चतुर्थ मण्डल

सूक्त 44: सूर्या को ले जाने वाला अश्विनों का स्वर्ण रथ

ऋषि: पुरुमीळहाजमीळ्हौ सौहोत्रौ · देवता: अश्विनौ · छन्द: त्रिष्टुप्

7 श्लोक · 44 में से 58

इस अध्याय में क्या होता है

सूर्या को ले जाने वाला अश्विनों का स्वर्ण रथ

सुहोत्र के पुत्र पुरुमीढ और अजमीढ का अश्विनों को त्रिष्टुप् छन्द में साथी सूक्त। हे अश्विनो, आज हम तुम्हारे दूर तक चलने वाले रथ को पुकारते हैं, जो सूर्या को ले जाता है और गायों को एकत्र करता है। हे द्युलोक के पुत्रो, अपनी शक्तियों से तुम वह शोभा पाते हो; कूबड़ वाले अश्व तुम्हारा रथ खींचते हैं। आज कौन हवि लेकर सहायता या सोम के लिए तुम्हें इधर मोड़ता है? हे नासत्यो, स्वर्ण रथ में इस यज्ञ में आओ, मधुर सोम पियो और उपासक को रत्न दो। दूसरे भक्त तुम्हें न रोकें। अजमीढ के वंशज साझी स्तुति लेकर आए हैं; सूक्त पिछले सूक्त वाले मन्त्र पर समाप्त होता है।

44.1

तं वां॒ रथं॑ व॒यम॒द्या हु॑वेम पृथु॒ज्रय॑मश्विना॒ संग॑तिं॒ गोः ।
यः सू॒र्यां वह॑ति वन्धुरा॒युर्गिर्वा॑हसं पुरु॒तमं॑ वसू॒युम्

taṃ vāṃ rathaṃ vayamadyā huvema pṛthujrayamaśvinā saṃgatiṃ goḥ |
yaḥ sūryāṃ vahati vandhurāyurgirvāhasaṃ purutamaṃ vasūyum

44.2

यु॒वं श्रिय॑मश्विना दे॒वता॒ तां दिवो॑ नपाता वनथ॒ः शची॑भिः ।
यु॒वोर्वपु॑र॒भि पृक्ष॑ः सचन्ते॒ वह॑न्ति॒ यत्क॑कु॒हासो॒ रथे॑ वाम्

yuvaṃ śriyamaśvinā devatā tāṃ divo napātā vanathaḥ śacībhiḥ |
yuvorvapurabhi pṛkṣaḥ sacante vahanti yatkakuhāso rathe vām

44.3

को वा॑म॒द्या क॑रते रा॒तह॑व्य ऊ॒तये॑ वा सुत॒पेया॑य वा॒र्कैः ।
ऋ॒तस्य॑ वा व॒नुषे॑ पू॒र्व्याय॒ नमो॑ येमा॒नो अ॑श्वि॒ना व॑वर्तत्

ko vāmadyā karate rātahavya ūtaye vā sutapeyāya vārkaiḥ |
ṛtasya vā vanuṣe pūrvyāya namo yemāno aśvinā vavartat

44.4

हि॒र॒ण्यये॑न पुरुभू॒ रथे॑ने॒मं य॒ज्ञं ना॑स॒त्योप॑ यातम् ।
पिबा॑थ॒ इन्मधु॑नः सो॒म्यस्य॒ दध॑थो॒ रत्नं॑ विध॒ते जना॑य

hiraṇyayena purubhū rathenemaṃ yajñaṃ nāsatyopa yātam |
pibātha inmadhunaḥ somyasya dadhatho ratnaṃ vidhate janāya

44.5

आ नो॑ यातं दि॒वो अच्छा॑ पृथि॒व्या हि॑र॒ण्यये॑न सु॒वृता॒ रथे॑न ।
मा वा॑म॒न्ये नि य॑मन्देव॒यन्त॒ः सं यद्द॒दे नाभि॑ः पू॒र्व्या वा॑म्

ā no yātaṃ divo acchā pṛthivyā hiraṇyayena suvṛtā rathena |
mā vāmanye ni yamandevayantaḥ saṃ yaddade nābhiḥ pūrvyā vām

44.6

नू नो॑ र॒यिं पु॑रु॒वीरं॑ बृ॒हन्तं॒ दस्रा॒ मिमा॑थामु॒भये॑ष्व॒स्मे ।
नरो॒ यद्वा॑मश्विना॒ स्तोम॒माव॑न्स॒धस्तु॑तिमाजमी॒ळ्हासो॑ अग्मन्

nū no rayiṃ puruvīraṃ bṛhantaṃ dasrā mimāthāmubhayeṣvasme |
naro yadvāmaśvinā stomamāvansadhastutimājamīḻhāso agman

44.7

इ॒हेह॒ यद्वां॑ सम॒ना प॑पृ॒क्षे सेयम॒स्मे सु॑म॒तिर्वा॑जरत्ना ।
उ॒रु॒ष्यतं॑ जरि॒तारं॑ यु॒वं ह॑ श्रि॒तः कामो॑ नासत्या युव॒द्रिक्

iheha yadvāṃ samanā papṛkṣe seyamasme sumatirvājaratnā |
uruṣyataṃ jaritāraṃ yuvaṃ ha śritaḥ kāmo nāsatyā yuvadrik

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)