasaścit |
aśmānaṃ cicchavasā didyuto vi vido gavāmūrvamusriyāṇām

प॒रो यत्त्वं प॑र॒म आ॒जनि॑ष्ठाः परा॒वति॒ श्रुत्यं॒ नाम॒ बिभ्र॑त् ।
अत॑श्चि॒दिन्द्रा॑दभयन्त दे॒वा विश्वा॑ अ॒पो अ॑जयद्दा॒सप॑त्नीः

paro yattvaṃ parama ājaniṣṭhāḥ parāvati śrutyaṃ nāma bibhrat |
ataścidindrādabhayanta devā viśvā apo ajayaddāsapatnīḥ

तुभ्येदे॒ते म॒रुत॑ः सु॒शेवा॒ अर्च॑न्त्य॒र्कं सु॒न्वन्त्यन्ध॑ः ।
अहि॑मोहा॒नम॒प आ॒शया॑नं॒ प्र मा॒याभि॑र्मा॒यिनं॑ सक्ष॒दिन्द्र॑ः

tubhyedete marutaḥ suśevā arcantyarkaṃ sunvantyandhaḥ |
ahimohānamapa āśayānaṃ pra māyābhirmāyinaṃ sakṣadindraḥ

वि षू मृधो॑ ज॒नुषा॒ दान॒मिन्व॒न्नह॒न्गवा॑ मघवन्संचका॒नः ।
अत्रा॑ दा॒सस्य॒ नमु॑चे॒ः शिरो॒ यदव॑र्तयो॒ मन॑वे गा॒तुमि॒च्छन्

vi ṣū mṛdho januṣā dānaminvannahangavā maghavansaṃcakānaḥ |
atrā dāsasya namuceḥ śiro yadavartayo manave gātumicchan

युजं॒ हि मामकृ॑था॒ आदिदि॑न्द्र॒ शिरो॑ दा॒सस्य॒ नमु॑चेर्मथा॒यन् ।
अश्मा॑नं चित्स्व॒र्यं१॒॑ वर्त॑मानं॒ प्र च॒क्रिये॑व॒ रोद॑सी म॒रुद्भ्य॑ः

yujaṃ hi māmakṛthā ādidindra śiro dāsasya namucermathāyan |
aśmānaṃ citsvaryaṃ vartamānaṃ pra cakriyeva rodasī marudbhyaḥ

स्त्रियो॒ हि दा॒स आयु॑धानि च॒क्रे किं मा॑ करन्नब॒ला अ॑स्य॒ सेना॑ः ।
अ॒न्तर्ह्यख्य॑दु॒भे अ॑स्य॒ धेने॒ अथोप॒ प्रैद्यु॒धये॒ दस्यु॒मिन्द्र॑ः

striyo hi dāsa āyudhāni cakre kiṃ mā karannabalā asya senāḥ |
antarhyakhyadubhe asya dhene athopa praidyudhaye dasyumindraḥ

समत्र॒ गावो॒ऽभितो॑ऽनवन्ते॒हेह॑ व॒त्सैर्वियु॑ता॒ यदास॑न् ।
सं ता इन्द्रो॑ असृजदस्य शा॒कैर्यदीं॒ सोमा॑स॒ः सुषु॑ता॒ अम॑न्दन्

samatra gāvo'bhito'navanteheha vatsairviyutā yadāsan |
saṃ tā indro asṛjadasya śākairyadīṃ somāsaḥ suṣutā amandan

यदीं॒ सोमा॑ ब॒भ्रुधू॑ता॒ अम॑न्द॒न्नरो॑रवीद्वृष॒भः साद॑नेषु ।
पु॒रं॒द॒रः प॑पि॒वाँ इन्द्रो॑ अस्य॒ पुन॒र्गवा॑मददादु॒स्रिया॑णाम्

yadīṃ somā babhrudhūtā amandannaroravīdvṛṣabhaḥ sādaneṣu |
puraṃdaraḥ papivām̐ indro asya punargavāmadadādusriyāṇām

भ॒द्रमि॒दं रु॒शमा॑ अग्ने अक्र॒न्गवां॑ च॒त्वारि॒ दद॑तः स॒हस्रा॑ ।
ऋ॒णं॒च॒यस्य॒ प्रय॑ता म॒घानि॒ प्रत्य॑ग्रभीष्म॒ नृत॑मस्य नृ॒णाम्

bhadramidaṃ ruśamā agne akrangavāṃ catvāri dadataḥ sahasrā |
ṛṇaṃcayasya prayatā maghāni pratyagrabhīṣma nṛtamasya nṛṇām

सु॒पेश॑सं॒ माव॑ सृज॒न्त्यस्तं॒ गवां॑ स॒हस्रै॑ रु॒शमा॑सो अग्ने ।
ती॒व्रा इन्द्र॑मममन्दुः सु॒तासो॒ऽक्तोर्व्यु॑ष्टौ॒ परि॑तक्म्यायाः

supeśasaṃ māva sṛjantyastaṃ gavāṃ sahasrai ruśamāso agne |
tīvrā indramamamanduḥ sutāso'ktorvyuṣṭau paritakmyāyāḥ

औच्छ॒त्सा रात्री॒ परि॑तक्म्या॒ याँ ऋ॑णंच॒ये राज॑नि रु॒शमा॑नाम् ।
अत्यो॒ न वा॒जी र॒घुर॒ज्यमा॑नो ब॒भ्रुश्च॒त्वार्य॑सनत्स॒हस्रा॑

aucchatsā rātrī paritakmyā yām̐ ṛṇaṃcaye rājani ruśamānām |
atyo na vājī raghurajyamāno babhruścatvāryasanatsahasrā

चतु॑ःसहस्रं॒ गव्य॑स्य प॒श्वः प्रत्य॑ग्रभीष्म रु॒शमे॑ष्वग्ने ।
घ॒र्मश्चि॑त्त॒प्तः प्र॒वृजे॒ य आसी॑दय॒स्मय॒स्तम्वादा॑म॒ विप्रा॑ः

catuḥsahasraṃ gavyasya paśvaḥ pratyagrabhīṣma ruśameṣvagne |
gharmaścittaptaḥ pravṛje ya āsīdayasmayastamvādāma viprāḥ