सूक्त 64: किस देव का नाम हम मनन करें

क॒था दे॒वानां॑ कत॒मस्य॒ याम॑नि सु॒मन्तु॒ नाम॑ शृण्व॒तां म॑नामहे ।
को मृ॑ळाति कत॒मो नो॒ मय॑स्करत्कत॒म ऊ॒ती अ॒भ्या व॑वर्तति

kathā devānāṃ katamasya yāmani sumantu nāma śṛṇvatāṃ manāmahe |
ko mṛḻāti katamo no mayaskaratkatama ūtī abhyā vavartati

क्र॒तू॒यन्ति॒ क्रत॑वो हृ॒त्सु धी॒तयो॒ वेन॑न्ति वे॒नाः प॒तय॒न्त्या दिश॑ः ।
न म॑र्डि॒ता वि॑द्यते अ॒न्य ए॑भ्यो दे॒वेषु॑ मे॒ अधि॒ कामा॑ अयंसत

kratūyanti kratavo hṛtsu dhītayo venanti venāḥ patayantyā diśaḥ |
na marḍitā vidyate anya ebhyo deveṣu me adhi kāmā ayaṃsata

नरा॑ वा॒ शंसं॑ पू॒षण॒मगो॑ह्यम॒ग्निं दे॒वेद्ध॑म॒भ्य॑र्चसे गि॒रा ।
सूर्या॒मासा॑ च॒न्द्रम॑सा य॒मं दि॒वि त्रि॒तं वात॑मु॒षस॑म॒क्तुम॒श्विना॑

narā vā śaṃsaṃ pūṣaṇamagohyamagniṃ deveddhamabhyarcase girā |
sūryāmāsā candramasā yamaṃ divi tritaṃ vātamuṣasamaktumaśvinā

क॒था क॒विस्तु॑वी॒रवा॒न्कया॑ गि॒रा बृह॒स्पति॑र्वावृधते सुवृ॒क्तिभि॑ः ।
अ॒ज एक॑पात्सु॒हवे॑भि॒रृक्व॑भि॒रहि॑ः शृणोतु बु॒ध्न्यो॒३॒॑ हवी॑मनि

kathā kavistuvīravānkayā girā bṛhaspatirvāvṛdhate suvṛktibhiḥ |
aja ekapātsuhavebhirṛkvabhirahiḥ śṛṇotu budhnyo havīmani

दक्ष॑स्य वादिते॒ जन्म॑नि व्र॒ते राजा॑ना मि॒त्रावरु॒णा वि॑वाससि ।
अतू॑र्तपन्थाः पुरु॒रथो॑ अर्य॒मा स॒प्तहो॑ता॒ विषु॑रूपेषु॒ जन्म॑सु

dakṣasya vādite janmani vrate rājānā mitrāvaruṇā vivāsasi |
atūrtapanthāḥ pururatho aryamā saptahotā viṣurūpeṣu janmasu

ते नो॒ अर्व॑न्तो हवन॒श्रुतो॒ हवं॒ विश्वे॑ शृण्वन्तु वा॒जिनो॑ मि॒तद्र॑वः ।
स॒ह॒स्र॒सा मे॒धसा॑ताविव॒ त्मना॑ म॒हो ये धनं॑ समि॒थेषु॑ जभ्रि॒रे

te no arvanto havanaśruto havaṃ viśve śṛṇvantu vājino mitadravaḥ |
sahasrasā medhasātāviva tmanā maho ye dhanaṃ samitheṣu jabhrire

प्र वो॑ वा॒युं र॑थ॒युजं॒ पुरं॑धिं॒ स्तोमै॑ः कृणुध्वं स॒ख्याय॑ पू॒षण॑म् ।
ते हि दे॒वस्य॑ सवि॒तुः सवी॑मनि॒ क्रतुं॒ सच॑न्ते स॒चित॒ः सचे॑तसः

pra vo vāyuṃ rathayujaṃ puraṃdhiṃ stomaiḥ kṛṇudhvaṃ sakhyāya pūṣaṇam |
te hi devasya savituḥ savīmani kratuṃ sacante sacitaḥ sacetasaḥ

त्रिः स॒प्त स॒स्रा न॒द्यो॑ म॒हीर॒पो वन॒स्पती॒न्पर्व॑ताँ अ॒ग्निमू॒तये॑ ।
कृ॒शानु॒मस्तॄ॑न्ति॒ष्यं॑ स॒धस्थ॒ आ रु॒द्रं रु॒द्रेषु॑ रु॒द्रियं॑ हवामहे

triḥ sapta sasrā nadyo mahīrapo vanaspatīnparvatām̐ agnimūtaye |
kṛśānumastṝntiṣyaṃ sadhastha ā rudraṃ rudreṣu rudriyaṃ havāmahe

सर॑स्वती स॒रयु॒ः सिन्धु॑रू॒र्मिभि॑र्म॒हो म॒हीरव॒सा य॑न्तु॒ वक्ष॑णीः ।
दे॒वीरापो॑ मा॒तर॑ः सूदयि॒त्न्वो॑ घृ॒तव॒त्पयो॒ मधु॑मन्नो अर्चत

sarasvatī sarayuḥ sindhurūrmibhirmaho mahīravasā yantu vakṣaṇīḥ |
devīrāpo mātaraḥ sūdayitnvo ghṛtavatpayo madhumanno arcata

उ॒त मा॒ता बृ॑हद्दि॒वा शृ॑णोतु न॒स्त्वष्टा॑ दे॒वेभि॒र्जनि॑भिः पि॒ता वच॑ः ।
ऋ॒भु॒क्षा वाजो॒ रथ॒स्पति॒र्भगो॑ र॒ण्वः शंस॑ः शशमा॒नस्य॑ पातु नः

uta mātā bṛhaddivā śṛṇotu nastvaṣṭā devebhirjanibhiḥ pitā vacaḥ |
ṛbhukṣā vājo rathaspatirbhago raṇvaḥ śaṃsaḥ śaśamānasya pātu naḥ

र॒ण्वः संदृ॑ष्टौ पितु॒माँ इ॑व॒ क्षयो॑ भ॒द्रा रु॒द्राणां॑ म॒रुता॒मुप॑स्तुतिः ।
गोभि॑ः ष्याम य॒शसो॒ जने॒ष्वा सदा॑ देवास॒ इळ॑या सचेमहि

raṇvaḥ saṃdṛṣṭau pitumām̐ iva kṣayo bhadrā rudrāṇāṃ marutāmupastutiḥ |
gobhiḥ ṣyāma yaśaso janeṣvā sadā devāsa iḻayā sacemahi

यां मे॒ धियं॒ मरु॑त॒ इन्द्र॒ देवा॒ अद॑दात वरुण मित्र यू॒यम् ।
तां पी॑पयत॒ पय॑सेव धे॒नुं कु॒विद्गिरो॒ अधि॒ रथे॒ वहा॑थ

yāṃ me dhiyaṃ maruta indra devā adadāta varuṇa mitra yūyam |
tāṃ pīpayata payaseva dhenuṃ kuvidgiro adhi rathe vahātha

कु॒विद॒ङ्ग प्रति॒ यथा॑ चिद॒स्य न॑ः सजा॒त्य॑स्य मरुतो॒ बुबो॑धथ ।
नाभा॒ यत्र॑ प्रथ॒मं सं॒नसा॑महे॒ तत्र॑ जामि॒त्वमदि॑तिर्दधातु नः

kuvidaṅga prati yathā cidasya naḥ sajātyasya maruto bubodhatha |
nābhā yatra prathamaṃ saṃnasāmahe tatra jāmitvamaditirdadhātu naḥ

ते हि द्यावा॑पृथि॒वी मा॒तरा॑ म॒ही दे॒वी दे॒वाञ्जन्म॑ना य॒ज्ञिये॑ इ॒तः ।
उ॒भे बि॑भृत उ॒भयं॒ भरी॑मभिः पु॒रू रेतां॑सि पि॒तृभि॑श्च सिञ्चतः

te hi dyāvāpṛthivī mātarā mahī devī devāñjanmanā yajñiye itaḥ |
ubhe bibhṛta ubhayaṃ bharīmabhiḥ purū retāṃsi pitṛbhiśca siñcataḥ

वि षा होत्रा॒ विश्व॑मश्नोति॒ वार्यं॒ बृह॒स्पति॑र॒रम॑ति॒ः पनी॑यसी ।
ग्रावा॒ यत्र॑ मधु॒षुदु॒च्यते॑ बृ॒हदवी॑वशन्त म॒तिभि॑र्मनी॒षिण॑ः

vi ṣā hotrā viśvamaśnoti vāryaṃ bṛhaspatiraramatiḥ panīyasī |
grāvā yatra madhuṣuducyate bṛhadavīvaśanta matibhirmanīṣiṇaḥ

ए॒वा क॒विस्तु॑वी॒रवाँ॑ ऋत॒ज्ञा द्र॑विण॒स्युर्द्रवि॑णसश्चका॒नः ।
उ॒क्थेभि॒रत्र॑ म॒तिभि॑श्च॒ विप्रोऽपी॑पय॒द्गयो॑ दि॒व्यानि॒ जन्म॑

evā kavistuvīravām̐ ṛtajñā draviṇasyurdraviṇasaścakānaḥ |
ukthebhiratra matibhiśca vipro'pīpayadgayo divyāni janma

ए॒वा प्ल॒तेः सू॒नुर॑वीवृधद्वो॒ विश्व॑ आदित्या अदिते मनी॒षी ।
ई॒शा॒नासो॒ नरो॒ अम॑र्त्ये॒नास्ता॑वि॒ जनो॑ दि॒व्यो गये॑न

evā plateḥ sūnuravīvṛdhadvo viśva ādityā adite manīṣī |
īśānāso naro amartyenāstāvi jano divyo gayena