अध्याय 183: आठ ब्राह्मण प्रस्वापन अस्त्र का स्मरण कराते हैं

ततोऽहं निशि राजेन्द्र प्रणम्य शिरसा तदा ।
ब्राह्मणानां पितॄणां च देवतानां च सर्वशः

tato'haṃ niśi rājendra praṇamya śirasā tadā |
brāhmaṇānāṃ pitṝṇāṃ ca devatānāṃ ca sarvaśaḥ

नक्तंचराणां भूतानां राजन्यानां विशांपते ।
शयनं प्राप्य रहिते मनसा समचिन्तयम्

naktaṃcarāṇāṃ bhūtānāṃ rājanyānāṃ viśāṃpate |
śayanaṃ prāpya rahite manasā samacintayam

जामदग्न्येन मे युद्धमिदं परमदारुणम् ।
अहानि च बहून्यद्य वर्तते सुमहात्ययम्

jāmadagnyena me yuddhamidaṃ paramadāruṇam |
ahāni ca bahūnyadya vartate sumahātyayam

न च रामं महावीर्यं शक्नोमि रणमूर्धनि ।
विजेतुं समरे विप्रं जामदग्न्यं महाबलम्

na ca rāmaṃ mahāvīryaṃ śaknomi raṇamūrdhani |
vijetuṃ samare vipraṃ jāmadagnyaṃ mahābalam

यदि शक्यो मया जेतुं जामदग्न्यः प्रतापवान् ।
दैवतानि प्रसन्नानि दर्शयन्तु निशां मम

yadi śakyo mayā jetuṃ jāmadagnyaḥ pratāpavān |
daivatāni prasannāni darśayantu niśāṃ mama

ततो निशि च राजेन्द्र प्रसुप्तः शरविक्षतः ।
दक्षिणेनेह पार्श्वेन प्रभातसमये तदा

tato niśi ca rājendra prasuptaḥ śaravikṣataḥ |
dakṣiṇeneha pārśvena prabhātasamaye tadā

ततोऽहं विप्रमुख्यैस्तैर्यैरस्मि पतितो रथात् ।
उत्थापितो धृतश्चैव मा भैरिति च सान्त्वितः

tato'haṃ vipramukhyaistairyairasmi patito rathāt |
utthāpito dhṛtaścaiva mā bhairiti ca sāntvitaḥ

त एव मां महाराज स्वप्ने दर्शनमेत्य वै ।
परिवार्याब्रुवन्वाक्यं तन्निबोध कुरूद्वह

ta eva māṃ mahārāja svapne darśanametya vai |
parivāryābruvanvākyaṃ tannibodha kurūdvaha

उत्तिष्ठ मा भैर्गाङ्गेय न भयं तेऽस्ति किंचन ।
रक्षामहे त्वां कौरव्य स्वशरीरं हि नो भवान्

uttiṣṭha mā bhairgāṅgeya na bhayaṃ te'sti kiṃcana |
rakṣāmahe tvāṃ kauravya svaśarīraṃ hi no bhavān

न त्वां रामो रणे जेता जामदग्न्यः कथंचन ।
त्वमेव समरे रामं विजेता भरतर्षभ

na tvāṃ rāmo raṇe jetā jāmadagnyaḥ kathaṃcana |
tvameva samare rāmaṃ vijetā bharatarṣabha

इदमस्त्रं सुदयितं प्रत्यभिज्ञास्यते भवान् ।
विदितं हि तवाप्येतत्पूर्वस्मिन्देहधारणे

idamastraṃ sudayitaṃ pratyabhijñāsyate bhavān |
viditaṃ hi tavāpyetatpūrvasmindehadhāraṇe

प्राजापत्यं विश्वकृतं प्रस्वापं नाम भारत ।
न हीदं वेद रामोऽपि पृथिव्यां वा पुमान्क्वचित्

prājāpatyaṃ viśvakṛtaṃ prasvāpaṃ nāma bhārata |
na hīdaṃ veda rāmo'pi pṛthivyāṃ vā pumānkvacit

तत्स्मरस्व महाबाहो भृशं संयोजयस्व च ।
उपस्थास्यति राजेन्द्र स्वयमेव तवानघ

tatsmarasva mahābāho bhṛśaṃ saṃyojayasva ca |
upasthāsyati rājendra svayameva tavānagha

येन सर्वान्महावीर्यान्प्रशासिष्यसि कौरव ।
न च रामः क्षयं गन्ता तेनास्त्रेण नराधिप

yena sarvānmahāvīryānpraśāsiṣyasi kaurava |
na ca rāmaḥ kṣayaṃ gantā tenāstreṇa narādhipa

एनसा न तु संयोगं प्राप्स्यसे जातु मानद ।
स्वप्स्यते जामदग्न्योऽसौ त्वद्बाणबलपीडितः

enasā na tu saṃyogaṃ prāpsyase jātu mānada |
svapsyate jāmadagnyo'sau tvadbāṇabalapīḍitaḥ

ततो जित्वा त्वमेवैनं पुनरुत्थापयिष्यसि ।
अस्त्रेण दयितेनाजौ भीष्म संबोधनेन वै

tato jitvā tvamevainaṃ punarutthāpayiṣyasi |
astreṇa dayitenājau bhīṣma saṃbodhanena vai

एवं कुरुष्व कौरव्य प्रभाते रथमास्थितः ।
प्रसुप्तं वा मृतं वेति तुल्यं मन्यामहे वयम्

evaṃ kuruṣva kauravya prabhāte rathamāsthitaḥ |
prasuptaṃ vā mṛtaṃ veti tulyaṃ manyāmahe vayam

न च रामेण मर्तव्यं कदाचिदपि पार्थिव ।
ततः समुत्पन्नमिदं प्रस्वापं युज्यतामिति

na ca rāmeṇa martavyaṃ kadācidapi pārthiva |
tataḥ samutpannamidaṃ prasvāpaṃ yujyatāmiti

इत्युक्त्वान्तर्हिता राजन्सर्व एव द्विजोत्तमाः ।
अष्टौ सदृशरूपास्ते सर्वे भासुरमूर्तयः

ityuktvāntarhitā rājansarva eva dvijottamāḥ |
aṣṭau sadṛśarūpāste sarve bhāsuramūrtayaḥ