सूक्त 102: मुद्गल की दौड़, काठ के मुगदर से विजय

प्र ते॒ रथं॑ मिथू॒कृत॒मिन्द्रो॑ऽवतु धृष्णु॒या ।
अ॒स्मिन्ना॒जौ पु॑रुहूत श्र॒वाय्ये॑ धनभ॒क्षेषु॑ नोऽव

pra te rathaṃ mithūkṛtamindro'vatu dhṛṣṇuyā |
asminnājau puruhūta śravāyye dhanabhakṣeṣu no'va

उत्स्म॒ वातो॑ वहति॒ वासो॑ऽस्या॒ अधि॑रथं॒ यदज॑यत्स॒हस्र॑म् ।
र॒थीर॑भून्मुद्ग॒लानी॒ गवि॑ष्टौ॒ भरे॑ कृ॒तं व्य॑चेदिन्द्रसे॒ना

utsma vāto vahati vāso'syā adhirathaṃ yadajayatsahasram |
rathīrabhūnmudgalānī gaviṣṭau bhare kṛtaṃ vyacedindrasenā

अ॒न्तर्य॑च्छ॒ जिघां॑सतो॒ वज्र॑मिन्द्राभि॒दास॑तः ।
दास॑स्य वा मघव॒न्नार्य॑स्य वा सनु॒तर्य॑वया व॒धम्

antaryaccha jighāṃsato vajramindrābhidāsataḥ |
dāsasya vā maghavannāryasya vā sanutaryavayā vadham

उ॒द्नो ह्र॒दम॑पिब॒ज्जर्हृ॑षाण॒ः कूटं॑ स्म तृं॒हद॒भिमा॑तिमेति ।
प्र मु॒ष्कभा॑र॒ः श्रव॑ इ॒च्छमा॑नोऽजि॒रं बा॒हू अ॑भर॒त्सिषा॑सन्

udno hradamapibajjarhṛṣāṇaḥ kūṭaṃ sma tṛṃhadabhimātimeti |
pra muṣkabhāraḥ śrava icchamāno'jiraṃ bāhū abharatsiṣāsan

न्य॑क्रन्दयन्नुप॒यन्त॑ एन॒ममे॑हयन्वृष॒भं मध्य॑ आ॒जेः ।
तेन॒ सूभ॑र्वं श॒तव॑त्स॒हस्रं॒ गवां॒ मुद्ग॑लः प्र॒धने॑ जिगाय

nyakrandayannupayanta enamamehayanvṛṣabhaṃ madhya ājeḥ |
tena sūbharvaṃ śatavatsahasraṃ gavāṃ mudgalaḥ pradhane jigāya

क॒कर्द॑वे वृष॒भो यु॒क्त आ॑सी॒दवा॑वची॒त्सार॑थिरस्य के॒शी ।
दुधे॑र्यु॒क्तस्य॒ द्रव॑तः स॒हान॑स ऋ॒च्छन्ति॑ ष्मा नि॒ष्पदो॑ मुद्ग॒लानी॑म्

kakardave vṛṣabho yukta āsīdavāvacītsārathirasya keśī |
dudheryuktasya dravataḥ sahānasa ṛcchanti ṣmā niṣpado mudgalānīm

उ॒त प्र॒धिमुद॑हन्नस्य वि॒द्वानुपा॑युन॒ग्वंस॑ग॒मत्र॒ शिक्ष॑न् ।
इन्द्र॒ उदा॑व॒त्पति॒मघ्न्या॑ना॒मरं॑हत॒ पद्या॑भिः क॒कुद्मा॑न्

uta pradhimudahannasya vidvānupāyunagvaṃsagamatra śikṣan |
indra udāvatpatimaghnyānāmaraṃhata padyābhiḥ kakudmān

शु॒नम॑ष्ट्रा॒व्य॑चरत्कप॒र्दी व॑र॒त्रायां॒ दार्वा॒नह्य॑मानः ।
नृ॒म्णानि॑ कृ॒ण्वन्ब॒हवे॒ जना॑य॒ गाः प॑स्पशा॒नस्तवि॑षीरधत्त

śunamaṣṭrāvyacaratkapardī varatrāyāṃ dārvānahyamānaḥ |
nṛmṇāni kṛṇvanbahave janāya gāḥ paspaśānastaviṣīradhatta

इ॒मं तं प॑श्य वृष॒भस्य॒ युञ्जं॒ काष्ठा॑या॒ मध्ये॑ द्रुघ॒णं शया॑नम् ।
येन॑ जि॒गाय॑ श॒तव॑त्स॒हस्रं॒ गवां॒ मुद्ग॑लः पृत॒नाज्ये॑षु

imaṃ taṃ paśya vṛṣabhasya yuñjaṃ kāṣṭhāyā madhye drughaṇaṃ śayānam |
yena jigāya śatavatsahasraṃ gavāṃ mudgalaḥ pṛtanājyeṣu

आ॒रे अ॒घा को न्वि१॒॑त्था द॑दर्श॒ यं यु॒ञ्जन्ति॒ तम्वा स्था॑पयन्ति ।
नास्मै॒ तृणं॒ नोद॒कमा भ॑र॒न्त्युत्त॑रो धु॒रो व॑हति प्र॒देदि॑शत्

āre aghā ko nvitthā dadarśa yaṃ yuñjanti tamvā sthāpayanti |
nāsmai tṛṇaṃ nodakamā bharantyuttaro dhuro vahati pradediśat

प॒रि॒वृ॒क्तेव॑ पति॒विद्य॑मान॒ट् पीप्या॑ना॒ कूच॑क्रेणेव सि॒ञ्चन् ।
ए॒षै॒ष्या॑ चिद्र॒थ्या॑ जयेम सुम॒ङ्गलं॒ सिन॑वदस्तु सा॒तम्

parivṛkteva patividyamānaṭ pīpyānā kūcakreṇeva siñcan |
eṣaiṣyā cidrathyā jayema sumaṅgalaṃ sinavadastu sātam

त्वं विश्व॑स्य॒ जग॑त॒श्चक्षु॑रिन्द्रासि॒ चक्षु॑षः ।
वृषा॒ यदा॒जिं वृष॑णा॒ सिषा॑ससि चो॒दय॒न्वध्रि॑णा यु॒जा

tvaṃ viśvasya jagataścakṣurindrāsi cakṣuṣaḥ |
vṛṣā yadājiṃ vṛṣaṇā siṣāsasi codayanvadhriṇā yujā