सर्ग 43: चैत्य-प्रासाद का विध्वंस

ततः स किंकरान् हत्वा हनूमान् ध्यानमास्थितः ।
वनं भग्नं मया चैत्यप्रासादो न विनाशितः

tataḥ sa kiṃkarān hatvā hanūmān dhyānamāsthitaḥ |
vanaṃ bhagnaṃ mayā caityaprāsādo na vināśitaḥ

तस्मात् प्रासादमद्यैवमिमं विध्वंसयाम्यहम् ।
इति संचिन्त्य हनुमान् मनसादर्शयन् बलम्

tasmāt prāsādamadyaivamimaṃ vidhvaṃsayāmyaham |
iti saṃcintya hanumān manasādarśayan balam

चैत्यप्रासादमुत्प्लुत्य मेरुशृङ्गमिवोन्नतम् ।
आरुरोह हरिश्रेष्ठो हनूमान् मारुतात्मजः

caityaprāsādamutplutya meruśṛṅgamivonnatam |
āruroha hariśreṣṭho hanūmān mārutātmajaḥ

आरुह्य गिरिसंकाशं प्रासादं हरियूथपः ।
बभौ स सुमहातेजाः प्रतिसूर्य इवोदितः

āruhya girisaṃkāśaṃ prāsādaṃ hariyūthapaḥ |
babhau sa sumahātejāḥ pratisūrya ivoditaḥ

सम्प्रधृष्य तु दुर्धर्षश्चैत्यप्रासादमुन्नतम् ।
हनूमान् प्रज्वलँल्लक्ष्म्या पारियात्रोपमोऽभवत्

sampradhṛṣya tu durdharṣaścaityaprāsādamunnatam |
hanūmān prajvalam̐llakṣmyā pāriyātropamo'bhavat

स भूत्वा सुमहाकायः प्रभावान् मारुतात्मजः ।
धृष्टमास्फोटयामास लङ्कां शब्देन पूरयन्

sa bhūtvā sumahākāyaḥ prabhāvān mārutātmajaḥ |
dhṛṣṭamāsphoṭayāmāsa laṅkāṃ śabdena pūrayan

तस्यास्फोटितशब्देन महता श्रोत्रघातिना ।
पेतुर्विहंगमास्तत्र चैत्यपालाश्च मोहिताः

tasyāsphoṭitaśabdena mahatā śrotraghātinā |
peturvihaṃgamāstatra caityapālāśca mohitāḥ

अस्त्रविज्जयतां रामो लक्ष्मणश्च महाबलः ।
राजा जयति सुग्रीवो राघवेणाभिपालितः

astravijjayatāṃ rāmo lakṣmaṇaśca mahābalaḥ |
rājā jayati sugrīvo rāghaveṇābhipālitaḥ

दासोऽहं कोसलेन्द्रस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः ।
हनूमान् शत्रुसैन्यानां निहन्ता मारुतात्मजः

dāso'haṃ kosalendrasya rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ |
hanūmān śatrusainyānāṃ nihantā mārutātmajaḥ

न रावणसहस्रं मे युद्धे प्रतिबलं भवेत् ।
शिलाभिश्च प्रहरतः पादपैश्च सहस्रशः

na rāvaṇasahasraṃ me yuddhe pratibalaṃ bhavet |
śilābhiśca praharataḥ pādapaiśca sahasraśaḥ

धर्षयित्वा पुरीं लङ्कामभिवाद्य च मैथिलीम् ।
समृद्धार्थो गमिष्यामि मिषतां सर्वरक्षसाम्

dharṣayitvā purīṃ laṅkāmabhivādya ca maithilīm |
samṛddhārtho gamiṣyāmi miṣatāṃ sarvarakṣasām

एवमुक्त्वा महाकायश्चैत्यस्थो हरियूथपः ।
ननाद भीमनिर्ह्रादो रक्षसां जनयन् भयम्

evamuktvā mahākāyaścaityastho hariyūthapaḥ |
nanāda bhīmanirhrādo rakṣasāṃ janayan bhayam

तेन नादेन महता चैत्यपालाः शतं ययुः ।
गृहीत्वा विविधानस्त्रान् प्रासान् खड्गान् परश्वधान्

tena nādena mahatā caityapālāḥ śataṃ yayuḥ |
gṛhītvā vividhānastrān prāsān khaḍgān paraśvadhān

विसृजन्तो महाकाया मारुतिं पर्यवारयन् ।
ते गदाभिर्विचित्राभिः परिघैः काञ्चनाङ्गदैः

visṛjanto mahākāyā mārutiṃ paryavārayan |
te gadābhirvicitrābhiḥ parighaiḥ kāñcanāṅgadaiḥ

आजग्मुर्वानरश्रेष्ठं बाणैश्चादित्यसंनिभैः ।
आवर्त इव गङ्गायास्तोयस्य विपुलो महान्

ājagmurvānaraśreṣṭhaṃ bāṇaiścādityasaṃnibhaiḥ |
āvarta iva gaṅgāyāstoyasya vipulo mahān

परिक्षिप्य हरिश्रेष्ठं स बभौ रक्षसां गणः ।
ततो वातात्मजः क्रुद्धो भीमरूपं समास्थितः

parikṣipya hariśreṣṭhaṃ sa babhau rakṣasāṃ gaṇaḥ |
tato vātātmajaḥ kruddho bhīmarūpaṃ samāsthitaḥ

प्रासादस्य महांस्तस्य स्तम्भं हेमपरिष्कृतम् ।
उत्पाटयित्वा वेगेन हनूमान् मारुतात्मजः

prāsādasya mahāṃstasya stambhaṃ hemapariṣkṛtam |
utpāṭayitvā vegena hanūmān mārutātmajaḥ

ततस्तं भ्रामयामास शतधारं महाबलः ।
तत्र चाग्निः समभवत् प्रासादश्चाप्यदह्यत

tatastaṃ bhrāmayāmāsa śatadhāraṃ mahābalaḥ |
tatra cāgniḥ samabhavat prāsādaścāpyadahyata

दह्यमानं ततो दृष्ट्वा प्रासादं हरियूथपः ।
स राक्षसशतं हत्वा वज्रेणेन्द्र इवासुरान्

dahyamānaṃ tato dṛṣṭvā prāsādaṃ hariyūthapaḥ |
sa rākṣasaśataṃ hatvā vajreṇendra ivāsurān

अन्तरिक्षस्थितः श्रीमानिदं वचनमब्रवीत् ।
मादृशानां सहस्राणि विसृष्टानि महात्मनाम्

antarikṣasthitaḥ śrīmānidaṃ vacanamabravīt |
mādṛśānāṃ sahasrāṇi visṛṣṭāni mahātmanām

बलिनां वानरेन्द्राणां सुग्रीववशवर्तिनाम् ।
अटन्ति वसुधां कृत्स्नां वयमन्ये च वानराः

balināṃ vānarendrāṇāṃ sugrīvavaśavartinām |
aṭanti vasudhāṃ kṛtsnāṃ vayamanye ca vānarāḥ

दशनागबलाः केचित् केचिद् दशगुणोत्तराः ।
केचिन्नागसहस्रस्य बभूवुस्तुल्यविक्रमाः

daśanāgabalāḥ kecit kecid daśaguṇottarāḥ |
kecinnāgasahasrasya babhūvustulyavikramāḥ

सन्ति चौघबलाः केचित् सन्ति वायुबलोपमाः ।
अप्रमेयबलाः केचित् तत्रासन् हरियूथपाः

santi caughabalāḥ kecit santi vāyubalopamāḥ |
aprameyabalāḥ kecit tatrāsan hariyūthapāḥ

ईदृग्विधैस्तु हरिभिर्वृतो दन्तनखायुधैः ।
शतैः शतसहस्रैश्च कोटिभिश्चायुतैरपि

īdṛgvidhaistu haribhirvṛto dantanakhāyudhaiḥ |
śataiḥ śatasahasraiśca koṭibhiścāyutairapi

आगमिष्यति सुग्रीवः सर्वेषां वो निषूदनः ।
नेयमस्ति पुरी लङ्का न यूयं न च रावणः ।
यस्य त्विक्ष्वाकुवीरेण बद्धं वैरं महात्मना

āgamiṣyati sugrīvaḥ sarveṣāṃ vo niṣūdanaḥ |
neyamasti purī laṅkā na yūyaṃ na ca rāvaṇaḥ |
yasya tvikṣvākuvīreṇa baddhaṃ vairaṃ mahātmanā