सूक्त 16: इन्द्र, कुत्स और शुष्ण का वध

आ स॒त्यो या॑तु म॒घवाँ॑ ऋजी॒षी द्रव॑न्त्वस्य॒ हर॑य॒ उप॑ नः ।
तस्मा॒ इदन्ध॑ः सुषुमा सु॒दक्ष॑मि॒हाभि॑पि॒त्वं क॑रते गृणा॒नः

ā satyo yātu maghavām̐ ṛjīṣī dravantvasya haraya upa naḥ |
tasmā idandhaḥ suṣumā sudakṣamihābhipitvaṃ karate gṛṇānaḥ

अव॑ स्य शू॒राध्व॑नो॒ नान्ते॒ऽस्मिन्नो॑ अ॒द्य सव॑ने म॒न्दध्यै॑ ।
शंसा॑त्यु॒क्थमु॒शने॑व वे॒धाश्चि॑कि॒तुषे॑ असु॒र्या॑य॒ मन्म॑

ava sya śūrādhvano nānte'sminno adya savane mandadhyai |
śaṃsātyukthamuśaneva vedhāścikituṣe asuryāya manma

क॒विर्न नि॒ण्यं वि॒दथा॑नि॒ साध॒न्वृषा॒ यत्सेकं॑ विपिपा॒नो अर्चा॑त् ।
दि॒व इ॒त्था जी॑जनत्स॒प्त का॒रूनह्ना॑ चिच्चक्रुर्व॒युना॑ गृ॒णन्त॑ः

kavirna niṇyaṃ vidathāni sādhanvṛṣā yatsekaṃ vipipāno arcāt |
diva itthā jījanatsapta kārūnahnā ciccakrurvayunā gṛṇantaḥ

स्व१॒॑र्यद्वेदि॑ सु॒दृशी॑कम॒र्कैर्महि॒ ज्योती॑ रुरुचु॒र्यद्ध॒ वस्तो॑ः ।
अ॒न्धा तमां॑सि॒ दुधि॑ता वि॒चक्षे॒ नृभ्य॑श्चकार॒ नृत॑मो अ॒भिष्टौ॑

svaryadvedi sudṛśīkamarkairmahi jyotī rurucuryaddha vastoḥ |
andhā tamāṃsi dudhitā vicakṣe nṛbhyaścakāra nṛtamo abhiṣṭau

व॒व॒क्ष इन्द्रो॒ अमि॑तमृजी॒ष्यु१॒॑भे आ प॑प्रौ॒ रोद॑सी महि॒त्वा ।
अत॑श्चिदस्य महि॒मा वि रे॑च्य॒भि यो विश्वा॒ भुव॑ना ब॒भूव॑

vavakṣa indro amitamṛjīṣyubhe ā paprau rodasī mahitvā |
ataścidasya mahimā vi recyabhi yo viśvā bhuvanā babhūva

विश्वा॑नि श॒क्रो नर्या॑णि वि॒द्वान॒पो रि॑रेच॒ सखि॑भि॒र्निका॑मैः ।
अश्मा॑नं चि॒द्ये बि॑भि॒दुर्वचो॑भिर्व्र॒जं गोम॑न्तमु॒शिजो॒ वि व॑व्रुः

viśvāni śakro naryāṇi vidvānapo rireca sakhibhirnikāmaiḥ |
aśmānaṃ cidye bibhidurvacobhirvrajaṃ gomantamuśijo vi vavruḥ

अ॒पो वृ॒त्रं व॑व्रि॒वांसं॒ परा॑ह॒न्प्राव॑त्ते॒ वज्रं॑ पृथि॒वी सचे॑ताः ।
प्रार्णां॑सि समु॒द्रिया॑ण्यैनो॒ः पति॒र्भव॒ञ्छव॑सा शूर धृष्णो

apo vṛtraṃ vavrivāṃsaṃ parāhanprāvatte vajraṃ pṛthivī sacetāḥ |
prārṇāṃsi samudriyāṇyainoḥ patirbhavañchavasā śūra dhṛṣṇo

अ॒पो यदद्रिं॑ पुरुहूत॒ दर्द॑रा॒विर्भु॑वत्स॒रमा॑ पू॒र्व्यं ते॑ ।
स नो॑ ने॒ता वाज॒मा द॑र्षि॒ भूरिं॑ गो॒त्रा रु॒जन्नङ्गि॑रोभिर्गृणा॒नः

apo yadadriṃ puruhūta dardarāvirbhuvatsaramā pūrvyaṃ te |
sa no netā vājamā darṣi bhūriṃ gotrā rujannaṅgirobhirgṛṇānaḥ

अच्छा॑ क॒विं नृ॑मणो गा अ॒भिष्टौ॒ स्व॑र्षाता मघव॒न्नाध॑मानम् ।
ऊ॒तिभि॒स्तमि॑षणो द्यु॒म्नहू॑तौ॒ नि मा॒यावा॒नब्र॑ह्मा॒ दस्यु॑रर्त

acchā kaviṃ nṛmaṇo gā abhiṣṭau svarṣātā maghavannādhamānam |
ūtibhistamiṣaṇo dyumnahūtau ni māyāvānabrahmā dasyurarta

आ द॑स्यु॒घ्ना मन॑सा या॒ह्यस्तं॒ भुव॑त्ते॒ कुत्स॑ः स॒ख्ये निका॑मः ।
स्वे योनौ॒ नि ष॑दतं॒ सरू॑पा॒ वि वां॑ चिकित्सदृत॒चिद्ध॒ नारी॑

ā dasyughnā manasā yāhyastaṃ bhuvatte kutsaḥ sakhye nikāmaḥ |
sve yonau ni ṣadataṃ sarūpā vi vāṃ cikitsadṛtaciddha nārī

यासि॒ कुत्से॑न स॒रथ॑मव॒स्युस्तो॒दो वात॑स्य॒ हर्यो॒रीशा॑नः ।
ऋ॒ज्रा वाजं॒ न गध्यं॒ युयू॑षन्क॒विर्यदह॒न्पार्या॑य॒ भूषा॑त्

yāsi kutsena sarathamavasyustodo vātasya haryorīśānaḥ |
ṛjrā vājaṃ na gadhyaṃ yuyūṣankaviryadahanpāryāya bhūṣāt

कुत्सा॑य॒ शुष्ण॑म॒शुषं॒ नि ब॑र्हीः प्रपि॒त्वे अह्न॒ः कुय॑वं स॒हस्रा॑ ।
स॒द्यो दस्यू॒न्प्र मृ॑ण कु॒त्स्येन॒ प्र सूर॑श्च॒क्रं वृ॑हताद॒भीके॑

kutsāya śuṣṇamaśuṣaṃ ni barhīḥ prapitve ahnaḥ kuyavaṃ sahasrā |
sadyo dasyūnpra mṛṇa kutsyena pra sūraścakraṃ vṛhatādabhīke

त्वं पिप्रुं॒ मृग॑यं शूशु॒वांस॑मृ॒जिश्व॑ने वैदथि॒नाय॑ रन्धीः ।
प॒ञ्चा॒शत्कृ॒ष्णा नि व॑पः स॒हस्रात्कं॒ न पुरो॑ जरि॒मा वि द॑र्दः

tvaṃ pipruṃ mṛgayaṃ śūśuvāṃsamṛjiśvane vaidathināya randhīḥ |
pañcāśatkṛṣṇā ni vapaḥ sahasrātkaṃ na puro jarimā vi dardaḥ

सूर॑ उपा॒के त॒न्वं१॒॑ दधा॑नो॒ वि यत्ते॒ चेत्य॒मृत॑स्य॒ वर्प॑ः ।
मृ॒गो न ह॒स्ती तवि॑षीमुषा॒णः सिं॒हो न भी॒म आयु॑धानि॒ बिभ्र॑त्

sūra upāke tanvaṃ dadhāno vi yatte cetyamṛtasya varpaḥ |
mṛgo na hastī taviṣīmuṣāṇaḥ siṃho na bhīma āyudhāni bibhrat

इन्द्रं॒ कामा॑ वसू॒यन्तो॑ अग्म॒न्स्व॑र्मीळ्हे॒ न सव॑ने चका॒नाः ।
श्र॒व॒स्यव॑ः शशमा॒नास॑ उ॒क्थैरोको॒ न र॒ण्वा सु॒दृशी॑व पु॒ष्टिः

indraṃ kāmā vasūyanto agmansvarmīḻhe na savane cakānāḥ |
śravasyavaḥ śaśamānāsa ukthairoko na raṇvā sudṛśīva puṣṭiḥ

तमिद्व॒ इन्द्रं॑ सु॒हवं॑ हुवेम॒ यस्ता च॒कार॒ नर्या॑ पु॒रूणि॑ ।
यो माव॑ते जरि॒त्रे गध्यं॑ चिन्म॒क्षू वाजं॒ भर॑ति स्पा॒र्हरा॑धाः

tamidva indraṃ suhavaṃ huvema yastā cakāra naryā purūṇi |
yo māvate jaritre gadhyaṃ cinmakṣū vājaṃ bharati spārharādhāḥ

ति॒ग्मा यद॒न्तर॒शनि॒ः पता॑ति॒ कस्मि॑ञ्चिच्छूर मुहु॒के जना॑नाम् ।
घो॒रा यद॑र्य॒ समृ॑ति॒र्भवा॒त्यध॑ स्मा नस्त॒न्वो॑ बोधि गो॒पाः

tigmā yadantaraśaniḥ patāti kasmiñcicchūra muhuke janānām |
ghorā yadarya samṛtirbhavātyadha smā nastanvo bodhi gopāḥ

भुवो॑ऽवि॒ता वा॒मदे॑वस्य धी॒नां भुव॒ः सखा॑वृ॒को वाज॑सातौ ।
त्वामनु॒ प्रम॑ति॒मा ज॑गन्मोरु॒शंसो॑ जरि॒त्रे वि॒श्वध॑ स्याः

bhuvo'vitā vāmadevasya dhīnāṃ bhuvaḥ sakhāvṛko vājasātau |
tvāmanu pramatimā jaganmoruśaṃso jaritre viśvadha syāḥ

ए॒भिर्नृभि॑रिन्द्र त्वा॒युभि॑ष्ट्वा म॒घव॑द्भिर्मघव॒न्विश्व॑ आ॒जौ ।
द्यावो॒ न द्यु॒म्नैर॒भि सन्तो॑ अ॒र्यः क्ष॒पो म॑देम श॒रद॑श्च पू॒र्वीः

ebhirnṛbhirindra tvāyubhiṣṭvā maghavadbhirmaghavanviśva ājau |
dyāvo na dyumnairabhi santo aryaḥ kṣapo madema śaradaśca pūrvīḥ

ए॒वेदिन्द्रा॑य वृष॒भाय॒ वृष्णे॒ ब्रह्मा॑कर्म॒ भृग॑वो॒ न रथ॑म् ।
नू चि॒द्यथा॑ नः स॒ख्या वि॒योष॒दस॑न्न उ॒ग्रो॑ऽवि॒ता त॑नू॒पाः

evedindrāya vṛṣabhāya vṛṣṇe brahmākarma bhṛgavo na ratham |
nū cidyathā naḥ sakhyā viyoṣadasanna ugro'vitā tanūpāḥ

नू ष्टु॒त इ॑न्द्र॒ नू गृ॑णा॒न इषं॑ जरि॒त्रे न॒द्यो॒३॒॑ न पी॑पेः ।
अका॑रि ते हरिवो॒ ब्रह्म॒ नव्यं॑ धि॒या स्या॑म र॒थ्य॑ः सदा॒साः

nū ṣṭuta indra nū gṛṇāna iṣaṃ jaritre nadyo na pīpeḥ |
akāri te harivo brahma navyaṃ dhiyā syāma rathyaḥ sadāsāḥ