सूक्त 27: इन्द्र स्वयं अपना पराक्रम कहते हैं

अस॒त्सु मे॑ जरित॒ः साभि॑वे॒गो यत्सु॑न्व॒ते यज॑मानाय॒ शिक्ष॑म् ।
अना॑शीर्दाम॒हम॑स्मि प्रह॒न्ता स॑त्य॒ध्वृतं॑ वृजिना॒यन्त॑मा॒भुम्

asatsu me jaritaḥ sābhivego yatsunvate yajamānāya śikṣam |
anāśīrdāmahamasmi prahantā satyadhvṛtaṃ vṛjināyantamābhum

यदीद॒हं यु॒धये॑ सं॒नया॒न्यदे॑वयून्त॒न्वा॒३॒॑ शूशु॑जानान् ।
अ॒मा ते॒ तुम्रं॑ वृष॒भं प॑चानि ती॒व्रं सु॒तं प॑ञ्चद॒शं नि षि॑ञ्चम्

yadīdahaṃ yudhaye saṃnayānyadevayūntanvā śūśujānān |
amā te tumraṃ vṛṣabhaṃ pacāni tīvraṃ sutaṃ pañcadaśaṃ ni ṣiñcam

नाहं तं वे॑द॒ य इति॒ ब्रवी॒त्यदे॑वयून्स॒मर॑णे जघ॒न्वान् ।
य॒दावाख्य॑त्स॒मर॑ण॒मृघा॑व॒दादिद्ध॑ मे वृष॒भा प्र ब्रु॑वन्ति

nāhaṃ taṃ veda ya iti bravītyadevayūnsamaraṇe jaghanvān |
yadāvākhyatsamaraṇamṛghāvadādiddha me vṛṣabhā pra bruvanti

यदज्ञा॑तेषु वृ॒जने॒ष्वासं॒ विश्वे॑ स॒तो म॒घवा॑नो म आसन् ।
जि॒नामि॒ वेत्क्षेम॒ आ सन्त॑मा॒भुं प्र तं क्षि॑णां॒ पर्व॑ते पाद॒गृह्य॑

yadajñāteṣu vṛjaneṣvāsaṃ viśve sato maghavāno ma āsan |
jināmi vetkṣema ā santamābhuṃ pra taṃ kṣiṇāṃ parvate pādagṛhya

न वा उ॒ मां वृ॒जने॑ वारयन्ते॒ न पर्व॑तासो॒ यद॒हं म॑न॒स्ये ।
मम॑ स्व॒नात्कृ॑धु॒कर्णो॑ भयात ए॒वेदनु॒ द्यून्कि॒रण॒ः समे॑जात्

na vā u māṃ vṛjane vārayante na parvatāso yadahaṃ manasye |
mama svanātkṛdhukarṇo bhayāta evedanu dyūnkiraṇaḥ samejāt

दर्श॒न्न्वत्र॑ शृत॒पाँ अ॑नि॒न्द्रान्बा॑हु॒क्षद॒ः शर॑वे॒ पत्य॑मानान् ।
घृषुं॑ वा॒ ये नि॑नि॒दुः सखा॑य॒मध्यू॒ न्वे॑षु प॒वयो॑ ववृत्युः

darśannvatra śṛtapām̐ anindrānbāhukṣadaḥ śarave patyamānān |
ghṛṣuṃ vā ye niniduḥ sakhāyamadhyū nveṣu pavayo vavṛtyuḥ

अभू॒र्वौक्षी॒र्व्यु१॒॑ आयु॑रान॒ड्दर्ष॒न्नु पूर्वो॒ अप॑रो॒ नु द॑र्षत् ।
द्वे प॒वस्ते॒ परि॒ तं न भू॑तो॒ यो अ॒स्य पा॒रे रज॑सो वि॒वेष॑

abhūrvaukṣīrvyu āyurānaḍdarṣannu pūrvo aparo nu darṣat |
dve pavaste pari taṃ na bhūto yo asya pāre rajaso viveṣa

गावो॒ यवं॒ प्रयु॑ता अ॒र्यो अ॑क्ष॒न्ता अ॑पश्यं स॒हगो॑पा॒श्चर॑न्तीः ।
हवा॒ इद॒र्यो अ॒भित॒ः समा॑य॒न्किय॑दासु॒ स्वप॑तिश्छन्दयाते

gāvo yavaṃ prayutā aryo akṣantā apaśyaṃ sahagopāścarantīḥ |
havā idaryo abhitaḥ samāyankiyadāsu svapatiśchandayāte

सं यद्वयं॑ यव॒सादो॒ जना॑नाम॒हं य॒वाद॑ उ॒र्वज्रे॑ अ॒न्तः ।
अत्रा॑ यु॒क्तो॑ऽवसा॒तार॑मिच्छा॒दथो॒ अयु॑क्तं युनजद्वव॒न्वान्

saṃ yadvayaṃ yavasādo janānāmahaṃ yavāda urvajre antaḥ |
atrā yukto'vasātāramicchādatho ayuktaṃ yunajadvavanvān

अत्रेदु॑ मे मंससे स॒त्यमु॒क्तं द्वि॒पाच्च॒ यच्चतु॑ष्पात्संसृ॒जानि॑ ।
स्त्री॒भिर्यो अत्र॒ वृष॑णं पृत॒न्यादयु॑द्धो अस्य॒ वि भ॑जानि॒ वेद॑ः

atredu me maṃsase satyamuktaṃ dvipācca yaccatuṣpātsaṃsṛjāni |
strībhiryo atra vṛṣaṇaṃ pṛtanyādayuddho asya vi bhajāni vedaḥ

यस्या॑न॒क्षा दु॑हि॒ता जात्वास॒ कस्तां वि॒द्वाँ अ॒भि म॑न्याते अ॒न्धाम् ।
क॒त॒रो मे॒निं प्रति॒ तं मु॑चाते॒ य ईं॒ वहा॑ते॒ य ईं॑ वा वरे॒यात्

yasyānakṣā duhitā jātvāsa kastāṃ vidvām̐ abhi manyāte andhām |
kataro meniṃ prati taṃ mucāte ya īṃ vahāte ya īṃ vā vareyāt

किय॑ती॒ योषा॑ मर्य॒तो व॑धू॒योः परि॑प्रीता॒ पन्य॑सा॒ वार्ये॑ण ।
भ॒द्रा व॒धूर्भ॑वति॒ यत्सु॒पेशा॑ः स्व॒यं सा मि॒त्रं व॑नुते॒ जने॑ चित्

kiyatī yoṣā maryato vadhūyoḥ pariprītā panyasā vāryeṇa |
bhadrā vadhūrbhavati yatsupeśāḥ svayaṃ sā mitraṃ vanute jane cit

प॒त्तो ज॑गार प्र॒त्यञ्च॑मत्ति शी॒र्ष्णा शिर॒ः प्रति॑ दधौ॒ वरू॑थम् ।
आसी॑न ऊ॒र्ध्वामु॒पसि॑ क्षिणाति॒ न्य॑ङ्ङुत्ता॒नामन्वे॑ति॒ भूमि॑म्

patto jagāra pratyañcamatti śīrṣṇā śiraḥ prati dadhau varūtham |
āsīna ūrdhvāmupasi kṣiṇāti nyaṅṅuttānāmanveti bhūmim

बृ॒हन्न॑च्छा॒यो अ॑पला॒शो अर्वा॑ त॒स्थौ मा॒ता विषि॑तो अत्ति॒ गर्भ॑ः ।
अ॒न्यस्या॑ व॒त्सं रि॑ह॒ती मि॑माय॒ कया॑ भु॒वा नि द॑धे धे॒नुरूध॑ः

bṛhannacchāyo apalāśo arvā tasthau mātā viṣito atti garbhaḥ |
anyasyā vatsaṃ rihatī mimāya kayā bhuvā ni dadhe dhenurūdhaḥ

स॒प्त वी॒रासो॑ अध॒रादुदा॑यन्न॒ष्टोत्त॒रात्ता॒त्सम॑जग्मिर॒न्ते ।
नव॑ प॒श्चाता॑त्स्थिवि॒मन्त॑ आय॒न्दश॒ प्राक्सानु॒ वि ति॑र॒न्त्यश्न॑ः

sapta vīrāso adharādudāyannaṣṭottarāttātsamajagmirante |
nava paścātātsthivimanta āyandaśa prāksānu vi tirantyaśnaḥ

द॒शा॒नामेकं॑ कपि॒लं स॑मा॒नं तं हि॑न्वन्ति॒ क्रत॑वे॒ पार्या॑य ।
गर्भं॑ मा॒ता सुधि॑तं व॒क्षणा॒स्ववे॑नन्तं तु॒षय॑न्ती बिभर्ति

daśānāmekaṃ kapilaṃ samānaṃ taṃ hinvanti kratave pāryāya |
garbhaṃ mātā sudhitaṃ vakṣaṇāsvavenantaṃ tuṣayantī bibharti

पीवा॑नं मे॒षम॑पचन्त वी॒रा न्यु॑प्ता अ॒क्षा अनु॑ दी॒व आ॑सन् ।
द्वा धनुं॑ बृह॒तीम॒प्स्व१॒॑न्तः प॒वित्र॑वन्ता चरतः पु॒नन्ता॑

pīvānaṃ meṣamapacanta vīrā nyuptā akṣā anu dīva āsan |
dvā dhanuṃ bṛhatīmapsvantaḥ pavitravantā carataḥ punantā

वि क्रो॑श॒नासो॒ विष्व॑ञ्च आय॒न्पचा॑ति॒ नेमो॑ न॒हि पक्ष॑द॒र्धः ।
अ॒यं मे॑ दे॒वः स॑वि॒ता तदा॑ह॒ द्र्व॑न्न॒ इद्व॑नवत्स॒र्पिर॑न्नः

vi krośanāso viṣvañca āyanpacāti nemo nahi pakṣadardhaḥ |
ayaṃ me devaḥ savitā tadāha drvanna idvanavatsarpirannaḥ

अप॑श्यं॒ ग्रामं॒ वह॑मानमा॒राद॑च॒क्रया॑ स्व॒धया॒ वर्त॑मानम् ।
सिष॑क्त्य॒र्यः प्र यु॒गा जना॑नां स॒द्यः शि॒श्ना प्र॑मिना॒नो नवी॑यान्

apaśyaṃ grāmaṃ vahamānamārādacakrayā svadhayā vartamānam |
siṣaktyaryaḥ pra yugā janānāṃ sadyaḥ śiśnā pramināno navīyān

ए॒तौ मे॒ गावौ॑ प्रम॒रस्य॑ यु॒क्तौ मो षु प्र से॑धी॒र्मुहु॒रिन्म॑मन्धि ।
आप॑श्चिदस्य॒ वि न॑श॒न्त्यर्थं॒ सूर॑श्च म॒र्क उप॑रो बभू॒वान्

etau me gāvau pramarasya yuktau mo ṣu pra sedhīrmuhurinmamandhi |
āpaścidasya vi naśantyarthaṃ sūraśca marka uparo babhūvān

अ॒यं यो वज्र॑ः पुरु॒धा विवृ॑त्तो॒ऽवः सूर्य॑स्य बृह॒तः पुरी॑षात् ।
श्रव॒ इदे॒ना प॒रो अ॒न्यद॑स्ति॒ तद॑व्य॒थी ज॑रि॒माण॑स्तरन्ति

ayaṃ yo vajraḥ purudhā vivṛtto'vaḥ sūryasya bṛhataḥ purīṣāt |
śrava idenā paro anyadasti tadavyathī jarimāṇastaranti

वृ॒क्षेवृ॑क्षे॒ निय॑ता मीमय॒द्गौस्ततो॒ वय॒ः प्र प॑तान्पूरु॒षाद॑ः ।
अथे॒दं विश्वं॒ भुव॑नं भयात॒ इन्द्रा॑य सु॒न्वदृष॑ये च॒ शिक्ष॑त्

vṛkṣevṛkṣe niyatā mīmayadgaustato vayaḥ pra patānpūruṣādaḥ |
athedaṃ viśvaṃ bhuvanaṃ bhayāta indrāya sunvadṛṣaye ca śikṣat

दे॒वानां॒ माने॑ प्रथ॒मा अ॑तिष्ठन्कृ॒न्तत्रा॑देषा॒मुप॑रा॒ उदा॑यन् ।
त्रय॑स्तपन्ति पृथि॒वीम॑नू॒पा द्वा बृबू॑कं वहत॒ः पुरी॑षम्

devānāṃ māne prathamā atiṣṭhankṛntatrādeṣāmuparā udāyan |
trayastapanti pṛthivīmanūpā dvā bṛbūkaṃ vahataḥ purīṣam

सा ते॑ जी॒वातु॑रु॒त तस्य॑ विद्धि॒ मा स्मै॑ता॒दृगप॑ गूहः सम॒र्ये ।
आ॒विः स्व॑ः कृणु॒ते गूह॑ते बु॒सं स पा॒दुर॑स्य नि॒र्णिजो॒ न मु॑च्यते

sā te jīvāturuta tasya viddhi mā smaitādṛgapa gūhaḥ samarye |
āviḥ svaḥ kṛṇute gūhate busaṃ sa pādurasya nirṇijo na mucyate