सूक्त 191: विष और अदृश्य जीवों का निवारण

कङ्क॑तो॒ न कङ्क॒तोऽथो॑ सती॒नक॑ङ्कतः ।
द्वाविति॒ प्लुषी॒ इति॒ न्य१॒॑दृष्टा॑ अलिप्सत

kaṅkato na kaṅkato'tho satīnakaṅkataḥ |
dvāviti pluṣī iti nyadṛṣṭā alipsata

अ॒दृष्टा॑न्हन्त्याय॒त्यथो॑ हन्ति पराय॒ती ।
अथो॑ अवघ्न॒ती ह॒न्त्यथो॑ पिनष्टि पिंष॒ती

adṛṣṭānhantyāyatyatho hanti parāyatī |
atho avaghnatī hantyatho pinaṣṭi piṃṣatī

श॒रास॒ः कुश॑रासो द॒र्भास॑ः सै॒र्या उ॒त ।
मौ॒ञ्जा अ॒दृष्टा॑ वैरि॒णाः सर्वे॑ सा॒कं न्य॑लिप्सत

śarāsaḥ kuśarāso darbhāsaḥ sairyā uta |
mauñjā adṛṣṭā vairiṇāḥ sarve sākaṃ nyalipsata

नि गावो॑ गो॒ष्ठे अ॑सद॒न्नि मृ॒गासो॑ अविक्षत ।
नि के॒तवो॒ जना॑नां॒ न्य१॒॑दृष्टा॑ अलिप्सत

ni gāvo goṣṭhe asadanni mṛgāso avikṣata |
ni ketavo janānāṃ nyadṛṣṭā alipsata

ए॒त उ॒ त्ये प्रत्य॑दृश्रन्प्रदो॒षं तस्क॑रा इव ।
अदृ॑ष्टा॒ विश्व॑दृष्टा॒ः प्रति॑बुद्धा अभूतन

eta u tye pratyadṛśranpradoṣaṃ taskarā iva |
adṛṣṭā viśvadṛṣṭāḥ pratibuddhā abhūtana

द्यौर्व॑ः पि॒ता पृ॑थि॒वी मा॒ता सोमो॒ भ्रातादि॑ति॒ः स्वसा॑ ।
अदृ॑ष्टा॒ विश्व॑दृष्टा॒स्तिष्ठ॑ते॒लय॑ता॒ सु क॑म्

dyaurvaḥ pitā pṛthivī mātā somo bhrātāditiḥ svasā |
adṛṣṭā viśvadṛṣṭāstiṣṭhatelayatā su kam

ये अंस्या॒ ये अङ्ग्या॑ः सू॒चीका॒ ये प्र॑कङ्क॒ताः ।
अदृ॑ष्टा॒ः किं च॒नेह व॒ः सर्वे॑ सा॒कं नि ज॑स्यत

ye aṃsyā ye aṅgyāḥ sūcīkā ye prakaṅkatāḥ |
adṛṣṭāḥ kiṃ caneha vaḥ sarve sākaṃ ni jasyata

उत्पु॒रस्ता॒त्सूर्य॑ एति वि॒श्वदृ॑ष्टो अदृष्ट॒हा ।
अ॒दृष्टा॒न्सर्वा॑ञ्ज॒म्भय॒न्सर्वा॑श्च यातुधा॒न्य॑ः

utpurastātsūrya eti viśvadṛṣṭo adṛṣṭahā |
adṛṣṭānsarvāñjambhayansarvāśca yātudhānyaḥ

उद॑पप्तद॒सौ सूर्य॑ः पु॒रु विश्वा॑नि॒ जूर्व॑न् ।
आ॒दि॒त्यः पर्व॑तेभ्यो वि॒श्वदृ॑ष्टो अदृष्ट॒हा

udapaptadasau sūryaḥ puru viśvāni jūrvan |
ādityaḥ parvatebhyo viśvadṛṣṭo adṛṣṭahā

सूर्ये॑ वि॒षमा स॑जामि॒ दृतिं॒ सुरा॑वतो गृ॒हे ।
सो चि॒न्नु न म॑राति॒ नो व॒यं म॑रामा॒रे अ॑स्य॒ योज॑नं हरि॒ष्ठा मधु॑ त्वा मधु॒ला च॑कार

sūrye viṣamā sajāmi dṛtiṃ surāvato gṛhe |
so cinnu na marāti no vayaṃ marāmāre asya yojanaṃ hariṣṭhā madhu tvā madhulā cakāra

इ॒य॒त्ति॒का श॑कुन्ति॒का स॒का ज॑घास ते वि॒षम् ।
सो चि॒न्नु न म॑राति॒ नो व॒यं म॑रामा॒रे अ॑स्य॒ योज॑नं हरि॒ष्ठा मधु॑ त्वा मधु॒ला च॑कार

iyattikā śakuntikā sakā jaghāsa te viṣam |
so cinnu na marāti no vayaṃ marāmāre asya yojanaṃ hariṣṭhā madhu tvā madhulā cakāra

त्रिः स॒प्त वि॑ष्पुलिङ्ग॒का वि॒षस्य॒ पुष्य॑मक्षन् ।
ताश्चि॒न्नु न म॑रन्ति॒ नो व॒यं म॑रामा॒रे अ॑स्य॒ योज॑नं हरि॒ष्ठा मधु॑ त्वा मधु॒ला च॑कार

triḥ sapta viṣpuliṅgakā viṣasya puṣyamakṣan |
tāścinnu na maranti no vayaṃ marāmāre asya yojanaṃ hariṣṭhā madhu tvā madhulā cakāra

न॒वा॒नां न॑वती॒नां वि॒षस्य॒ रोपु॑षीणाम् ।
सर्वा॑सामग्रभं॒ नामा॒रे अ॑स्य॒ योज॑नं हरि॒ष्ठा मधु॑ त्वा मधु॒ला च॑कार

navānāṃ navatīnāṃ viṣasya ropuṣīṇām |
sarvāsāmagrabhaṃ nāmāre asya yojanaṃ hariṣṭhā madhu tvā madhulā cakāra

त्रिः स॒प्त म॑यू॒र्य॑ः स॒प्त स्वसा॑रो अ॒ग्रुव॑ः ।
तास्ते॑ वि॒षं वि ज॑भ्रिर उद॒कं कु॒म्भिनी॑रिव

triḥ sapta mayūryaḥ sapta svasāro agruvaḥ |
tāste viṣaṃ vi jabhrira udakaṃ kumbhinīriva

इ॒य॒त्त॒कः कु॑षुम्भ॒कस्त॒कं भि॑न॒द्म्यश्म॑ना ।
ततो॑ वि॒षं प्र वा॑वृते॒ परा॑ची॒रनु॑ सं॒वत॑ः

iyattakaḥ kuṣumbhakastakaṃ bhinadmyaśmanā |
tato viṣaṃ pra vāvṛte parācīranu saṃvataḥ

कु॒षु॒म्भ॒कस्तद॑ब्रवीद्गि॒रेः प्र॑वर्तमान॒कः ।
वृश्चि॑कस्यार॒सं वि॒षम॑र॒सं वृ॑श्चिक ते वि॒षम्

kuṣumbhakastadabravīdgireḥ pravartamānakaḥ |
vṛścikasyārasaṃ viṣamarasaṃ vṛścika te viṣam