तृतीय मण्डल

सूक्त 35: स्तुति से हरि घोड़ों का योजन

ऋषि: गाथिनो विश्वामित्रः · देवता: इन्द्रः · छन्द: त्रिष्टुप्

11 श्लोक · 35 में से 62

इस अध्याय में क्या होता है

स्तुति से हरि घोड़ों का योजन

विश्वामित्र त्रिष्टुप् में इन्द्र को सोम के लिए बुलाते हैं। हरि घोड़े जुतते ही इन्द्र रथ पर चढ़े और अपने वाहनों सहित वायु की भाँति आए। ऋषि स्तुति रूपी जुए से दोनों वेगवान हरि घोड़ों को धुरे में जोतते हैं और प्रार्थना करते हैं कि दूसरे याजक उन्हें न रोक लें। बर्हि बिछी है, सोम निचोड़ा गया है, घोड़ों के लिए भुने धान तैयार हैं। मनुष्यों, पर्वतों और जलों ने सोम को दूध से मधुर बनाया है। इन्द्र उसे बढ़ाने वाले मरुतों के साथ अग्नि की जिह्वा से या अध्वर्यु के हाथ से पिए और होता की हवि स्वीकार करे। अन्त टेक से होता है।

35.1

तिष्ठा॒ हरी॒ रथ॒ आ यु॒ज्यमा॑ना या॒हि वा॒युर्न नि॒युतो॑ नो॒ अच्छ॑ ।
पिबा॒स्यन्धो॑ अ॒भिसृ॑ष्टो अ॒स्मे इन्द्र॒ स्वाहा॑ ररि॒मा ते॒ मदा॑य

tiṣṭhā harī ratha ā yujyamānā yāhi vāyurna niyuto no accha |
pibāsyandho abhisṛṣṭo asme indra svāhā rarimā te madāya

35.2

उपा॑जि॒रा पु॑रुहू॒ताय॒ सप्ती॒ हरी॒ रथ॑स्य धू॒र्ष्वा यु॑नज्मि ।
द्र॒वद्यथा॒ सम्भृ॑तं वि॒श्वत॑श्चि॒दुपे॒मं य॒ज्ञमा व॑हात॒ इन्द्र॑म्

upājirā puruhūtāya saptī harī rathasya dhūrṣvā yunajmi |
dravadyathā sambhṛtaṃ viśvataścidupemaṃ yajñamā vahāta indram

35.3

उपो॑ नयस्व॒ वृष॑णा तपु॒ष्पोतेम॑व॒ त्वं वृ॑षभ स्वधावः ।
ग्रसे॑ता॒मश्वा॒ वि मु॑चे॒ह शोणा॑ दि॒वेदि॑वे स॒दृशी॑रद्धि धा॒नाः

upo nayasva vṛṣaṇā tapuṣpotemava tvaṃ vṛṣabha svadhāvaḥ |
grasetāmaśvā vi muceha śoṇā divedive sadṛśīraddhi dhānāḥ

35.4

ब्रह्म॑णा ते ब्रह्म॒युजा॑ युनज्मि॒ हरी॒ सखा॑या सध॒माद॑ आ॒शू ।
स्थि॒रं रथं॑ सु॒खमि॑न्द्राधि॒तिष्ठ॑न्प्रजा॒नन्वि॒द्वाँ उप॑ याहि॒ सोम॑म्

brahmaṇā te brahmayujā yunajmi harī sakhāyā sadhamāda āśū |
sthiraṃ rathaṃ sukhamindrādhitiṣṭhanprajānanvidvām̐ upa yāhi somam

35.5

मा ते॒ हरी॒ वृष॑णा वी॒तपृ॑ष्ठा॒ नि री॑रम॒न्यज॑मानासो अ॒न्ये ।
अ॒त्याया॑हि॒ शश्व॑तो व॒यं तेऽरं॑ सु॒तेभि॑ः कृणवाम॒ सोमै॑ः

mā te harī vṛṣaṇā vītapṛṣṭhā ni rīramanyajamānāso anye |
atyāyāhi śaśvato vayaṃ te'raṃ sutebhiḥ kṛṇavāma somaiḥ

35.6

तवा॒यं सोम॒स्त्वमेह्य॒र्वाङ्छ॑श्वत्त॒मं सु॒मना॑ अ॒स्य पा॑हि ।
अ॒स्मिन्य॒ज्ञे ब॒र्हिष्या नि॒षद्या॑ दधि॒ष्वेमं ज॒ठर॒ इन्दु॑मिन्द्र

tavāyaṃ somastvamehyarvāṅchaśvattamaṃ sumanā asya pāhi |
asminyajñe barhiṣyā niṣadyā dadhiṣvemaṃ jaṭhara indumindra

35.7

स्ती॒र्णं ते॑ ब॒र्हिः सु॒त इ॑न्द्र॒ सोम॑ः कृ॒ता धा॒ना अत्त॑वे ते॒ हरि॑भ्याम् ।
तदो॑कसे पुरु॒शाका॑य॒ वृष्णे॑ म॒रुत्व॑ते॒ तुभ्यं॑ रा॒ता ह॒वींषि॑

stīrṇaṃ te barhiḥ suta indra somaḥ kṛtā dhānā attave te haribhyām |
tadokase puruśākāya vṛṣṇe marutvate tubhyaṃ rātā havīṃṣi

35.8

इ॒मं नर॒ः पर्व॑ता॒स्तुभ्य॒माप॒ः समि॑न्द्र॒ गोभि॒र्मधु॑मन्तमक्रन् ।
तस्या॒गत्या॑ सु॒मना॑ ऋष्व पाहि प्रजा॒नन्वि॒द्वान्प॒थ्या॒३॒॑ अनु॒ स्वाः

imaṃ naraḥ parvatāstubhyamāpaḥ samindra gobhirmadhumantamakran |
tasyāgatyā sumanā ṛṣva pāhi prajānanvidvānpathyā anu svāḥ

35.9

याँ आभ॑जो म॒रुत॑ इन्द्र॒ सोमे॒ ये त्वामव॑र्ध॒न्नभ॑वन्ग॒णस्ते॑ ।
तेभि॑रे॒तं स॒जोषा॑ वावशा॒नो॒३॒॑ऽग्नेः पि॑ब जि॒ह्वया॒ सोम॑मिन्द्र

yām̐ ābhajo maruta indra some ye tvāmavardhannabhavangaṇaste |
tebhiretaṃ sajoṣā vāvaśāno'gneḥ piba jihvayā somamindra

35.10

इन्द्र॒ पिब॑ स्व॒धया॑ चित्सु॒तस्या॒ग्नेर्वा॑ पाहि जि॒ह्वया॑ यजत्र ।
अ॒ध्व॒र्योर्वा॒ प्रय॑तं शक्र॒ हस्ता॒द्धोतु॑र्वा य॒ज्ञं ह॒विषो॑ जुषस्व

indra piba svadhayā citsutasyāgnervā pāhi jihvayā yajatra |
adhvaryorvā prayataṃ śakra hastāddhoturvā yajñaṃ haviṣo juṣasva

35.11

शु॒नं हु॑वेम म॒घवा॑न॒मिन्द्र॑म॒स्मिन्भरे॒ नृत॑मं॒ वाज॑सातौ ।
शृ॒ण्वन्त॑मु॒ग्रमू॒तये॑ स॒मत्सु॒ घ्नन्तं॑ वृ॒त्राणि॑ सं॒जितं॒ धना॑नाम्

śunaṃ huvema maghavānamindramasminbhare nṛtamaṃ vājasātau |
śṛṇvantamugramūtaye samatsu ghnantaṃ vṛtrāṇi saṃjitaṃ dhanānām

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)