अध्याय 28: युधिष्ठिर निर्णय श्रीकृष्ण पर छोड़ते हैं

असंशयं सञ्जय सत्यमेत-
द्धर्मो वरः कर्मणां यत्त्वमात्थ ।
ज्ञात्वा तु मां सञ्जय गर्हयेस्त्वं
यदि धर्मं यद्यधर्मं चरामि

asaṃśayaṃ sañjaya satyameta-
ddharmo varaḥ karmaṇāṃ yattvamāttha |
jñātvā tu māṃ sañjaya garhayestvaṃ
yadi dharmaṃ yadyadharmaṃ carāmi

यत्राधर्मो धर्मरूपाणि धत्ते
धर्मः कृत्स्नो दृश्यतोऽधर्मरूपः ।
बिभ्रद्धर्मो धर्मरूपं तथा च
विद्वांसस्तं संप्रपश्यन्ति बुद्ध्या

yatrādharmo dharmarūpāṇi dhatte
dharmaḥ kṛtsno dṛśyato'dharmarūpaḥ |
bibhraddharmo dharmarūpaṃ tathā ca
vidvāṃsastaṃ saṃprapaśyanti buddhyā

एवं तथैवापदि लिङ्गमेत-
द्धर्माधर्मौ नित्यवृत्ती भजेताम् ।
आद्यं लिङ्गं यस्य तस्य प्रमाण-
मापद्धर्मं सञ्जय तं निबोध

evaṃ tathaivāpadi liṅgameta-
ddharmādharmau nityavṛttī bhajetām |
ādyaṃ liṅgaṃ yasya tasya pramāṇa-
māpaddharmaṃ sañjaya taṃ nibodha

लुप्तायां तु प्रकृतौ येन कर्म
निष्पादयेत्तत्परीप्सेद्विहीनः ।
प्रकृतिस्थश्चापदि वर्तमान
उभौ गर्ह्यौ भवतः सञ्जयैतौ

luptāyāṃ tu prakṛtau yena karma
niṣpādayettatparīpsedvihīnaḥ |
prakṛtisthaścāpadi vartamāna
ubhau garhyau bhavataḥ sañjayaitau

अविनाशमिच्छतां ब्राह्मणानां
प्रायश्चित्तं विहितं यद्विधात्रा ।
संपश्येथाः कर्मसु वर्तमानान्
विकर्मस्थान्सञ्जय गर्हयेस्त्वम्

avināśamicchatāṃ brāhmaṇānāṃ
prāyaścittaṃ vihitaṃ yadvidhātrā |
saṃpaśyethāḥ karmasu vartamānān
vikarmasthānsañjaya garhayestvam

मनीषिणां सत्त्विच्छेदनाय
विधियते सत्सु वृत्तिः सदैव ।
अब्राह्मणाः सन्ति तु ये न वैद्याः
सर्वोत्सङ्गं साधु मन्येत तेभ्यः

manīṣiṇāṃ sattvicchedanāya
vidhiyate satsu vṛttiḥ sadaiva |
abrāhmaṇāḥ santi tu ye na vaidyāḥ
sarvotsaṅgaṃ sādhu manyeta tebhyaḥ

तदध्वानः पितरो ये च पूर्वे
पितामहा ये च तेभ्यः परेऽन्ये ।
यज्ञैषिणो ये च हि कर्म कुर्यु-
र्नान्यं ततो नास्तिकोऽस्मीति मन्ये

tadadhvānaḥ pitaro ye ca pūrve
pitāmahā ye ca tebhyaḥ pare'nye |
yajñaiṣiṇo ye ca hi karma kuryu-
rnānyaṃ tato nāstiko'smīti manye

यत्किंचनेदं वित्तमस्यां पृथिव्यां
यद्देवानां त्रिदशानां परं यत् ।
प्राजापत्यं त्रिदिवं ब्रह्मलोकं
नाधर्मतः सञ्जय कामयेयम्

yatkiṃcanedaṃ vittamasyāṃ pṛthivyāṃ
yaddevānāṃ tridaśānāṃ paraṃ yat |
prājāpatyaṃ tridivaṃ brahmalokaṃ
nādharmataḥ sañjaya kāmayeyam

धर्मेश्वरः कुशलो नीतिमांश्चा-
प्युपासिता ब्राह्मणानां मनीषी ।
नानाविधांश्चैव महाबलांश्च
राजन्यभोजाननुशास्ति कृष्णः

dharmeśvaraḥ kuśalo nītimāṃścā-
pyupāsitā brāhmaṇānāṃ manīṣī |
nānāvidhāṃścaiva mahābalāṃśca
rājanyabhojānanuśāsti kṛṣṇaḥ

यदि ह्यहं विसृजत्साम गर्ह्यो
नियुध्यमानो यदि जह्यां स्वधर्मम् ।
महायशाः केशवस्तद्ब्रवीतु
वासुदेवस्तूभयोरर्थकामः

yadi hyahaṃ visṛjatsāma garhyo
niyudhyamāno yadi jahyāṃ svadharmam |
mahāyaśāḥ keśavastadbravītu
vāsudevastūbhayorarthakāmaḥ

शैनेयोऽयं चेदयश्चान्धकाश्च
वार्ष्णेयभोजाः कुकुराः सृञ्जयाश्च ।
उपासीना वासुदेवस्य बुद्धिं
निगृह्य शत्रून्सुहृदो नन्दयन्ति

śaineyo'yaṃ cedayaścāndhakāśca
vārṣṇeyabhojāḥ kukurāḥ sṛñjayāśca |
upāsīnā vāsudevasya buddhiṃ
nigṛhya śatrūnsuhṛdo nandayanti

वृष्ण्यन्धका ह्युग्रसेनादयो वै
कृष्णप्रणीताः सर्व एवेन्द्रकल्पाः ।
मनस्विनः सत्यपरायणाश्च
महाबला यादवा भोगवन्तः

vṛṣṇyandhakā hyugrasenādayo vai
kṛṣṇapraṇītāḥ sarva evendrakalpāḥ |
manasvinaḥ satyaparāyaṇāśca
mahābalā yādavā bhogavantaḥ

काश्यो बभ्रुः श्रियमुत्तमां गतो
लब्ध्वा कृष्णं भ्रातरमीशितारम् ।
यस्मै कामान्वर्षति वासुदेवो
ग्रीष्मात्यये मेघ इव प्रजाऽभ्यः

kāśyo babhruḥ śriyamuttamāṃ gato
labdhvā kṛṣṇaṃ bhrātaramīśitāram |
yasmai kāmānvarṣati vāsudevo
grīṣmātyaye megha iva prajā'bhyaḥ

ईदृशोऽयं केशवस्तात विद्वान्
विद्धि ह्येनं कर्मणां निश्चयज्ञम् ।
प्रियश्च नः साधुतमश्च कृष्णो
नातिक्रामे वचनं केशवस्य

īdṛśo'yaṃ keśavastāta vidvān
viddhi hyenaṃ karmaṇāṃ niścayajñam |
priyaśca naḥ sādhutamaśca kṛṣṇo
nātikrāme vacanaṃ keśavasya