प्रथम मण्डल

सूक्त 189: अग्ने नय सुपथा: सुमार्ग पर ले चलो

ऋषि: अगस्त्यो मैत्रावरुणिः · देवता: अग्निः · छन्द: त्रिष्टुप्

8 श्लोक · 189 में से 191

इस अध्याय में क्या होता है

अग्ने नय सुपथा: सुमार्ग पर ले चलो

अगस्त्य मैत्रावरुणि त्रिष्टुप् छन्द में अग्नि से वह प्रार्थना करते हैं जिसे हर वैदिक घर जानता है: अग्ने नय सुपथा राये अस्मान्, हे अग्नि, सब मार्गों के ज्ञाता, हमें सुमार्ग से ऐश्वर्य की ओर ले चलो; कुटिल पाप को हमसे दूर करो, हम तुम्हें बार-बार नमस्कार करेंगे। ईशावास्य उपनिषद् इसी मन्त्र से पूर्ण होता है। अग्नि से माँगा जाता है कि वे हमें सब कठिनाइयों के पार कल्याण तक ले जाएँ, सन्तान के लिए विशाल दुर्ग बनें, रोग दूर करें, और हमें दुष्ट या डसने वाले शत्रु को कभी न सौंपें। मान-पुत्र कहते हैं: हमने विजयी अग्नि के लिए ये वचन कहे।

189.1

अग्ने॒ नय॑ सु॒पथा॑ रा॒ये अ॒स्मान्विश्वा॑नि देव व॒युना॑नि वि॒द्वान् ।
यु॒यो॒ध्य१॒॑स्मज्जु॑हुरा॒णमेनो॒ भूयि॑ष्ठां ते॒ नम॑उक्तिं विधेम

agne naya supathā rāye asmānviśvāni deva vayunāni vidvān |
yuyodhyasmajjuhurāṇameno bhūyiṣṭhāṃ te namauktiṃ vidhema

189.2

अग्ने॒ त्वं पा॑रया॒ नव्यो॑ अ॒स्मान्स्व॒स्तिभि॒रति॑ दु॒र्गाणि॒ विश्वा॑ ।
पूश्च॑ पृ॒थ्वी ब॑हु॒ला न॑ उ॒र्वी भवा॑ तो॒काय॒ तन॑याय॒ शं योः

agne tvaṃ pārayā navyo asmānsvastibhirati durgāṇi viśvā |
pūśca pṛthvī bahulā na urvī bhavā tokāya tanayāya śaṃ yoḥ

189.3

अग्ने॒ त्वम॒स्मद्यु॑यो॒ध्यमी॑वा॒ अन॑ग्नित्रा अ॒भ्यम॑न्त कृ॒ष्टीः ।
पुन॑र॒स्मभ्यं॑ सुवि॒ताय॑ देव॒ क्षां विश्वे॑भिर॒मृते॑भिर्यजत्र

agne tvamasmadyuyodhyamīvā anagnitrā abhyamanta kṛṣṭīḥ |
punarasmabhyaṃ suvitāya deva kṣāṃ viśvebhiramṛtebhiryajatra

189.4

पा॒हि नो॑ अग्ने पा॒युभि॒रज॑स्रैरु॒त प्रि॒ये सद॑न॒ आ शु॑शु॒क्वान् ।
मा ते॑ भ॒यं ज॑रि॒तारं॑ यविष्ठ नू॒नं वि॑द॒न्माप॒रं स॑हस्वः

pāhi no agne pāyubhirajasrairuta priye sadana ā śuśukvān |
mā te bhayaṃ jaritāraṃ yaviṣṭha nūnaṃ vidanmāparaṃ sahasvaḥ

189.5

मा नो॑ अ॒ग्नेऽव॑ सृजो अ॒घाया॑वि॒ष्यवे॑ रि॒पवे॑ दु॒च्छुना॑यै ।
मा द॒त्वते॒ दश॑ते॒ मादते॑ नो॒ मा रीष॑ते सहसाव॒न्परा॑ दाः

mā no agne'va sṛjo aghāyāviṣyave ripave ducchunāyai |
mā datvate daśate mādate no mā rīṣate sahasāvanparā dāḥ

189.6

वि घ॒ त्वावाँ॑ ऋतजात यंसद्गृणा॒नो अ॑ग्ने त॒न्वे॒३॒॑ वरू॑थम् ।
विश्वा॑द्रिरि॒क्षोरु॒त वा॑ निनि॒त्सोर॑भि॒ह्रुता॒मसि॒ हि दे॑व वि॒ष्पट्

vi gha tvāvām̐ ṛtajāta yaṃsadgṛṇāno agne tanve varūtham |
viśvādririkṣoruta vā ninitsorabhihrutāmasi hi deva viṣpaṭ

189.7

त्वं ताँ अ॑ग्न उ॒भया॒न्वि वि॒द्वान्वेषि॑ प्रपि॒त्वे मनु॑षो यजत्र ।
अ॒भि॒पि॒त्वे मन॑वे॒ शास्यो॑ भूर्मर्मृ॒जेन्य॑ उ॒शिग्भि॒र्नाक्रः

tvaṃ tām̐ agna ubhayānvi vidvānveṣi prapitve manuṣo yajatra |
abhipitve manave śāsyo bhūrmarmṛjenya uśigbhirnākraḥ

189.8

अवो॑चाम नि॒वच॑नान्यस्मि॒न्मान॑स्य सू॒नुः स॑हसा॒ने अ॒ग्नौ ।
व॒यं स॒हस्र॒मृषि॑भिः सनेम वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम्

avocāma nivacanānyasminmānasya sūnuḥ sahasāne agnau |
vayaṃ sahasramṛṣibhiḥ sanema vidyāmeṣaṃ vṛjanaṃ jīradānum

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)