अध्याय 48: कर्ण की डींग, अकेले अर्जुन को मारूँगा

सर्वानायुष्मतो भीतान्संत्रस्तानिव लक्षये ।
अयुद्धमनसश्चैव सर्वांश्चैवानवस्थितान्

sarvānāyuṣmato bhītānsaṃtrastāniva lakṣaye |
ayuddhamanasaścaiva sarvāṃścaivānavasthitān

यद्येष जामदग्न्यो वा यदि वेन्द्रः पुरंदरः ।
वासुदेवेन सहितो यदि बीभत्सुरागतः ।
अहमेनं निरोत्स्यामि वेलेव वरुणालयम्

yadyeṣa jāmadagnyo vā yadi vendraḥ puraṃdaraḥ |
vāsudevena sahito yadi bībhatsurāgataḥ |
ahamenaṃ nirotsyāmi veleva varuṇālayam

रुक्मपुङ्खाः प्रसन्नाग्रा मुक्ता हस्तवता मया ।
छादयन्तु शारः सूर्यं पार्थस्यायुर्निरोधकाः

rukmapuṅkhāḥ prasannāgrā muktā hastavatā mayā |
chādayantu śāraḥ sūryaṃ pārthasyāyurnirodhakāḥ

मम चापप्रमुक्तानां शराणां नतपर्वणाम् ।
निवृत्तिर्गच्छतां नास्ति सर्पाणां श्वसतामिव

mama cāpapramuktānāṃ śarāṇāṃ nataparvaṇām |
nivṛttirgacchatāṃ nāsti sarpāṇāṃ śvasatāmiva

शराणां पुङ्खसक्तानां मौर्व्याऽभिहतयोर्भृशम् ।
श्रूयते तलयोः शब्दो भेर्योराहतयोरिव

śarāṇāṃ puṅkhasaktānāṃ maurvyā'bhihatayorbhṛśam |
śrūyate talayoḥ śabdo bheryorāhatayoriva

एकैकं चतुरः पञ्च क्वचित्पष्टिं क्वचिच्छतम् ।
हतान्पश्यत मात्स्यानामिषुभिर्निहतान्रथान्

ekaikaṃ caturaḥ pañca kvacitpaṣṭiṃ kvacicchatam |
hatānpaśyata mātsyānāmiṣubhirnihatānrathān

मद्बाहुमुक्तैरिषुभिस्तैलधौतैः पतत्रिभिः ।
खद्योतैरिव संपृक्तमन्तरिक्षं विराजताम्

madbāhumuktairiṣubhistailadhautaiḥ patatribhiḥ |
khadyotairiva saṃpṛktamantarikṣaṃ virājatām

ध्वजाग्राद्वानरस्तस्य भल्लेनाभिहतो मया ।
अद्यैव पततां भूमौ विनदन्भैरवान्रवान्

dhvajāgrādvānarastasya bhallenābhihato mayā |
adyaiva patatāṃ bhūmau vinadanbhairavānravān

शत्रोर्मयाभिपन्नानां भूतानां ध्वजवासिनाम् ।
दिशः प्रतिष्ठमानानामस्तु शब्दो दिवं गतः

śatrormayābhipannānāṃ bhūtānāṃ dhvajavāsinām |
diśaḥ pratiṣṭhamānānāmastu śabdo divaṃ gataḥ

क्रुद्धेनास्त्रं मया मुक्तं निर्दहेत्पृथिवीमिमाम् ।
स्थितं संग्रामशिरसि पार्थमेकाकिनं किमु

kruddhenāstraṃ mayā muktaṃ nirdahetpṛthivīmimām |
sthitaṃ saṃgrāmaśirasi pārthamekākinaṃ kimu

समाहितश्च बीभत्सुर्वर्षाण्यष्टौ च पञ्च च ।
जातस्नेहश्च युद्धस्य मयि संदर्शयिष्यति

samāhitaśca bībhatsurvarṣāṇyaṣṭau ca pañca ca |
jātasnehaśca yuddhasya mayi saṃdarśayiṣyati

पात्रीभूतस्तु कौन्तेयो ब्राह्मणो गुणवानिव ।
शरमालां स गृह्णातु मत्प्रसृष्टां स्वधामिव

pātrībhūtastu kaunteyo brāhmaṇo guṇavāniva |
śaramālāṃ sa gṛhṇātu matprasṛṣṭāṃ svadhāmiva

एष चापि महेष्वासस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ।
अहं चापि नरश्रेष्ठादर्जुनान्नावमः क्वचित्

eṣa cāpi maheṣvāsastriṣu lokeṣu viśrutaḥ |
ahaṃ cāpi naraśreṣṭhādarjunānnāvamaḥ kvacit

मम हस्तप्रमुक्तानां शराणां नतपर्वणाम् ।
निवृत्तिर्गच्छतां नास्ति वैश्वानरशिखार्चिषाम्

mama hastapramuktānāṃ śarāṇāṃ nataparvaṇām |
nivṛttirgacchatāṃ nāsti vaiśvānaraśikhārciṣām

इतश्चेतश्च मुक्तानां शराणां नतपर्वणाम् ।
तुगुलः श्रूयतां नादः षट्पदां गायतामिव

itaścetaśca muktānāṃ śarāṇāṃ nataparvaṇām |
tugulaḥ śrūyatāṃ nādaḥ ṣaṭpadāṃ gāyatāmiva

अन्तरा संपतद्भिस्तु गृध्रपत्रैः शिलाशितैः ।
शलभानामिवाकाशे छाया संप्रति दृश्यताम्

antarā saṃpatadbhistu gṛdhrapatraiḥ śilāśitaiḥ |
śalabhānāmivākāśe chāyā saṃprati dṛśyatām

अद्य मत्कार्मुकोत्सृष्टाः शिताः पार्थस्य मर्मगाः ।
शरीरमुपसर्पन्तु वल्मीकमिव पन्नगाः

adya matkārmukotsṛṣṭāḥ śitāḥ pārthasya marmagāḥ |
śarīramupasarpantu valmīkamiva pannagāḥ

बर्हिबर्हिणराजानां बर्हिणां बर्हिणामिव ।
पततां पततां घोषः पततां पततामिव

barhibarhiṇarājānāṃ barhiṇāṃ barhiṇāmiva |
patatāṃ patatāṃ ghoṣaḥ patatāṃ patatāmiva

अद्य त्वहमृणान्मोक्ष्ये यन्मया तत्प्रतिश्रुतम् ।
धार्तराष्ट्रस्य तत्काले निहत्य समरेऽर्जुनम्

adya tvahamṛṇānmokṣye yanmayā tatpratiśrutam |
dhārtarāṣṭrasya tatkāle nihatya samare'rjunam

इन्द्राशनिसमस्पर्शं महेन्द्रसमविक्रमम् ।
अर्दयिष्याम्यहं पार्थमुल्काभिरिव कुञ्जरम्

indrāśanisamasparśaṃ mahendrasamavikramam |
ardayiṣyāmyahaṃ pārthamulkābhiriva kuñjaram

शरजालमहाज्वालमसिशक्तिगदेन्धनम् ।
निर्दहन्तमनीकानि शमयिष्येऽर्जुनानलम्

śarajālamahājvālamasiśaktigadendhanam |
nirdahantamanīkāni śamayiṣye'rjunānalam

रथादतिरथं लोके सर्वशस्त्रभृतांवरम् ।
विवशं पार्थमादास्ये गरुत्मानिव पन्नगम्

rathādatirathaṃ loke sarvaśastrabhṛtāṃvaram |
vivaśaṃ pārthamādāsye garutmāniva pannagam

क्षुद्रकैर्विविधैर्भल्लैर्निपतद्भिश्च मामकैः ।
संमूढचेताः कौन्तेयः कर्तव्यं नाभिपद्यताम्

kṣudrakairvividhairbhallairnipatadbhiśca māmakaiḥ |
saṃmūḍhacetāḥ kaunteyaḥ kartavyaṃ nābhipadyatām

अद्य दुर्योधनस्याहं शोकं हृदि चिरं स्थितम् ।
समूलमपनेष्यामि हरन्पार्थशिरः शरैः

adya duryodhanasyāhaṃ śokaṃ hṛdi ciraṃ sthitam |
samūlamapaneṣyāmi haranpārthaśiraḥ śaraiḥ

अद्य मत्कार्मुकोत्सृष्टैर्भल्लैश्च नतपर्वभिः ।
हताश्वं विरथं पार्थं पौरुषे पर्यवस्थितम् ।
निश्वसन्तं यथा नागमद्य पश्यन्तु कौरवाः

adya matkārmukotsṛṣṭairbhallaiśca nataparvabhiḥ |
hatāśvaṃ virathaṃ pārthaṃ pauruṣe paryavasthitam |
niśvasantaṃ yathā nāgamadya paśyantu kauravāḥ

जामदग्न्यान्मया लब्धं दिव्यास्रमृषिसत्तमात् ।
तदुपाश्रित्य वीर्यं च युध्येयमपि वासवम्

jāmadagnyānmayā labdhaṃ divyāsramṛṣisattamāt |
tadupāśritya vīryaṃ ca yudhyeyamapi vāsavam

ध्वजाग्रे वानरस्तिष्ठन्भल्लेन निहतो मया ।
अद्यैव पततां भूमौ विनदन्भैरवान्रवान्

dhvajāgre vānarastiṣṭhanbhallena nihato mayā |
adyaiva patatāṃ bhūmau vinadanbhairavānravān

कामं गच्छन्तु कुरवो गाः प्रगृह्य परंतपाः ।
रथेषु वाऽपि तिष्ठन्तो युद्धं पश्यन्तु मामकम्

kāmaṃ gacchantu kuravo gāḥ pragṛhya paraṃtapāḥ |
ratheṣu vā'pi tiṣṭhanto yuddhaṃ paśyantu māmakam