अध्याय 104: मन्दोदरी का विलाप और श्रीराम की महिमा

पति सिर देखत मन्दोदरी । मुरछित बिकल धरनि खसि परी ॥
जुबति बृन्द रोवत, उठि धाईँ । तेहि उठाइ रावन पहिँ आई ॥

pati sira dekhata mandodarī | murachita bikala dharani khasi parī ||
jubati bṛnda rovata, uṭhi dhāīm̐ | tehi uṭhāi rāvana pahim̐ āī ||

पति गति देखि ते करहिँ पुकारा । छूटे कच नहिँ बपुष तारा ॥
उर ताड़ना करहिँ बिधि नाना । रोवत करहिं प्रताप बखाना ॥

pati gati dekhi te karahim̐ pukārā | chūṭe kaca nahim̐ bapuṣa tārā ||
ura tār̤anā karahim̐ bidhi nānā | rovata karahiṃ pratāpa bakhānā ||

तब बल नाथ ढोल नित धरनी । तेज हीन पावक सखि तरनी ॥
सेष कमठ सहि सकहिं न भारा । सो तनु भूमि परेउ भरि छारा ॥

taba bala nātha ḍhola nita dharanī | teja hīna pāvaka sakhi taranī ||
seṣa kamaṭha sahi sakahiṃ na bhārā | so tanu bhūmi pareu bhari chārā ||

बरुन कुबेर सुरेस समीरा । रन सन्मुख पर काहु न धीरा ॥
भुजबल जितेहु काल जम साईं । आजु परेहु अनाथ की नाईं ॥

baruna kubera suresa samīrā | rana sanmukha para kāhu na dhīrā ||
bhujabala jitehu kāla jama sāīṃ | āju parehu anātha kī nāīṃ ||

जगत बिदित तुम्हारि प्रभुताई । सुत परिजन बल बरनि न जाई ॥
राम बिमुख अस हाल तुम्हारा । रहा न कोउ कुल रोवनिहारा ॥

jagata bidita tumhāri prabhutāī | suta parijana bala barani na jāī ||
rāma bimukha asa hāla tumhārā | rahā na kou kula rovanihārā ||

तब बस विधि प्रपञ्च सब नाथा । सभय दिसिप नित नावहिं माथा ॥
अब तव सिर भुज जम्बुक खाहीं । राम बिमुख यह अनुचित नाहीं ॥

taba basa vidhi prapañca saba nāthā | sabhaya disipa nita nāvahiṃ māthā ||
aba tava sira bhuja jambuka khāhīṃ | rāma bimukha yaha anucita nāhīṃ ||

काल बिबस पति कहा न माना । अग जग नाथु मनुज करि जाना ॥

kāla bibasa pati kahā na mānā | aga jaga nāthu manuja kari jānā ||