अध्याय 142: श्रीकृष्ण युद्ध का दिन निश्चित करते हैं

कर्णस्य वचनं श्रुत्वा केशवः परवीरहा ।
उवाच प्रहसन्वाक्यं स्मितपूर्वमिदं यथा

karṇasya vacanaṃ śrutvā keśavaḥ paravīrahā |
uvāca prahasanvākyaṃ smitapūrvamidaṃ yathā

अपि त्वां न लभेत्कर्ण राज्यलम्भोपपादनम् ।
मया दत्तां हि पृथिवीं न प्रशासितुमिच्छसि

api tvāṃ na labhetkarṇa rājyalambhopapādanam |
mayā dattāṃ hi pṛthivīṃ na praśāsitumicchasi

ध्रुवो जयः पाण्डवानामितीदं
न संशयः कश्चन विद्यतेऽत्र ।
जयध्वजो दृश्यते पाण्डवस्य
समुच्छ्रितो वानरराज उग्रः ।

dhruvo jayaḥ pāṇḍavānāmitīdaṃ
na saṃśayaḥ kaścana vidyate'tra |
jayadhvajo dṛśyate pāṇḍavasya
samucchrito vānararāja ugraḥ |

दिव्या माया विहिता भौमनेन
समुच्छ्रिता इन्द्रकेतुप्रकाशाः ।
दिव्यानि भूतानि जयावहानि
दृश्यन्ति चैवात्र भयानकानि

divyā māyā vihitā bhaumanena
samucchritā indraketuprakāśāḥ |
divyāni bhūtāni jayāvahāni
dṛśyanti caivātra bhayānakāni

न सञ्जते शैलवनस्पतिभ्य
ऊर्ध्वं तिर्यग्योजनमात्ररूपः ।
श्रीमान्ध्वजः कर्ण धनञ्जयस्य
समुच्छ्रितः पावकतुल्यरूपः

na sañjate śailavanaspatibhya
ūrdhvaṃ tiryagyojanamātrarūpaḥ |
śrīmāndhvajaḥ karṇa dhanañjayasya
samucchritaḥ pāvakatulyarūpaḥ

यदा द्रक्ष्यसि सङ्ग्रामे श्वेताश्वं कृष्णसारथिम् ।
ऐन्द्रमस्त्रं विकुर्वाणमुभे चाप्यग्निमारुते

yadā drakṣyasi saṅgrāme śvetāśvaṃ kṛṣṇasārathim |
aindramastraṃ vikurvāṇamubhe cāpyagnimārute

गाण्डीवस्य च निर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
न तदा भविता त्रेता न कृतं द्वापरं न च

gāṇḍīvasya ca nirghoṣaṃ visphūrjitamivāśaneḥ |
na tadā bhavitā tretā na kṛtaṃ dvāparaṃ na ca

यदा द्रक्ष्यसि सङ्ग्रामे कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
जपहोमसमायुक्तं स्वां रक्षन्तं महाचमूम्

yadā drakṣyasi saṅgrāme kuntīputraṃ yudhiṣṭhiram |
japahomasamāyuktaṃ svāṃ rakṣantaṃ mahācamūm

आदित्यमिव दुर्धर्षं तपन्तं शत्रुवाहिनीम् ।
न तदा भविता त्रेता न कृतं द्वापरं न च

ādityamiva durdharṣaṃ tapantaṃ śatruvāhinīm |
na tadā bhavitā tretā na kṛtaṃ dvāparaṃ na ca

यदा द्रक्ष्यसि सङ्ग्रामे भीमसेनं महाबलम् ।
दुःशासनस्य रुधिरं पीत्वा नृत्यन्तमाहवे

yadā drakṣyasi saṅgrāme bhīmasenaṃ mahābalam |
duḥśāsanasya rudhiraṃ pītvā nṛtyantamāhave

प्रभिन्नमिव मातङ्गं प्रतिद्विरदघातिनम् ।
न तदा भविता त्रेता न कृतं द्वापरं न च

prabhinnamiva mātaṅgaṃ pratidviradaghātinam |
na tadā bhavitā tretā na kṛtaṃ dvāparaṃ na ca

यदा द्रक्ष्यसि सङ्ग्रामे द्रोणं शान्तनवं कृपम् ।
सुयोधनंच राजानं सैन्धवं च जयद्रथम्

yadā drakṣyasi saṅgrāme droṇaṃ śāntanavaṃ kṛpam |
suyodhanaṃca rājānaṃ saindhavaṃ ca jayadratham

युद्धायापततस्तूर्णं वारितान्सव्यसाचिना ।
न तदा भविता त्रेता न कृतं द्वापरं न च

yuddhāyāpatatastūrṇaṃ vāritānsavyasācinā |
na tadā bhavitā tretā na kṛtaṃ dvāparaṃ na ca

यदा द्रक्ष्यसि सङ्‌ग्रामे माद्रीपुत्रौ महाबलौ ।
वाहिनीं धार्तराष्ट्राणां क्षोभयन्तौ गजाविव

yadā drakṣyasi saṅ‌grāme mādrīputrau mahābalau |
vāhinīṃ dhārtarāṣṭrāṇāṃ kṣobhayantau gajāviva

विगाढे शस्त्रसंपाते परवीररथारुजौ ।
न तदा भविता त्रेता न कृतं द्वापरं न च

vigāḍhe śastrasaṃpāte paravīrarathārujau |
na tadā bhavitā tretā na kṛtaṃ dvāparaṃ na ca

ब्रूयाः कर्ण इतो गत्वा द्रोणं शान्तनवं कृपम् ।
सौम्योऽयं वर्तते मासः सुप्रापयवसेन्धनः

brūyāḥ karṇa ito gatvā droṇaṃ śāntanavaṃ kṛpam |
saumyo'yaṃ vartate māsaḥ suprāpayavasendhanaḥ

सर्वौषधिवनस्फीतः फलवानल्पमक्षिकः ।
निष्पङ्को रसवत्तोयो नात्युष्णशिशिरः सुखः

sarvauṣadhivanasphītaḥ phalavānalpamakṣikaḥ |
niṣpaṅko rasavattoyo nātyuṣṇaśiśiraḥ sukhaḥ

सप्तमाच्चापि दिवसादमावास्या भविष्यति ।
सङ्ग्रामो युज्यतां तस्यां तामाहुः शक्रदेवताम्

saptamāccāpi divasādamāvāsyā bhaviṣyati |
saṅgrāmo yujyatāṃ tasyāṃ tāmāhuḥ śakradevatām

तथा राज्ञो वदेः सर्वान्ये युद्धायाभ्युपागताः ।
यद्वो मनीषितं तद्वै सर्वं संपादयाम्यहम्

tathā rājño vadeḥ sarvānye yuddhāyābhyupāgatāḥ |
yadvo manīṣitaṃ tadvai sarvaṃ saṃpādayāmyaham

राजानो राजपुत्राश्च दुर्योधनवशानुगाः ।
प्राप्य शस्त्रेण निधनं प्राप्स्यन्ति गतिमुत्तमाम्

rājāno rājaputrāśca duryodhanavaśānugāḥ |
prāpya śastreṇa nidhanaṃ prāpsyanti gatimuttamām