प्रथम मण्डल

सूक्त 171: अगस्त्य की मरुद्गण से क्षमा-याचना

ऋषि: अगस्त्यो मैत्रावरुणिः · देवता: मरुतः, ३-६ मरुत्वानिन्द्रः · छन्द: त्रिष्टुप्

6 श्लोक · 171 में से 191

इस अध्याय में क्या होता है

अगस्त्य की मरुद्गण से क्षमा-याचना

अगस्त्य मैत्रावरुणि त्रिष्टुप् छन्द में नमस्कार और हृदय तथा मन से गढ़े सूक्त के साथ मरुद्गण के पास आते हैं और विनती करते हैं कि वे क्रोध छोड़ दें और अपने घोड़े खोल दें। तीसरे मन्त्र से वे मरुत्वान् इन्द्र की ओर मुड़ते हैं। वे स्वीकार करते हैं कि बलवान इन्द्र के भय से काँपते हुए वे भागे थे, और मरुद्गण के लिए तैयार हवि को दूर रख दिया था; अतः कृपा करो। ऋषि इन्द्र से माँगते हैं कि वे मरुद्गण के साथ यश दें और क्रोध त्यागकर मनुष्यों की रक्षा करें।

171.1

प्रति॑ व ए॒ना नम॑सा॒हमे॑मि सू॒क्तेन॑ भिक्षे सुम॒तिं तु॒राणा॑म् ।
र॒रा॒णता॑ मरुतो वे॒द्याभि॒र्नि हेळो॑ ध॒त्त वि मु॑चध्व॒मश्वा॑न्

prati va enā namasāhamemi sūktena bhikṣe sumatiṃ turāṇām |
rarāṇatā maruto vedyābhirni heḻo dhatta vi mucadhvamaśvān

171.2

ए॒ष व॒ः स्तोमो॑ मरुतो॒ नम॑स्वान्हृ॒दा त॒ष्टो मन॑सा धायि देवाः ।
उपे॒मा या॑त॒ मन॑सा जुषा॒णा यू॒यं हि ष्ठा नम॑स॒ इद्वृ॒धास॑ः

eṣa vaḥ stomo maruto namasvānhṛdā taṣṭo manasā dhāyi devāḥ |
upemā yāta manasā juṣāṇā yūyaṃ hi ṣṭhā namasa idvṛdhāsaḥ

171.3

स्तु॒तासो॑ नो म॒रुतो॑ मृळयन्तू॒त स्तु॒तो म॒घवा॒ शम्भ॑विष्ठः ।
ऊ॒र्ध्वा न॑ः सन्तु को॒म्या वना॒न्यहा॑नि॒ विश्वा॑ मरुतो जिगी॒षा

stutāso no maruto mṛḻayantūta stuto maghavā śambhaviṣṭhaḥ |
ūrdhvā naḥ santu komyā vanānyahāni viśvā maruto jigīṣā

171.4

अ॒स्माद॒हं त॑वि॒षादीष॑माण॒ इन्द्रा॑द्भि॒या म॑रुतो॒ रेज॑मानः ।
यु॒ष्मभ्यं॑ ह॒व्या निशि॑तान्यास॒न्तान्या॒रे च॑कृमा मृ॒ळता॑ नः

asmādahaṃ taviṣādīṣamāṇa indrādbhiyā maruto rejamānaḥ |
yuṣmabhyaṃ havyā niśitānyāsantānyāre cakṛmā mṛḻatā naḥ

171.5

येन॒ माना॑सश्चि॒तय॑न्त उ॒स्रा व्यु॑ष्टिषु॒ शव॑सा॒ शश्व॑तीनाम् ।
स नो॑ म॒रुद्भि॑र्वृषभ॒ श्रवो॑ धा उ॒ग्र उ॒ग्रेभि॒ः स्थवि॑रः सहो॒दाः

yena mānāsaścitayanta usrā vyuṣṭiṣu śavasā śaśvatīnām |
sa no marudbhirvṛṣabha śravo dhā ugra ugrebhiḥ sthaviraḥ sahodāḥ

171.6

त्वं पा॑हीन्द्र॒ सही॑यसो॒ नॄन्भवा॑ म॒रुद्भि॒रव॑यातहेळाः ।
सु॒प्र॒के॒तेभि॑ः सास॒हिर्दधा॑नो वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम्

tvaṃ pāhīndra sahīyaso nṝnbhavā marudbhiravayātaheḻāḥ |
supraketebhiḥ sāsahirdadhāno vidyāmeṣaṃ vṛjanaṃ jīradānum

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)