चतुर्थ मण्डल

सूक्त 43: कौन देव सुनेंगे? अश्विन

ऋषि: पुरुमीळहाजमीळ्हौ सौहोत्रौ · देवता: अश्विनौ · छन्द: त्रिष्टुप्

7 श्लोक · 43 में से 58

इस अध्याय में क्या होता है

कौन देव सुनेंगे? अश्विन

ऋषि सुहोत्र के पुत्र पुरुमीढ और अजमीढ हैं, देवता अश्विन, छन्द त्रिष्टुप्। वे प्रश्नों से आरम्भ करते हैं: यज्ञ योग्य देवों में कौन सुनेगा, कौन हमारी स्तुति स्वीकारेगा? सूर्य की पुत्री ने किसका वेगवान घोड़ों वाला रथ चुना? हे द्युलोक से जन्मे दिव्य पक्षियो, किस शक्ति से तुम सबसे बलवान हो? जब तुम्हारा विशाल रथ समुद्र से आता है, वह आकाश के चारों ओर घूमता है; तुम्हारे लिए मधु टपकता है। नदी ने अपनी धारा से तुम्हारे घोड़े सींचे और लाल पक्षी चारों ओर उड़े। यही वेगवान रथ है जिससे तुम सूर्या के पति बने। गायक की रक्षा करो; हमारी कामना तुम पर टिकी है।

43.1

क उ॑ श्रवत्कत॒मो य॒ज्ञिया॑नां व॒न्दारु॑ दे॒वः क॑त॒मो जु॑षाते ।
कस्ये॒मां दे॒वीम॒मृते॑षु॒ प्रेष्ठां॑ हृ॒दि श्रे॑षाम सुष्टु॒तिं सु॑ह॒व्याम्

ka u śravatkatamo yajñiyānāṃ vandāru devaḥ katamo juṣāte |
kasyemāṃ devīmamṛteṣu preṣṭhāṃ hṛdi śreṣāma suṣṭutiṃ suhavyām

43.2

को मृ॑ळाति कत॒म आग॑मिष्ठो दे॒वाना॑मु कत॒मः शम्भ॑विष्ठः ।
रथं॒ कमा॑हुर्द्र॒वद॑श्वमा॒शुं यं सूर्य॑स्य दुहि॒तावृ॑णीत

ko mṛḻāti katama āgamiṣṭho devānāmu katamaḥ śambhaviṣṭhaḥ |
rathaṃ kamāhurdravadaśvamāśuṃ yaṃ sūryasya duhitāvṛṇīta

43.3

म॒क्षू हि ष्मा॒ गच्छ॑थ॒ ईव॑तो॒ द्यूनिन्द्रो॒ न श॒क्तिं परि॑तक्म्यायाम् ।
दि॒व आजा॑ता दि॒व्या सु॑प॒र्णा कया॒ शची॑नां भवथ॒ः शचि॑ष्ठा

makṣū hi ṣmā gacchatha īvato dyūnindro na śaktiṃ paritakmyāyām |
diva ājātā divyā suparṇā kayā śacīnāṃ bhavathaḥ śaciṣṭhā

43.4

का वां॑ भू॒दुप॑माति॒ः कया॑ न॒ आश्वि॑ना गमथो हू॒यमा॑ना ।
को वां॑ म॒हश्चि॒त्त्यज॑सो अ॒भीक॑ उरु॒ष्यतं॑ माध्वी दस्रा न ऊ॒ती

kā vāṃ bhūdupamātiḥ kayā na āśvinā gamatho hūyamānā |
ko vāṃ mahaścittyajaso abhīka uruṣyataṃ mādhvī dasrā na ūtī

43.5

उ॒रु वां॒ रथ॒ः परि॑ नक्षति॒ द्यामा यत्स॑मु॒द्राद॒भि वर्त॑ते वाम् ।
मध्वा॑ माध्वी॒ मधु॑ वां प्रुषाय॒न्यत्सीं॑ वां॒ पृक्षो॑ भु॒रज॑न्त प॒क्वाः

uru vāṃ rathaḥ pari nakṣati dyāmā yatsamudrādabhi vartate vām |
madhvā mādhvī madhu vāṃ pruṣāyanyatsīṃ vāṃ pṛkṣo bhurajanta pakvāḥ

43.6

सिन्धु॑र्ह वां र॒सया॑ सिञ्च॒दश्वा॑न्घृ॒णा वयो॑ऽरु॒षास॒ः परि॑ ग्मन् ।
तदू॒ षु वा॑मजि॒रं चे॑ति॒ यानं॒ येन॒ पती॒ भव॑थः सू॒र्याया॑ः

sindhurha vāṃ rasayā siñcadaśvānghṛṇā vayo'ruṣāsaḥ pari gman |
tadū ṣu vāmajiraṃ ceti yānaṃ yena patī bhavathaḥ sūryāyāḥ

43.7

इ॒हेह॒ यद्वां॑ सम॒ना प॑पृ॒क्षे सेयम॒स्मे सु॑म॒तिर्वा॑जरत्ना ।
उ॒रु॒ष्यतं॑ जरि॒तारं॑ यु॒वं ह॑ श्रि॒तः कामो॑ नासत्या युव॒द्रिक्

iheha yadvāṃ samanā papṛkṣe seyamasme sumatirvājaratnā |
uruṣyataṃ jaritāraṃ yuvaṃ ha śritaḥ kāmo nāsatyā yuvadrik

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)