द्वितीय मण्डल

सूक्त 32: राका और सिनीवाली, सन्तान देने वाली

ऋषि: गृत्समद (आङ्गिरसः शौनहोत्रः पश्चाद्) भार्गवः शौनकः · देवता: १ द्यावापृथिवी, २-३ इन्द्रस्त्वष्टा वा, ४-५ राका, ६-७ सिनीवाली, ८ लिङ्गोक्ताः · छन्द: जगती, ६-८ अनुष्टुप्

8 श्लोक · 32 में से 43

इस अध्याय में क्या होता है

राका और सिनीवाली, सन्तान देने वाली

इस जगती और अनुष्टुप् सूक्त में गृत्समद अनेक देवताओं को सम्बोधित करते हैं। पहले द्युलोक और पृथ्वी से ऋत चाहने वाले स्तोता की रक्षा माँगी जाती है। फिर इन्द्र, या त्वष्टा, से विनती है कि छिपे शत्रु हमें हानि न पहुँचाएँ और वे अपनी मित्रता कभी न तोड़ें। दो मन्त्र पूर्णिमा की रात्रि की देवी राका के लिए हैं: वे हमें सुनें, न टूटने वाली सुई से कार्य को सिलें और सौ दानों के योग्य वीर पुत्र दें। दो मन्त्र अमावस्या की देवी सिनीवाली के लिए हैं, देवों की बहन, सुन्दर भुजाओं वाली, जिनसे सन्तान माँगी जाती है। अन्तिम मन्त्र गुंगू, सिनीवाली, राका, सरस्वती, इन्द्राणी और वरुणानी को पुकारता है।

32.1

अ॒स्य मे॑ द्यावापृथिवी ऋताय॒तो भू॒तम॑वि॒त्री वच॑स॒ः सिषा॑सतः ।
ययो॒रायु॑ः प्रत॒रं ते इ॒दं पु॒र उप॑स्तुते वसू॒युर्वां॑ म॒हो द॑धे

asya me dyāvāpṛthivī ṛtāyato bhūtamavitrī vacasaḥ siṣāsataḥ |
yayorāyuḥ prataraṃ te idaṃ pura upastute vasūyurvāṃ maho dadhe

32.2

मा नो॒ गुह्या॒ रिप॑ आ॒योरह॑न्दभ॒न्मा न॑ आ॒भ्यो री॑रधो दु॒च्छुना॑भ्यः ।
मा नो॒ वि यौ॑ः स॒ख्या वि॒द्धि तस्य॑ नः सुम्नाय॒ता मन॑सा॒ तत्त्वे॑महे

mā no guhyā ripa āyorahandabhanmā na ābhyo rīradho ducchunābhyaḥ |
mā no vi yauḥ sakhyā viddhi tasya naḥ sumnāyatā manasā tattvemahe

32.3

अहे॑ळता॒ मन॑सा श्रु॒ष्टिमा व॑ह॒ दुहा॑नां धे॒नुं पि॒प्युषी॑मस॒श्चत॑म् ।
पद्या॑भिरा॒शुं वच॑सा च वा॒जिनं॒ त्वां हि॑नोमि पुरुहूत वि॒श्वहा॑

aheḻatā manasā śruṣṭimā vaha duhānāṃ dhenuṃ pipyuṣīmasaścatam |
padyābhirāśuṃ vacasā ca vājinaṃ tvāṃ hinomi puruhūta viśvahā

32.4

रा॒काम॒हं सु॒हवां॑ सुष्टु॒ती हु॑वे शृ॒णोतु॑ नः सु॒भगा॒ बोध॑तु॒ त्मना॑ ।
सीव्य॒त्वप॑ः सू॒च्याच्छि॑द्यमानया॒ ददा॑तु वी॒रं श॒तदा॑यमु॒क्थ्य॑म्

rākāmahaṃ suhavāṃ suṣṭutī huve śṛṇotu naḥ subhagā bodhatu tmanā |
sīvyatvapaḥ sūcyācchidyamānayā dadātu vīraṃ śatadāyamukthyam

32.5

यास्ते॑ राके सुम॒तय॑ः सु॒पेश॑सो॒ याभि॒र्ददा॑सि दा॒शुषे॒ वसू॑नि ।
ताभि॑र्नो अ॒द्य सु॒मना॑ उ॒पाग॑हि सहस्रपो॒षं सु॑भगे॒ ररा॑णा

yāste rāke sumatayaḥ supeśaso yābhirdadāsi dāśuṣe vasūni |
tābhirno adya sumanā upāgahi sahasrapoṣaṃ subhage rarāṇā

32.6

सिनी॑वालि॒ पृथु॑ष्टुके॒ या दे॒वाना॒मसि॒ स्वसा॑ ।
जु॒षस्व॑ ह॒व्यमाहु॑तं प्र॒जां दे॑वि दिदिड्ढि नः

sinīvāli pṛthuṣṭuke yā devānāmasi svasā |
juṣasva havyamāhutaṃ prajāṃ devi didiḍḍhi naḥ

32.7

या सु॑बा॒हुः स्व॑ङ्गु॒रिः सु॒षूमा॑ बहु॒सूव॑री ।
तस्यै॑ वि॒श्पत्न्यै॑ ह॒विः सि॑नीवा॒ल्यै जु॑होतन

yā subāhuḥ svaṅguriḥ suṣūmā bahusūvarī |
tasyai viśpatnyai haviḥ sinīvālyai juhotana

32.8

या गु॒ङ्गूर्या सि॑नीवा॒ली या रा॒का या सर॑स्वती ।
इ॒न्द्रा॒णीम॑ह्व ऊ॒तये॑ वरुणा॒नीं स्व॒स्तये॑

yā guṅgūryā sinīvālī yā rākā yā sarasvatī |
indrāṇīmahva ūtaye varuṇānīṃ svastaye

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)