प्रथम मण्डल

सूक्त 14: अग्नि, सब देवों के साथ आओ

ऋषि: मेधातिथिः काण्वः · देवता: विश्वे देवाः (विश्वैर्देवैः सहितोऽग्निः), ३ इन्द्रवायुबृहस्पतिमित्रग्निपूषभगादित्यमरुद्गणाः, १० विश्वदेवाग्नीन्द्रवायुमित्रधामानि, ११ अग्निः · छन्द: गायत्री

12 श्लोक · 14 में से 191

इस अध्याय में क्या होता है

अग्नि, सब देवों के साथ आओ

हे अग्नि, कण्वों ने तुम्हें बुलाया है; सोमपान के लिए सब देवों के साथ आओ। मेधातिथि काण्व गायत्री में उनके नाम लेते हैं: इन्द्र और वायु, बृहस्पति, मित्र, अग्नि, पूषा, भग, आदित्य और मरुतों का गण। आनन्द देने वाली बूँदें लायी गयी हैं, मधु पात्रों में भरा है। अग्नि से विनती है कि सूर्य के प्रकाशमय लोक से उषाकाल में जागने वाले देवों को लायें, और अपनी सुन्दर जिह्वा से उन्हें पत्नियों सहित मधु पिलायें। वे मनु द्वारा स्थापित होता बनकर बैठते हैं। अन्तिम मन्त्र में प्रार्थना है कि वे अपनी अरुण, हरित और रोहित घोड़ियों को जोतकर देवों को यहाँ लायें।

14.1

ऐभि॑रग्ने॒ दुवो॒ गिरो॒ विश्वे॑भि॒ः सोम॑पीतये ।
दे॒वेभि॑र्याहि॒ यक्षि॑ च

aibhiragne duvo giro viśvebhiḥ somapītaye |
devebhiryāhi yakṣi ca

14.2

आ त्वा॒ कण्वा॑ अहूषत गृ॒णन्ति॑ विप्र ते॒ धिय॑ः ।
दे॒वेभि॑रग्न॒ आ ग॑हि

ā tvā kaṇvā ahūṣata gṛṇanti vipra te dhiyaḥ |
devebhiragna ā gahi

14.3

इ॒न्द्र॒वा॒यू बृह॒स्पतिं॑ मि॒त्राग्निं पू॒षणं॒ भग॑म् ।
आ॒दि॒त्यान्मारु॑तं ग॒णम्

indravāyū bṛhaspatiṃ mitrāgniṃ pūṣaṇaṃ bhagam |
ādityānmārutaṃ gaṇam

14.4

प्र वो॑ भ्रियन्त॒ इन्द॑वो मत्स॒रा मा॑दयि॒ष्णव॑ः ।
द्र॒प्सा मध्व॑श्चमू॒षद॑ः

pra vo bhriyanta indavo matsarā mādayiṣṇavaḥ |
drapsā madhvaścamūṣadaḥ

14.5

ईळ॑ते॒ त्वाम॑व॒स्यव॒ः कण्वा॑सो वृ॒क्तब॑र्हिषः ।
ह॒विष्म॑न्तो अरं॒कृत॑ः

īḻate tvāmavasyavaḥ kaṇvāso vṛktabarhiṣaḥ |
haviṣmanto araṃkṛtaḥ

14.6

घृ॒तपृ॑ष्ठा मनो॒युजो॒ ये त्वा॒ वह॑न्ति॒ वह्न॑यः ।
आ दे॒वान्सोम॑पीतये

ghṛtapṛṣṭhā manoyujo ye tvā vahanti vahnayaḥ |
ā devānsomapītaye

14.7

तान्यज॑त्राँ ऋता॒वृधोऽग्ने॒ पत्नी॑वतस्कृधि ।
मध्व॑ः सुजिह्व पायय

tānyajatrām̐ ṛtāvṛdho'gne patnīvataskṛdhi |
madhvaḥ sujihva pāyaya

14.8

ये यज॑त्रा॒ य ईड्या॒स्ते ते॑ पिबन्तु जि॒ह्वया॑ ।
मधो॑रग्ने॒ वष॑ट्कृति

ye yajatrā ya īḍyāste te pibantu jihvayā |
madhoragne vaṣaṭkṛti

14.9

आकीं॒ सूर्य॑स्य रोच॒नाद्विश्वा॑न्दे॒वाँ उ॑ष॒र्बुध॑ः ।
विप्रो॒ होते॒ह व॑क्षति

ākīṃ sūryasya rocanādviśvāndevām̐ uṣarbudhaḥ |
vipro hoteha vakṣati

14.10

विश्वे॑भिः सो॒म्यं मध्वग्न॒ इन्द्रे॑ण वा॒युना॑ ।
पिबा॑ मि॒त्रस्य॒ धाम॑भिः

viśvebhiḥ somyaṃ madhvagna indreṇa vāyunā |
pibā mitrasya dhāmabhiḥ

14.11

त्वं होता॒ मनु॑र्हि॒तोऽग्ने॑ य॒ज्ञेषु॑ सीदसि ।
सेमं नो॑ अध्व॒रं य॑ज

tvaṃ hotā manurhito'gne yajñeṣu sīdasi |
semaṃ no adhvaraṃ yaja

14.12

यु॒क्ष्वा ह्यरु॑षी॒ रथे॑ ह॒रितो॑ देव रो॒हित॑ः ।
ताभि॑र्दे॒वाँ इ॒हा व॑ह

yukṣvā hyaruṣī rathe harito deva rohitaḥ |
tābhirdevām̐ ihā vaha

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)