सर्ग 45: मन्त्रियों के सात पुत्रों का वध

ततस्ते राक्षसेन्द्रेण चोदिता मन्त्रिणः सुताः ।
निर्ययुर्भवनात् तस्मात् सप्त सप्तार्चिवर्चसः

tataste rākṣasendreṇa coditā mantriṇaḥ sutāḥ |
niryayurbhavanāt tasmāt sapta saptārcivarcasaḥ

महद्बलपरीवारा धनुष्मन्तो महाबलाः ।
कृतास्त्रास्त्रविदां श्रेष्ठाः परस्परजयैषिणः

mahadbalaparīvārā dhanuṣmanto mahābalāḥ |
kṛtāstrāstravidāṃ śreṣṭhāḥ parasparajayaiṣiṇaḥ

हेमजालपरिक्षिप्तैर्ध्वजवद्भिः पताकिभिः ।
तोयदस्वननिर्घोषैर्वाजियुक्तैर्महारथैः

hemajālaparikṣiptairdhvajavadbhiḥ patākibhiḥ |
toyadasvananirghoṣairvājiyuktairmahārathaiḥ

तप्तकाञ्चनचित्राणि चापान्यमितविक्रमाः ।
विस्फारयन्तः संहृष्टास्तडिद्वन्त इवाम्बुदाः

taptakāñcanacitrāṇi cāpānyamitavikramāḥ |
visphārayantaḥ saṃhṛṣṭāstaḍidvanta ivāmbudāḥ

जनन्यस्तास्ततस्तेषां विदित्वा किंकरान् हतान् ।
बभूवुः शोकसम्भ्रान्ताः सबान्धवसुहृज्जनाः

jananyastāstatasteṣāṃ viditvā kiṃkarān hatān |
babhūvuḥ śokasambhrāntāḥ sabāndhavasuhṛjjanāḥ

ते परस्परसंघर्षात् तप्तकाञ्चनभूषणाः ।
अभिपेतुर्हनूमन्तं तोरणस्थमवस्थितम्

te parasparasaṃgharṣāt taptakāñcanabhūṣaṇāḥ |
abhipeturhanūmantaṃ toraṇasthamavasthitam

सृजन्तो बाणवृष्टिं ते रथगर्जितनिःस्वनाः ।
प्रावृट्काल इवाम्भोदा विचेरुर्नैर्ऋताम्बुदाः

sṛjanto bāṇavṛṣṭiṃ te rathagarjitaniḥsvanāḥ |
prāvṛṭkāla ivāmbhodā vicerurnairṛtāmbudāḥ

अवकीर्णस्ततस्ताभिर्हनूमान् शरवृष्टिभिः ।
अभवत् संवृताकारः शैलराडिव वृष्टिभिः

avakīrṇastatastābhirhanūmān śaravṛṣṭibhiḥ |
abhavat saṃvṛtākāraḥ śailarāḍiva vṛṣṭibhiḥ

स शरान् वञ्चयामास तेषामाशुचरः कपिः ।
रथवेगांश्च वीराणां विचरन् विमलेऽम्बरे

sa śarān vañcayāmāsa teṣāmāśucaraḥ kapiḥ |
rathavegāṃśca vīrāṇāṃ vicaran vimale'mbare

स तैः क्रीडन् धनुष्मद्भिर्व्योम्नि वीरः प्रकाशते ।
धनुष्मद्भिर्यथा मेघैर्मारुतः प्रभुरम्बरे

sa taiḥ krīḍan dhanuṣmadbhirvyomni vīraḥ prakāśate |
dhanuṣmadbhiryathā meghairmārutaḥ prabhurambare

स कृत्वा निनदं घोरं त्रासयंस्तां महाचमूम् ।
चकार हनुमान् वेगं तेषु रक्षःसु वीर्यवान्

sa kṛtvā ninadaṃ ghoraṃ trāsayaṃstāṃ mahācamūm |
cakāra hanumān vegaṃ teṣu rakṣaḥsu vīryavān

तलेनाभिहनत् कांश्चित् पादैः कांश्चित् परंतपः ।
मुष्टिभिश्चाहनत् कांश्चिन्नखैः कांश्चिद् व्यदारयत्

talenābhihanat kāṃścit pādaiḥ kāṃścit paraṃtapaḥ |
muṣṭibhiścāhanat kāṃścinnakhaiḥ kāṃścid vyadārayat

प्रममाथोरसा कांश्चिदूरुभ्यामपरानपि ।
केचित् तस्यैव नादेन तत्रैव पतिता भुवि

pramamāthorasā kāṃścidūrubhyāmaparānapi |
kecit tasyaiva nādena tatraiva patitā bhuvi

ततस्तेष्ववसन् नेषु भूमौ निपतितेषु च ।
तत्सैन्यमगमत् सर्वं दिशो दश भयार्दितम्

tatasteṣvavasan neṣu bhūmau nipatiteṣu ca |
tatsainyamagamat sarvaṃ diśo daśa bhayārditam

विनेदुर्विस्वरं नागा निपेतुर्भुवि वाजिनः ।
भग्ननीडध्वजच्छत्रैर्भूश्च कीर्णाभवद् रथैः

vinedurvisvaraṃ nāgā nipeturbhuvi vājinaḥ |
bhagnanīḍadhvajacchatrairbhūśca kīrṇābhavad rathaiḥ

स्रवता रुधिरेणाथ स्रवन्त्यो दर्शिताः पथि ।
विविधैश्च स्वनैर्लङ्का ननाद विकृतं तदा

sravatā rudhireṇātha sravantyo darśitāḥ pathi |
vividhaiśca svanairlaṅkā nanāda vikṛtaṃ tadā

स तान् प्रवृद्धान् विनिहत्य राक्षसान्
महाबलश्चण्डपराक्रमः कपिः ।
युयुत्सुरन्यैः पुनरेव राक्षसै-
स्तदेव वीरोऽभिजगाम तोरणम्

sa tān pravṛddhān vinihatya rākṣasān
mahābalaścaṇḍaparākramaḥ kapiḥ |
yuyutsuranyaiḥ punareva rākṣasai-
stadeva vīro'bhijagāma toraṇam