दशम मण्डल

सूक्त 35: प्रज्वलित अग्नि से कल्याण की याचना

ऋषि: लुशो धानाकः · देवता: विश्वे देवाः · छन्द: जगती, १३-१४ त्रिष्टुप्

14 श्लोक · 35 में से 191

इस अध्याय में क्या होता है

प्रज्वलित अग्नि से कल्याण की याचना

लुश धानाक चौदह मन्त्रों में, अधिकतर जगती में, विश्वेदेवों को बुलाते हैं; टेक है स्वस्त्यग्निं समिधानमीमहे, अर्थात हम प्रज्वलित अग्नि से कल्याण माँगते हैं। इन्द्र सहित अग्नियाँ उषाओं के खिलने पर ज्योति लेकर जाग गई हैं। ऋषि द्यावापृथिवी, नदियों और पर्वतों से रक्षा माँगते हैं, और सूर्य तथा उषा से निष्पाप ठहराए जाने की याचना करते हैं। पहली उषा धन लेकर चमके; सविता श्रेष्ठ भाग भेजें। इन्द्र, मित्र, वरुण, भग, आदित्य, बृहस्पति, पूषा और अश्विनीकुमार बर्हि पर बुलाए जाते हैं। ऋषि पशुओं, पुत्रों और पौत्रों के लिए आश्रय माँगते हैं।

35.1

अबु॑ध्रमु॒ त्य इन्द्र॑वन्तो अ॒ग्नयो॒ ज्योति॒र्भर॑न्त उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टिषु ।
म॒ही द्यावा॑पृथि॒वी चे॑तता॒मपो॒ऽद्या दे॒वाना॒मव॒ आ वृ॑णीमहे

abudhramu tya indravanto agnayo jyotirbharanta uṣaso vyuṣṭiṣu |
mahī dyāvāpṛthivī cetatāmapo'dyā devānāmava ā vṛṇīmahe

35.2

दि॒वस्पृ॑थि॒व्योरव॒ आ वृ॑णीमहे मा॒तॄन्सिन्धू॒न्पर्व॑ताञ्छर्य॒णाव॑तः ।
अ॒ना॒गा॒स्त्वं सूर्य॑मु॒षास॑मीमहे भ॒द्रं सोम॑ः सुवा॒नो अ॒द्या कृ॑णोतु नः

divaspṛthivyorava ā vṛṇīmahe mātṝnsindhūnparvatāñcharyaṇāvataḥ |
anāgāstvaṃ sūryamuṣāsamīmahe bhadraṃ somaḥ suvāno adyā kṛṇotu naḥ

35.3

द्यावा॑ नो अ॒द्य पृ॑थि॒वी अना॑गसो म॒ही त्रा॑येतां सुवि॒ताय॑ मा॒तरा॑ ।
उ॒षा उ॒च्छन्त्यप॑ बाधताम॒घं स्व॒स्त्य१॒॑ग्निं स॑मिधा॒नमी॑महे

dyāvā no adya pṛthivī anāgaso mahī trāyetāṃ suvitāya mātarā |
uṣā ucchantyapa bādhatāmaghaṃ svastyagniṃ samidhānamīmahe

35.4

इ॒यं न॑ उ॒स्रा प्र॑थ॒मा सु॑दे॒व्यं॑ रे॒वत्स॒निभ्यो॑ रे॒वती॒ व्यु॑च्छतु ।
आ॒रे म॒न्युं दु॑र्वि॒दत्र॑स्य धीमहि स्व॒स्त्य१॒॑ग्निं स॑मिधा॒नमी॑महे

iyaṃ na usrā prathamā sudevyaṃ revatsanibhyo revatī vyucchatu |
āre manyuṃ durvidatrasya dhīmahi svastyagniṃ samidhānamīmahe

35.5

प्र याः सिस्र॑ते॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिभि॒र्ज्योति॒र्भर॑न्तीरु॒षसो॒ व्यु॑ष्टिषु ।
भ॒द्रा नो॑ अ॒द्य श्रव॑से॒ व्यु॑च्छत स्व॒स्त्य१॒॑ग्निं स॑मिधा॒नमी॑महे

pra yāḥ sisrate sūryasya raśmibhirjyotirbharantīruṣaso vyuṣṭiṣu |
bhadrā no adya śravase vyucchata svastyagniṃ samidhānamīmahe

35.6

अ॒न॒मी॒वा उ॒षस॒ आ च॑रन्तु न॒ उद॒ग्नयो॑ जिहतां॒ ज्योति॑षा बृ॒हत् ।
आयु॑क्षाताम॒श्विना॒ तूतु॑जिं॒ रथं॑ स्व॒स्त्य१॒॑ग्निं स॑मिधा॒नमी॑महे

anamīvā uṣasa ā carantu na udagnayo jihatāṃ jyotiṣā bṛhat |
āyukṣātāmaśvinā tūtujiṃ rathaṃ svastyagniṃ samidhānamīmahe

35.7

श्रेष्ठं॑ नो अ॒द्य स॑वित॒र्वरे॑ण्यं भा॒गमा सु॑व॒ स हि र॑त्न॒धा असि॑ ।
रा॒यो जनि॑त्रीं धि॒षणा॒मुप॑ ब्रुवे स्व॒स्त्य१॒॑ग्निं स॑मिधा॒नमी॑महे

śreṣṭhaṃ no adya savitarvareṇyaṃ bhāgamā suva sa hi ratnadhā asi |
rāyo janitrīṃ dhiṣaṇāmupa bruve svastyagniṃ samidhānamīmahe

35.8

पिप॑र्तु मा॒ तदृ॒तस्य॑ प्र॒वाच॑नं दे॒वानां॒ यन्म॑नु॒ष्या॒३॒॑ अम॑न्महि ।
विश्वा॒ इदु॒स्राः स्पळुदे॑ति॒ सूर्य॑ः स्व॒स्त्य१॒॑ग्निं स॑मिधा॒नमी॑महे

pipartu mā tadṛtasya pravācanaṃ devānāṃ yanmanuṣyā amanmahi |
viśvā idusrāḥ spaḻudeti sūryaḥ svastyagniṃ samidhānamīmahe

35.9

अ॒द्वे॒षो अ॒द्य ब॒र्हिष॒ः स्तरी॑मणि॒ ग्राव्णां॒ योगे॒ मन्म॑न॒ः साध॑ ईमहे ।
आ॒दि॒त्यानां॒ शर्म॑णि॒ स्था भु॑रण्यसि स्व॒स्त्य१॒॑ग्निं स॑मिधा॒नमी॑महे

adveṣo adya barhiṣaḥ starīmaṇi grāvṇāṃ yoge manmanaḥ sādha īmahe |
ādityānāṃ śarmaṇi sthā bhuraṇyasi svastyagniṃ samidhānamīmahe

35.10

आ नो॑ ब॒र्हिः स॑ध॒मादे॑ बृ॒हद्दि॒वि दे॒वाँ ई॑ळे सा॒दया॑ स॒प्त होतॄ॑न् ।
इन्द्रं॑ मि॒त्रं वरु॑णं सा॒तये॒ भगं॑ स्व॒स्त्य१॒॑ग्निं स॑मिधा॒नमी॑महे

ā no barhiḥ sadhamāde bṛhaddivi devām̐ īḻe sādayā sapta hotṝn |
indraṃ mitraṃ varuṇaṃ sātaye bhagaṃ svastyagniṃ samidhānamīmahe

35.11

त आ॑दित्या॒ आ ग॑ता स॒र्वता॑तये वृ॒धे नो॑ य॒ज्ञम॑वता सजोषसः ।
बृह॒स्पतिं॑ पू॒षण॑म॒श्विना॒ भगं॑ स्व॒स्त्य१॒॑ग्निं स॑मिधा॒नमी॑महे

ta ādityā ā gatā sarvatātaye vṛdhe no yajñamavatā sajoṣasaḥ |
bṛhaspatiṃ pūṣaṇamaśvinā bhagaṃ svastyagniṃ samidhānamīmahe

35.12

तन्नो॑ देवा यच्छत सुप्रवाच॒नं छ॒र्दिरा॑दित्याः सु॒भरं॑ नृ॒पाय्य॑म् ।
पश्वे॑ तो॒काय॒ तन॑याय जी॒वसे॑ स्व॒स्त्य१॒॑ग्निं स॑मिधा॒नमी॑महे

tanno devā yacchata supravācanaṃ chardirādityāḥ subharaṃ nṛpāyyam |
paśve tokāya tanayāya jīvase svastyagniṃ samidhānamīmahe

35.13

विश्वे॑ अ॒द्य म॒रुतो॒ विश्व॑ ऊ॒ती विश्वे॑ भवन्त्व॒ग्नय॒ः समि॑द्धाः ।
विश्वे॑ नो दे॒वा अव॒सा ग॑मन्तु॒ विश्व॑मस्तु॒ द्रवि॑णं॒ वाजो॑ अ॒स्मे

viśve adya maruto viśva ūtī viśve bhavantvagnayaḥ samiddhāḥ |
viśve no devā avasā gamantu viśvamastu draviṇaṃ vājo asme

35.14

यं दे॑वा॒सोऽव॑थ॒ वाज॑सातौ॒ यं त्राय॑ध्वे॒ यं पि॑पृ॒थात्यंह॑ः ।
यो वो॑ गोपी॒थे न भ॒यस्य॒ वेद॒ ते स्या॑म दे॒ववी॑तये तुरासः

yaṃ devāso'vatha vājasātau yaṃ trāyadhve yaṃ pipṛthātyaṃhaḥ |
yo vo gopīthe na bhayasya veda te syāma devavītaye turāsaḥ

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)