सूक्त 92: उषाएँ ज्योति का ध्वज फहराती हैं

ए॒ता उ॒ त्या उ॒षस॑ः के॒तुम॑क्रत॒ पूर्वे॒ अर्धे॒ रज॑सो भा॒नुम॑ञ्जते ।
नि॒ष्कृ॒ण्वा॒ना आयु॑धानीव धृ॒ष्णव॒ः प्रति॒ गावोऽरु॑षीर्यन्ति मा॒तर॑ः

etā u tyā uṣasaḥ ketumakrata pūrve ardhe rajaso bhānumañjate |
niṣkṛṇvānā āyudhānīva dhṛṣṇavaḥ prati gāvo'ruṣīryanti mātaraḥ

उद॑पप्तन्नरु॒णा भा॒नवो॒ वृथा॑ स्वा॒युजो॒ अरु॑षी॒र्गा अ॑युक्षत ।
अक्र॑न्नु॒षासो॑ व॒युना॑नि पू॒र्वथा॒ रुश॑न्तं भा॒नुमरु॑षीरशिश्रयुः

udapaptannaruṇā bhānavo vṛthā svāyujo aruṣīrgā ayukṣata |
akrannuṣāso vayunāni pūrvathā ruśantaṃ bhānumaruṣīraśiśrayuḥ

अर्च॑न्ति॒ नारी॑र॒पसो॒ न वि॒ष्टिभि॑ः समा॒नेन॒ योज॑ने॒ना प॑रा॒वत॑ः ।
इषं॒ वह॑न्तीः सु॒कृते॑ सु॒दान॑वे॒ विश्वेदह॒ यज॑मानाय सुन्व॒ते

arcanti nārīrapaso na viṣṭibhiḥ samānena yojanenā parāvataḥ |
iṣaṃ vahantīḥ sukṛte sudānave viśvedaha yajamānāya sunvate

अधि॒ पेशां॑सि वपते नृ॒तूरि॒वापो॑र्णुते॒ वक्ष॑ उ॒स्रेव॒ बर्ज॑हम् ।
ज्योति॒र्विश्व॑स्मै॒ भुव॑नाय कृण्व॒ती गावो॒ न व्र॒जं व्यु१॒॑षा आ॑व॒र्तम॑ः

adhi peśāṃsi vapate nṛtūrivāporṇute vakṣa usreva barjaham |
jyotirviśvasmai bhuvanāya kṛṇvatī gāvo na vrajaṃ vyuṣā āvartamaḥ

प्रत्य॒र्ची रुश॑दस्या अदर्शि॒ वि ति॑ष्ठते॒ बाध॑ते कृ॒ष्णमभ्व॑म् ।
स्वरुं॒ न पेशो॑ वि॒दथे॑ष्व॒ञ्जञ्चि॒त्रं दि॒वो दु॑हि॒ता भा॒नुम॑श्रेत्

pratyarcī ruśadasyā adarśi vi tiṣṭhate bādhate kṛṣṇamabhvam |
svaruṃ na peśo vidatheṣvañjañcitraṃ divo duhitā bhānumaśret

अता॑रिष्म॒ तम॑सस्पा॒रम॒स्योषा उ॒च्छन्ती॑ व॒युना॑ कृणोति ।
श्रि॒ये छन्दो॒ न स्म॑यते विभा॒ती सु॒प्रती॑का सौमन॒साया॑जीगः

atāriṣma tamasaspāramasyoṣā ucchantī vayunā kṛṇoti |
śriye chando na smayate vibhātī supratīkā saumanasāyājīgaḥ

भास्व॑ती ने॒त्री सू॒नृता॑नां दि॒वः स्त॑वे दुहि॒ता गोत॑मेभिः ।
प्र॒जाव॑तो नृ॒वतो॒ अश्व॑बुध्या॒नुषो॒ गोअ॑ग्राँ॒ उप॑ मासि॒ वाजा॑न्

bhāsvatī netrī sūnṛtānāṃ divaḥ stave duhitā gotamebhiḥ |
prajāvato nṛvato aśvabudhyānuṣo goagrām̐ upa māsi vājān

उष॒स्तम॑श्यां य॒शसं॑ सु॒वीरं॑ दा॒सप्र॑वर्गं र॒यिमश्व॑बुध्यम् ।
सु॒दंस॑सा॒ श्रव॑सा॒ या वि॒भासि॒ वाज॑प्रसूता सुभगे बृ॒हन्त॑म्

uṣastamaśyāṃ yaśasaṃ suvīraṃ dāsapravargaṃ rayimaśvabudhyam |
sudaṃsasā śravasā yā vibhāsi vājaprasūtā subhage bṛhantam

विश्वा॑नि दे॒वी भुव॑नाभि॒चक्ष्या॑ प्रती॒ची चक्षु॑रुर्वि॒या वि भा॑ति ।
विश्वं॑ जी॒वं च॒रसे॑ बो॒धय॑न्ती॒ विश्व॑स्य॒ वाच॑मविदन्मना॒योः

viśvāni devī bhuvanābhicakṣyā pratīcī cakṣururviyā vi bhāti |
viśvaṃ jīvaṃ carase bodhayantī viśvasya vācamavidanmanāyoḥ

पुन॑ःपुन॒र्जाय॑माना पुरा॒णी स॑मा॒नं वर्ण॑म॒भि शुम्भ॑माना ।
श्व॒घ्नीव॑ कृ॒त्नुर्विज॑ आमिना॒ना मर्त॑स्य दे॒वी ज॒रय॒न्त्यायु॑ः

punaḥpunarjāyamānā purāṇī samānaṃ varṇamabhi śumbhamānā |
śvaghnīva kṛtnurvija āminānā martasya devī jarayantyāyuḥ

व्यू॒र्ण्व॒ती दि॒वो अन्ताँ॑ अबो॒ध्यप॒ स्वसा॑रं सनु॒तर्यु॑योति ।
प्र॒मि॒न॒ती म॑नु॒ष्या॑ यु॒गानि॒ योषा॑ जा॒रस्य॒ चक्ष॑सा॒ वि भा॑ति

vyūrṇvatī divo antām̐ abodhyapa svasāraṃ sanutaryuyoti |
praminatī manuṣyā yugāni yoṣā jārasya cakṣasā vi bhāti

प॒शून्न चि॒त्रा सु॒भगा॑ प्रथा॒ना सिन्धु॒र्न क्षोद॑ उर्वि॒या व्य॑श्वैत् ।
अमि॑नती॒ दैव्या॑नि व्र॒तानि॒ सूर्य॑स्य चेति र॒श्मिभि॑र्दृशा॒ना

paśūnna citrā subhagā prathānā sindhurna kṣoda urviyā vyaśvait |
aminatī daivyāni vratāni sūryasya ceti raśmibhirdṛśānā

उष॒स्तच्चि॒त्रमा भ॑रा॒स्मभ्यं॑ वाजिनीवति ।
येन॑ तो॒कं च॒ तन॑यं च॒ धाम॑हे

uṣastaccitramā bharāsmabhyaṃ vājinīvati |
yena tokaṃ ca tanayaṃ ca dhāmahe

उषो॑ अ॒द्येह गो॑म॒त्यश्वा॑वति विभावरि ।
रे॒वद॒स्मे व्यु॑च्छ सूनृतावति

uṣo adyeha gomatyaśvāvati vibhāvari |
revadasme vyuccha sūnṛtāvati

यु॒क्ष्वा हि वा॑जिनीव॒त्यश्वाँ॑ अ॒द्यारु॒णाँ उ॑षः ।
अथा॑ नो॒ विश्वा॒ सौभ॑गा॒न्या व॑ह

yukṣvā hi vājinīvatyaśvām̐ adyāruṇām̐ uṣaḥ |
athā no viśvā saubhagānyā vaha

अश्वि॑ना व॒र्तिर॒स्मदा गोम॑द्दस्रा॒ हिर॑ण्यवत् ।
अ॒र्वाग्रथं॒ सम॑नसा॒ नि य॑च्छतम्

aśvinā vartirasmadā gomaddasrā hiraṇyavat |
arvāgrathaṃ samanasā ni yacchatam

यावि॒त्था श्लोक॒मा दि॒वो ज्योति॒र्जना॑य च॒क्रथु॑ः ।
आ न॒ ऊर्जं॑ वहतमश्विना यु॒वम्

yāvitthā ślokamā divo jyotirjanāya cakrathuḥ |
ā na ūrjaṃ vahatamaśvinā yuvam

एह दे॒वा म॑यो॒भुवा॑ द॒स्रा हिर॑ण्यवर्तनी ।
उ॒ष॒र्बुधो॑ वहन्तु॒ सोम॑पीतये

eha devā mayobhuvā dasrā hiraṇyavartanī |
uṣarbudho vahantu somapītaye