अध्याय 41: मृत बन्धुओं के श्राद्ध और शोकाकुलों का पालन

ततो युधिष्ठिरो राजा ज्ञातीनां ये हता युधि ।
श्राद्धानि कारयामास तेषां पृथगुदारधीः

tato yudhiṣṭhiro rājā jñātīnāṃ ye hatā yudhi |
śrāddhāni kārayāmāsa teṣāṃ pṛthagudāradhīḥ

धृतराष्ट्रो ददौ राजा पुत्राणामौर्ध्वदेहिकम् ।
सर्वकामगुणोपेतमन्नं गाश्च धनानि च ।
रत्नानि च विचित्राणि महार्हाणि महायशाः

dhṛtarāṣṭro dadau rājā putrāṇāmaurdhvadehikam |
sarvakāmaguṇopetamannaṃ gāśca dhanāni ca |
ratnāni ca vicitrāṇi mahārhāṇi mahāyaśāḥ

युधिष्ठिरस्तु द्रोणस्य कर्णस्य च महात्मनः ।
धृष्टद्युम्नाभिमन्युभ्यां हेडिम्बस्य च रक्षसः

yudhiṣṭhirastu droṇasya karṇasya ca mahātmanaḥ |
dhṛṣṭadyumnābhimanyubhyāṃ heḍimbasya ca rakṣasaḥ

विराटप्रभृतीनां च सुहृदामुपकारिणाम् ।
द्रुपदद्रौपदेयानां द्रौपद्या सहितो ददौ

virāṭaprabhṛtīnāṃ ca suhṛdāmupakāriṇām |
drupadadraupadeyānāṃ draupadyā sahito dadau

ब्राह्मणानां सहस्राणि पृथगेकैकमुद्दिशन् ।
धनै रत्नैश्च गोभिश्च वस्त्रैश्च समतर्पयत्

brāhmaṇānāṃ sahasrāṇi pṛthagekaikamuddiśan |
dhanai ratnaiśca gobhiśca vastraiśca samatarpayat

ये चान्ये पृथिवीपाला येषां नास्ति सुहृज्जनः ।
उद्दिश्योद्दिश्य तेषां च चक्रे राजौर्ध्वदेहिकम्

ye cānye pṛthivīpālā yeṣāṃ nāsti suhṛjjanaḥ |
uddiśyoddiśya teṣāṃ ca cakre rājaurdhvadehikam

सभाः प्रपाश्च विविधास्तटाकानि च पाण्डवः ।
सुहृदां कारयामास सर्वेषामौर्ध्वदेहिकम्

sabhāḥ prapāśca vividhāstaṭākāni ca pāṇḍavaḥ |
suhṛdāṃ kārayāmāsa sarveṣāmaurdhvadehikam

स तेषामनृणो भूत्वा गत्वा लोकेष्ववाच्यताम् ।
कृतकृत्योऽभवद्राजा प्रजा धर्मेण पालयन्

sa teṣāmanṛṇo bhūtvā gatvā lokeṣvavācyatām |
kṛtakṛtyo'bhavadrājā prajā dharmeṇa pālayan

धृतराष्ट्रं यथापूर्वं गान्धारीं विदुरं तथा ।
सर्वांश्च कौरवान्मान्यान्भृत्यांश्च समपूजयत्

dhṛtarāṣṭraṃ yathāpūrvaṃ gāndhārīṃ viduraṃ tathā |
sarvāṃśca kauravānmānyānbhṛtyāṃśca samapūjayat

याश्च तत्र स्त्रियः काश्चिद्धतवीरा हतात्मजाः ॥
सर्वास्ताः कौरवो राजा संपूज्यापालायद्धृणी

yāśca tatra striyaḥ kāściddhatavīrā hatātmajāḥ ||
sarvāstāḥ kauravo rājā saṃpūjyāpālāyaddhṛṇī

दीनान्धकृपणानां च गृहाच्छादनभोजनैः ।
आनृशंस्यपरो राजा चकारानुग्रहं प्रभुः

dīnāndhakṛpaṇānāṃ ca gṛhācchādanabhojanaiḥ |
ānṛśaṃsyaparo rājā cakārānugrahaṃ prabhuḥ

स विजित्य महीं कृत्स्नामानृण्यं प्राप्य वैरिषु ।
निःसपत्नः सुखी राजा विजहार युधिष्ठिरः

sa vijitya mahīṃ kṛtsnāmānṛṇyaṃ prāpya vairiṣu |
niḥsapatnaḥ sukhī rājā vijahāra yudhiṣṭhiraḥ