प्रथम मण्डल

सूक्त 102: इन्द्र, तुम्हारे साथ हम विजय पाएँ

ऋषि: कुत्स आङ्गिरसः · देवता: इन्द्रः · छन्द: जगती, ११ त्रिष्टुप्

11 श्लोक · 102 में से 191

इस अध्याय में क्या होता है

इन्द्र, तुम्हारे साथ हम विजय पाएँ

महान के लिए मैं यह महान विचार अर्पित करता हूँ। कुत्स आंगिरस जगती में, अन्तिम मन्त्र त्रिष्टुप् में, इन्द्र की स्तुति करते हैं। सात नदियाँ उनका यश धारण करती हैं; सूर्य और चन्द्रमा बारी बारी चलते हैं ताकि हम देखें और श्रद्धा रखें। ऋषि मघवा से माँगते हैं कि वे विजयी रथ आगे बढ़ाएँ, हर संग्राम में हमारे सहायक बनकर जिताएँ और शत्रुओं का बल तोड़ें। इन्द्र की भुजाएँ गायें जीतती हैं; उनका यश सौ से, हज़ार से भी बढ़कर है। तीन पृथ्वियाँ और तीन ज्योतियाँ उनका माप हैं; वे जन्म से ही शत्रुरहित हैं। वे इस कवि का रथ आगे रखें।

102.1

इ॒मां ते॒ धियं॒ प्र भ॑रे म॒हो म॒हीम॒स्य स्तो॒त्रे धि॒षणा॒ यत्त॑ आन॒जे ।
तमु॑त्स॒वे च॑ प्रस॒वे च॑ सास॒हिमिन्द्रं॑ दे॒वास॒ः शव॑सामद॒न्ननु॑

imāṃ te dhiyaṃ pra bhare maho mahīmasya stotre dhiṣaṇā yatta ānaje |
tamutsave ca prasave ca sāsahimindraṃ devāsaḥ śavasāmadannanu

102.2

अ॒स्य श्रवो॑ न॒द्य॑ः स॒प्त बि॑भ्रति॒ द्यावा॒क्षामा॑ पृथि॒वी द॑र्श॒तं वपु॑ः ।
अ॒स्मे सू॑र्याचन्द्र॒मसा॑भि॒चक्षे॑ श्र॒द्धे कमि॑न्द्र चरतो वितर्तु॒रम्

asya śravo nadyaḥ sapta bibhrati dyāvākṣāmā pṛthivī darśataṃ vapuḥ |
asme sūryācandramasābhicakṣe śraddhe kamindra carato vitarturam

102.3

तं स्मा॒ रथं॑ मघव॒न्प्राव॑ सा॒तये॒ जैत्रं॒ यं ते॑ अनु॒मदा॑म संग॒मे ।
आ॒जा न॑ इन्द्र॒ मन॑सा पुरुष्टुत त्वा॒यद्भ्यो॑ मघव॒ञ्छर्म॑ यच्छ नः

taṃ smā rathaṃ maghavanprāva sātaye jaitraṃ yaṃ te anumadāma saṃgame |
ājā na indra manasā puruṣṭuta tvāyadbhyo maghavañcharma yaccha naḥ

102.4

व॒यं ज॑येम॒ त्वया॑ यु॒जा वृत॑म॒स्माक॒मंश॒मुद॑वा॒ भरे॑भरे ।
अ॒स्मभ्य॑मिन्द्र॒ वरि॑वः सु॒गं कृ॑धि॒ प्र शत्रू॑णां मघव॒न्वृष्ण्या॑ रुज

vayaṃ jayema tvayā yujā vṛtamasmākamaṃśamudavā bharebhare |
asmabhyamindra varivaḥ sugaṃ kṛdhi pra śatrūṇāṃ maghavanvṛṣṇyā ruja

102.5

नाना॒ हि त्वा॒ हव॑माना॒ जना॑ इ॒मे धना॑नां धर्त॒रव॑सा विप॒न्यव॑ः ।
अ॒स्माकं॑ स्मा॒ रथ॒मा ति॑ष्ठ सा॒तये॒ जैत्रं॒ ही॑न्द्र॒ निभृ॑तं॒ मन॒स्तव॑

nānā hi tvā havamānā janā ime dhanānāṃ dhartaravasā vipanyavaḥ |
asmākaṃ smā rathamā tiṣṭha sātaye jaitraṃ hīndra nibhṛtaṃ manastava

102.6

गो॒जिता॑ बा॒हू अमि॑तक्रतुः सि॒मः कर्म॑न्कर्मञ्छ॒तमू॑तिः खजंक॒रः ।
अ॒क॒ल्प इन्द्र॑ः प्रति॒मान॒मोज॒साथा॒ जना॒ वि ह्व॑यन्ते सिषा॒सव॑ः

gojitā bāhū amitakratuḥ simaḥ karmankarmañchatamūtiḥ khajaṃkaraḥ |
akalpa indraḥ pratimānamojasāthā janā vi hvayante siṣāsavaḥ

102.7

उत्ते॑ श॒तान्म॑घव॒न्नुच्च॒ भूय॑स॒ उत्स॒हस्रा॑द्रिरिचे कृ॒ष्टिषु॒ श्रव॑ः ।
अ॒मा॒त्रं त्वा॑ धि॒षणा॑ तित्विषे म॒ह्यधा॑ वृ॒त्राणि॑ जिघ्नसे पुरंदर

utte śatānmaghavannucca bhūyasa utsahasrādririce kṛṣṭiṣu śravaḥ |
amātraṃ tvā dhiṣaṇā titviṣe mahyadhā vṛtrāṇi jighnase puraṃdara

102.8

त्रि॒वि॒ष्टि॒धातु॑ प्रति॒मान॒मोज॑सस्ति॒स्रो भूमी॑र्नृपते॒ त्रीणि॑ रोच॒ना ।
अती॒दं विश्वं॒ भुव॑नं ववक्षिथाश॒त्रुरि॑न्द्र ज॒नुषा॑ स॒नाद॑सि

triviṣṭidhātu pratimānamojasastisro bhūmīrnṛpate trīṇi rocanā |
atīdaṃ viśvaṃ bhuvanaṃ vavakṣithāśatrurindra januṣā sanādasi

102.9

त्वां दे॒वेषु॑ प्रथ॒मं ह॑वामहे॒ त्वं ब॑भूथ॒ पृत॑नासु सास॒हिः ।
सेमं न॑ः का॒रुमु॑पम॒न्युमु॒द्भिद॒मिन्द्र॑ः कृणोतु प्रस॒वे रथं॑ पु॒रः

tvāṃ deveṣu prathamaṃ havāmahe tvaṃ babhūtha pṛtanāsu sāsahiḥ |
semaṃ naḥ kārumupamanyumudbhidamindraḥ kṛṇotu prasave rathaṃ puraḥ

102.10

त्वं जि॑गेथ॒ न धना॑ रुरोधि॒थार्भे॑ष्वा॒जा म॑घवन्म॒हत्सु॑ च ।
त्वामु॒ग्रमव॑से॒ सं शि॑शीम॒स्यथा॑ न इन्द्र॒ हव॑नेषु चोदय

tvaṃ jigetha na dhanā rurodhithārbheṣvājā maghavanmahatsu ca |
tvāmugramavase saṃ śiśīmasyathā na indra havaneṣu codaya

102.11

वि॒श्वाहेन्द्रो॑ अधिव॒क्ता नो॑ अ॒स्त्वप॑रिह्वृताः सनुयाम॒ वाज॑म् ।
तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑ति॒ः सिन्धु॑ः पृथि॒वी उ॒त द्यौः

viśvāhendro adhivaktā no astvaparihvṛtāḥ sanuyāma vājam |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ

पाठ का स्रोत: Wikisource · CC BY-SA 4.0 (Wikisource transcription of a public-domain text)