प्रथम मण्डल

सूक्त 38: मरुतो, तुम्हारी नयी कृपाएँ कहाँ हैं?

ऋषि: कण्वो घौरः · देवता: मरुतः · छन्द: गायत्री

15 श्लोक · 38 में से 191

इस अध्याय में क्या होता है

मरुतो, तुम्हारी नयी कृपाएँ कहाँ हैं?

हे मरुतो, तुम हमें कब ऐसे उठाओगे जैसे पिता पुत्र को बाँहों में लेता है? कण्व घौर गायत्री में प्रश्नों की पंक्ति रखते हैं: तुम कहाँ जाते हो, तुम्हारी कृपाएँ कहाँ हैं? हे पृश्नि के पुत्रो, यदि तुम मर्त्य होते तो तुम्हारा स्तोता अमर होता। तुम्हारा गायक घास में मृग की तरह अनचाहा न हो, न यम के मार्ग पर जाये; निर्ऋति हमें न मारे। फिर तूफ़ान: रुद्र के पुत्र मरुस्थल में भी वर्षा करते हैं; बिजली बछड़े के पीछे गाय की तरह रँभाती है; वे जल ढोने वाले मेघ से दिन में अँधेरा कर देते हैं। अन्त में ब्रह्मणस्पति, अग्नि और मरुद्गण की वन्दना है।

38.1

कद्ध॑ नू॒नं क॑धप्रियः पि॒ता पु॒त्रं न हस्त॑योः ।
द॒धि॒ध्वे वृ॑क्तबर्हिषः

kaddha nūnaṃ kadhapriyaḥ pitā putraṃ na hastayoḥ |
dadhidhve vṛktabarhiṣaḥ

38.2

क्व॑ नू॒नं कद्वो॒ अर्थं॒ गन्ता॑ दि॒वो न पृ॑थि॒व्याः ।
क्व॑ वो॒ गावो॒ न र॑ण्यन्ति

kva nūnaṃ kadvo arthaṃ gantā divo na pṛthivyāḥ |
kva vo gāvo na raṇyanti

38.3

क्व॑ वः सु॒म्ना नव्यां॑सि॒ मरु॑त॒ः क्व॑ सुवि॒ता ।
क्वो॒३॒॑ विश्वा॑नि॒ सौभ॑गा

kva vaḥ sumnā navyāṃsi marutaḥ kva suvitā |
kvo viśvāni saubhagā

38.4

यद्यू॒यं पृ॑श्निमातरो॒ मर्ता॑स॒ः स्यात॑न ।
स्तो॒ता वो॑ अ॒मृत॑ः स्यात्

yadyūyaṃ pṛśnimātaro martāsaḥ syātana |
stotā vo amṛtaḥ syāt

38.5

मा वो॑ मृ॒गो न यव॑से जरि॒ता भू॒दजो॑ष्यः ।
प॒था य॒मस्य॑ गा॒दुप॑

mā vo mṛgo na yavase jaritā bhūdajoṣyaḥ |
pathā yamasya gādupa

38.6

मो षु ण॒ः परा॑परा॒ निरृ॑तिर्दु॒र्हणा॑ वधीत् ।
प॒दी॒ष्ट तृष्ण॑या स॒ह

mo ṣu ṇaḥ parāparā nirṛtirdurhaṇā vadhīt |
padīṣṭa tṛṣṇayā saha

38.7

स॒त्यं त्वे॒षा अम॑वन्तो॒ धन्व॑ञ्चि॒दा रु॒द्रिया॑सः ।
मिहं॑ कृण्वन्त्यवा॒ताम्

satyaṃ tveṣā amavanto dhanvañcidā rudriyāsaḥ |
mihaṃ kṛṇvantyavātām

38.8

वा॒श्रेव॑ वि॒द्युन्मि॑माति व॒त्सं न मा॒ता सि॑षक्ति ।
यदे॑षां वृ॒ष्टिरस॑र्जि

vāśreva vidyunmimāti vatsaṃ na mātā siṣakti |
yadeṣāṃ vṛṣṭirasarji

38.9

दिवा॑ चि॒त्तम॑ः कृण्वन्ति प॒र्जन्ये॑नोदवा॒हेन॑ ।
यत्पृ॑थि॒वीं व्यु॒न्दन्ति॑

divā cittamaḥ kṛṇvanti parjanyenodavāhena |
yatpṛthivīṃ vyundanti

38.10

अध॑ स्व॒नान्म॒रुतां॒ विश्व॒मा सद्म॒ पार्थि॑वम् ।
अरे॑जन्त॒ प्र मानु॑षाः

adha svanānmarutāṃ viśvamā sadma pārthivam |
arejanta pra mānuṣāḥ

38.11

मरु॑तो वीळुपा॒णिभि॑श्चि॒त्रा रोध॑स्वती॒रनु॑ ।
या॒तेमखि॑द्रयामभिः

maruto vīḻupāṇibhiścitrā rodhasvatīranu |
yātemakhidrayāmabhiḥ

38.12

स्थि॒रा व॑ः सन्तु ने॒मयो॒ रथा॒ अश्वा॑स एषाम् ।
सुसं॑स्कृता अ॒भीश॑वः

sthirā vaḥ santu nemayo rathā aśvāsa eṣām |
susaṃskṛtā abhīśavaḥ

38.13

अच्छा॑ वदा॒ तना॑ गि॒रा ज॒रायै॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॑म् ।
अ॒ग्निं मि॒त्रं न द॑र्श॒तम्

acchā vadā tanā girā jarāyai brahmaṇaspatim |
agniṃ mitraṃ na darśatam

38.14

मि॒मी॒हि श्लोक॑मा॒स्ये॑ प॒र्जन्य॑ इव ततनः ।
गाय॑ गाय॒त्रमु॒क्थ्य॑म्

mimīhi ślokamāsye parjanya iva tatanaḥ |
gāya gāyatramukthyam

38.15

वन्द॑स्व॒ मारु॑तं ग॒णं त्वे॒षं प॑न॒स्युम॒र्किण॑म् ।
अ॒स्मे वृ॒द्धा अ॑सन्नि॒ह

vandasva mārutaṃ gaṇaṃ tveṣaṃ panasyumarkiṇam |
asme vṛddhā asanniha

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)