प्रथम मण्डल

सूक्त 27: पूँछ वाले अश्व के समान अग्नि

ऋषि: आजीगर्तिः शुनःशेपः स कृत्रिमो वैश्वामित्रो देवरातः · देवता: १-१२ अग्निः, १३ देवाः · छन्द: १-१२ गायत्री, १३ त्रिष्टुप्

13 श्लोक · 27 में से 191

इस अध्याय में क्या होता है

पूँछ वाले अश्व के समान अग्नि

मैं श्रद्धा से अग्नि की स्तुति करता हूँ, जो लम्बी पूँछ वाले अश्व के समान और यज्ञों के सम्राट हैं। शुनःशेप गायत्री में गाते हैं। विस्तृत गति वाले, सुखद बल के पुत्र हम पर उदार हों। निकट या दूर, हानि चाहने वाले मनुष्य से हमारी रक्षा करो। हमें परम, मध्यम और निकटतम धन में भाग दो। जिस मनुष्य की तुम युद्ध में रक्षा करते हो, वह स्थायी अन्न पाता है। उषाकाल में जागने वाले, रुद्र के लिए दर्शनीय स्तोत्र रचो। तेरहवाँ मन्त्र प्रसिद्ध है: बड़े देवों को नमः, छोटों को नमः, युवाओं को और वृद्धों को नमः।

27.1

अश्वं॒ न त्वा॒ वार॑वन्तं व॒न्दध्या॑ अ॒ग्निं नमो॑भिः ।
स॒म्राज॑न्तमध्व॒राणा॑म्

aśvaṃ na tvā vāravantaṃ vandadhyā agniṃ namobhiḥ |
samrājantamadhvarāṇām

27.2

स घा॑ नः सू॒नुः शव॑सा पृ॒थुप्र॑गामा सु॒शेव॑ः ।
मी॒ढ्वाँ अ॒स्माकं॑ बभूयात्

sa ghā naḥ sūnuḥ śavasā pṛthupragāmā suśevaḥ |
mīḍhvām̐ asmākaṃ babhūyāt

27.3

स नो॑ दू॒राच्चा॒साच्च॒ नि मर्त्या॑दघा॒योः ।
पा॒हि सद॒मिद्वि॒श्वायु॑ः

sa no dūrāccāsācca ni martyādaghāyoḥ |
pāhi sadamidviśvāyuḥ

27.4

इ॒ममू॒ षु त्वम॒स्माकं॑ स॒निं गा॑य॒त्रं नव्यां॑सम् ।
अग्ने॑ दे॒वेषु॒ प्र वो॑चः

imamū ṣu tvamasmākaṃ saniṃ gāyatraṃ navyāṃsam |
agne deveṣu pra vocaḥ

27.5

आ नो॑ भज पर॒मेष्वा वाजे॑षु मध्य॒मेषु॑ ।
शिक्षा॒ वस्वो॒ अन्त॑मस्य

ā no bhaja parameṣvā vājeṣu madhyameṣu |
śikṣā vasvo antamasya

27.6

वि॒भ॒क्तासि॑ चित्रभानो॒ सिन्धो॑रू॒र्मा उ॑पा॒क आ ।
स॒द्यो दा॒शुषे॑ क्षरसि

vibhaktāsi citrabhāno sindhorūrmā upāka ā |
sadyo dāśuṣe kṣarasi

27.7

यम॑ग्ने पृ॒त्सु मर्त्य॒मवा॒ वाजे॑षु॒ यं जु॒नाः ।
स यन्ता॒ शश्व॑ती॒रिष॑ः

yamagne pṛtsu martyamavā vājeṣu yaṃ junāḥ |
sa yantā śaśvatīriṣaḥ

27.8

नकि॑रस्य सहन्त्य पर्ये॒ता कय॑स्य चित् ।
वाजो॑ अस्ति श्र॒वाय्य॑ः

nakirasya sahantya paryetā kayasya cit |
vājo asti śravāyyaḥ

27.9

स वाजं॑ वि॒श्वच॑र्षणि॒रर्व॑द्भिरस्तु॒ तरु॑ता ।
विप्रे॑भिरस्तु॒ सनि॑ता

sa vājaṃ viśvacarṣaṇirarvadbhirastu tarutā |
viprebhirastu sanitā

27.10

जरा॑बोध॒ तद्वि॑विड्ढि वि॒शेवि॑शे य॒ज्ञिया॑य ।
स्तोमं॑ रु॒द्राय॒ दृशी॑कम्

jarābodha tadviviḍḍhi viśeviśe yajñiyāya |
stomaṃ rudrāya dṛśīkam

27.11

स नो॑ म॒हाँ अ॑निमा॒नो धू॒मके॑तुः पुरुश्च॒न्द्रः ।
धि॒ये वाजा॑य हिन्वतु

sa no mahām̐ animāno dhūmaketuḥ puruścandraḥ |
dhiye vājāya hinvatu

27.12

स रे॒वाँ इ॑व वि॒श्पति॒र्दैव्य॑ः के॒तुः शृ॑णोतु नः ।
उ॒क्थैर॒ग्निर्बृ॒हद्भा॑नुः

sa revām̐ iva viśpatirdaivyaḥ ketuḥ śṛṇotu naḥ |
ukthairagnirbṛhadbhānuḥ

27.13

नमो॑ म॒हद्भ्यो॒ नमो॑ अर्भ॒केभ्यो॒ नमो॒ युव॑भ्यो॒ नम॑ आशि॒नेभ्य॑ः ।
यजा॑म दे॒वान्यदि॑ श॒क्नवा॑म॒ मा ज्याय॑स॒ः शंस॒मा वृ॑क्षि देवाः

namo mahadbhyo namo arbhakebhyo namo yuvabhyo nama āśinebhyaḥ |
yajāma devānyadi śaknavāma mā jyāyasaḥ śaṃsamā vṛkṣi devāḥ

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)