अध्याय 115: ययाति ने पुत्री माधवी गालव को दी

एवमुक्तः सुपर्णेन तथ्यं वचनमुत्तमम् ।
विमृश्यावहितो राजा निश्चित्य च पुनः पुनः

evamuktaḥ suparṇena tathyaṃ vacanamuttamam |
vimṛśyāvahito rājā niścitya ca punaḥ punaḥ

यष्टा क्रतुसहस्राणां दाता दानपतिः प्रभुः ।
ययातिः सर्वकाशीश इदं वचनमब्रवीत्

yaṣṭā kratusahasrāṇāṃ dātā dānapatiḥ prabhuḥ |
yayātiḥ sarvakāśīśa idaṃ vacanamabravīt

दृष्ट्वा प्रियसखं तार्क्ष्यं गालवं च द्विजर्षभम् ।
निदर्शनं च तपसो भिक्षां श्लाघ्यां च कीर्तिताम्

dṛṣṭvā priyasakhaṃ tārkṣyaṃ gālavaṃ ca dvijarṣabham |
nidarśanaṃ ca tapaso bhikṣāṃ ślāghyāṃ ca kīrtitām

अतीत्य च नृपानन्यानादित्यकुलसंभवान् ।
मत्सकाशमनुप्राप्तावेतां बुद्धिमवेक्ष्य च

atītya ca nṛpānanyānādityakulasaṃbhavān |
matsakāśamanuprāptāvetāṃ buddhimavekṣya ca

अद्य मे सफलं जन्म तारितं चाद्य मे कलम् ।
अद्यायं तारितो देशो मम तार्क्ष्य त्वयाऽनघ

adya me saphalaṃ janma tāritaṃ cādya me kalam |
adyāyaṃ tārito deśo mama tārkṣya tvayā'nagha

वक्तुमिच्छामि तु सखे यथा जानासि मां पुरा ।
न तथा वित्तवानस्मि क्षीणं वित्तं च मे सखे

vaktumicchāmi tu sakhe yathā jānāsi māṃ purā |
na tathā vittavānasmi kṣīṇaṃ vittaṃ ca me sakhe

न च शक्तोऽस्मि ते कर्तुं मोघमागमनं खग ।
न चाशामस्य विपर्षेर्वितथीकर्तुमुत्सहे

na ca śakto'smi te kartuṃ moghamāgamanaṃ khaga |
na cāśāmasya viparṣervitathīkartumutsahe

पुत्रीं दास्यामि यत्कार्यमियं संपादयिष्यति ।
अभिगम्य हताशो हि निवृत्तो दहते कुलम्

putrīṃ dāsyāmi yatkāryamiyaṃ saṃpādayiṣyati |
abhigamya hatāśo hi nivṛtto dahate kulam

नातः परं वैनतेय किंचित्पापिष्ठमुच्यते ।
प्रथाशानाशनं लोके देहि नास्तीति वा वचः

nātaḥ paraṃ vainateya kiṃcitpāpiṣṭhamucyate |
prathāśānāśanaṃ loke dehi nāstīti vā vacaḥ

हताशो ह्यकृतार्थः सन्हतः संभावितो नरः ।
हिनस्ति तस्य पुत्रांश्च पौत्रांश्चाकुर्वतो हितम्

hatāśo hyakṛtārthaḥ sanhataḥ saṃbhāvito naraḥ |
hinasti tasya putrāṃśca pautrāṃścākurvato hitam

तस्माच्चतुर्णां वंशानां स्थापयित्री सुता मम ।
माधवी नाम तार्क्ष्येयं सर्वधर्मप्रदायिनी

tasmāccaturṇāṃ vaṃśānāṃ sthāpayitrī sutā mama |
mādhavī nāma tārkṣyeyaṃ sarvadharmapradāyinī

इयं सुरसुतप्रख्या सर्वधर्मोपचायिनी ।
सदा देवमनुष्यणामसुराणां च गालव ।
काङ्क्षिता रूपतो बाला सुता मे प्रतिगृह्यताम्

iyaṃ surasutaprakhyā sarvadharmopacāyinī |
sadā devamanuṣyaṇāmasurāṇāṃ ca gālava |
kāṅkṣitā rūpato bālā sutā me pratigṛhyatām

अस्याः शुल्कं प्रदास्यन्ति नृपा राज्यमपि ध्रवम् ।
किं पुनः श्यामकर्णानां हयानां द्वे चतुःशते

asyāḥ śulkaṃ pradāsyanti nṛpā rājyamapi dhravam |
kiṃ punaḥ śyāmakarṇānāṃ hayānāṃ dve catuḥśate

स भवाप्रतिगृह्णातु ममैतां माधवीं सुताम् ।
अहं दौहित्रवान्त्स्यां वै वर एष मम प्रभो

sa bhavāpratigṛhṇātu mamaitāṃ mādhavīṃ sutām |
ahaṃ dauhitravāntsyāṃ vai vara eṣa mama prabho

स तस्य वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणः शंसितव्रतः ।
प्रतिगृह्य च तां कन्यां गालवः सह पक्षिणा ।
पुनर्द्रक्ष्याव इत्युक्त्वा प्रतस्थे सह कन्यया

sa tasya vacanaṃ śrutvā brāhmaṇaḥ śaṃsitavrataḥ |
pratigṛhya ca tāṃ kanyāṃ gālavaḥ saha pakṣiṇā |
punardrakṣyāva ityuktvā pratasthe saha kanyayā

उपलब्धमिदं द्वारमश्वानामिति चाण्डजः ।
उक्त्वा गालवमापृच्छ्य जगाम भवनं स्वकम्

upalabdhamidaṃ dvāramaśvānāmiti cāṇḍajaḥ |
uktvā gālavamāpṛcchya jagāma bhavanaṃ svakam

गते पतगराजे तु गालवः सह कन्यया ।
चिन्तयानः क्षमंदाने राजानं शुल्कतोऽगमत्

gate patagarāje tu gālavaḥ saha kanyayā |
cintayānaḥ kṣamaṃdāne rājānaṃ śulkato'gamat

सोऽगच्छन्मनसेक्ष्वाकुं हर्यश्वं राजसत्तमम् ।
अयोध्यायां महावीर्यं चतुरङ्गबलान्वितम्

so'gacchanmanasekṣvākuṃ haryaśvaṃ rājasattamam |
ayodhyāyāṃ mahāvīryaṃ caturaṅgabalānvitam

कोशधान्यबलोपेतं प्रियपौरं द्विजप्रियम् ।
प्रजाभिकामं शाम्यन्तं कुर्वाणं तप उत्तमम्

kośadhānyabalopetaṃ priyapauraṃ dvijapriyam |
prajābhikāmaṃ śāmyantaṃ kurvāṇaṃ tapa uttamam

तमुपागम्य विप्रः स हर्यश्वं गालवोऽब्रवीत् ।
कन्येयं मम राजेन्द्र प्रसवैः कुलवर्धिनी

tamupāgamya vipraḥ sa haryaśvaṃ gālavo'bravīt |
kanyeyaṃ mama rājendra prasavaiḥ kulavardhinī

इयं शुल्केन भार्यार्थं हर्यश्व प्रतिगृह्यताम् ।
शुल्कं ते कीर्तियिष्यामि तच्छ्रुत्वा संप्रधार्यताम्

iyaṃ śulkena bhāryārthaṃ haryaśva pratigṛhyatām |
śulkaṃ te kīrtiyiṣyāmi tacchrutvā saṃpradhāryatām