अध्याय 28: श्रीकृष्ण द्वारा सोलह राजाओं की कथा

अव्याहरति राजेन्द्रे धर्मपुत्रे युधिष्ठिरे ।
गुडाकेशो हृषीकेशमभ्यभाषत पाण्डवः

avyāharati rājendre dharmaputre yudhiṣṭhire |
guḍākeśo hṛṣīkeśamabhyabhāṣata pāṇḍavaḥ

ज्ञातिशोकाभिसंतप्तो धर्मपुत्रः परंतपः ।
एष शोकार्णवे मग्नस्तमाश्वासय माधव

jñātiśokābhisaṃtapto dharmaputraḥ paraṃtapaḥ |
eṣa śokārṇave magnastamāśvāsaya mādhava

सर्वे स्म ते संशयिताः पुनरेव जनार्दन ।
अस्य शोकं महाप्राज्ञ प्रणाशयितुमर्हसि

sarve sma te saṃśayitāḥ punareva janārdana |
asya śokaṃ mahāprājña praṇāśayitumarhasi

एवमुक्तस्तु गोविन्दो विजयेन महात्मना ।
पर्यवर्तत राजानं पुण्डरीकेक्षणोऽच्युतः

evamuktastu govindo vijayena mahātmanā |
paryavartata rājānaṃ puṇḍarīkekṣaṇo'cyutaḥ

अनतिक्रमणीयो हि धर्मराजस्य केशवः ।
बाल्यात्प्रभृति गोविंदः प्रीत्या चाभ्यधिकोर्जुनात्

anatikramaṇīyo hi dharmarājasya keśavaḥ |
bālyātprabhṛti goviṃdaḥ prītyā cābhyadhikorjunāt

संप्रगृह्य महाबाहुर्भुजं चन्दनभूषितम् ।
शैलस्तम्भोपमं शौरिरुवाचाभिविनोदयन्

saṃpragṛhya mahābāhurbhujaṃ candanabhūṣitam |
śailastambhopamaṃ śauriruvācābhivinodayan

शुशुभे वदनं तस्य सुदंष्ट्रं चारुलोचनम् ।
व्याकोचमिव विस्पष्टं पझं सूर्यविबोधितम्

śuśubhe vadanaṃ tasya sudaṃṣṭraṃ cārulocanam |
vyākocamiva vispaṣṭaṃ pajhaṃ sūryavibodhitam

मा कृथाः पुरुषव्याघ्र शोकं त्वं गात्रशोषणम् ।
न हि ते सुलभा भूयो ये हताऽस्मिन्रणाजिरे

mā kṛthāḥ puruṣavyāghra śokaṃ tvaṃ gātraśoṣaṇam |
na hi te sulabhā bhūyo ye hatā'sminraṇājire

स्वप्नलब्धा यथा लाभा वितथाः प्रतिबोधने ।
तथा ते क्षत्रिया राजन्ये व्यतीता महारणे

svapnalabdhā yathā lābhā vitathāḥ pratibodhane |
tathā te kṣatriyā rājanye vyatītā mahāraṇe

सर्वे ह्यभिमुखाः शूरा निहता रणशोभिनः ।
नैषां कश्चित्पृष्ठतो वा पलायन्वा निपातितः

sarve hyabhimukhāḥ śūrā nihatā raṇaśobhinaḥ |
naiṣāṃ kaścitpṛṣṭhato vā palāyanvā nipātitaḥ

सर्वे त्यक्त्वाऽऽत्मनः प्राणान्युद्ध्वा वीरा महामृधे ।
शस्त्रपूता दिवं प्राप्ता न ताञ्छोचितुमर्हसि

sarve tyaktvā''tmanaḥ prāṇānyuddhvā vīrā mahāmṛdhe |
śastrapūtā divaṃ prāptā na tāñchocitumarhasi

क्षत्रधर्मरताः शूरा वेदवेदाङ्गपारगाः ।
प्राप्ता वीरगतिं पुण्यां तान्न शोचितुमर्हसि ।
मृतान्महानुभावांस्त्वं श्रुत्वैव पृथिवीपतीन्

kṣatradharmaratāḥ śūrā vedavedāṅgapāragāḥ |
prāptā vīragatiṃ puṇyāṃ tānna śocitumarhasi |
mṛtānmahānubhāvāṃstvaṃ śrutvaiva pṛthivīpatīn

अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
सृञ्जयं पुत्रशोकार्तं यथाऽयं नारदोऽब्रवीत्

atraivodāharantīmamitihāsaṃ purātanam |
sṛñjayaṃ putraśokārtaṃ yathā'yaṃ nārado'bravīt

सुखदुःखैरहं त्वं च प्रजाः सर्वाश्च सृञ्जय ।
अविमुक्ता मरिष्यामस्तत्र का परिदेवना

sukhaduḥkhairahaṃ tvaṃ ca prajāḥ sarvāśca sṛñjaya |
avimuktā mariṣyāmastatra kā paridevanā

महाभाग्यं पुरा राज्ञां कीर्त्यमानं मया शृणु ।
गच्छावधानं नृपते ततो दुःखं प्रहास्यसि

mahābhāgyaṃ purā rājñāṃ kīrtyamānaṃ mayā śṛṇu |
gacchāvadhānaṃ nṛpate tato duḥkhaṃ prahāsyasi

मृतान्महानुभावांस्त्वं श्रुत्वैव पृथिवीपतीन् ।
शममानय संतापं शृणु विस्तरशश्च मे ।
क्रूरग्रहाभिशमनमायुर्वर्धनमुत्तमम्

mṛtānmahānubhāvāṃstvaṃ śrutvaiva pṛthivīpatīn |
śamamānaya saṃtāpaṃ śṛṇu vistaraśaśca me |
krūragrahābhiśamanamāyurvardhanamuttamam

अग्रिमाणां क्षितिभुजामुदारं च मनोहरम् ।
आविक्षितं मरुत्तं च मृतं सृञ्जय शुश्रुम

agrimāṇāṃ kṣitibhujāmudāraṃ ca manoharam |
āvikṣitaṃ maruttaṃ ca mṛtaṃ sṛñjaya śuśruma

यस्य सेन्द्राः सवरुणा बृहस्पतिपुरोगमाः ।
देवा विश्वसृजो राज्ञो यज्ञमीयुर्महात्मनः

yasya sendrāḥ savaruṇā bṛhaspatipurogamāḥ |
devā viśvasṛjo rājño yajñamīyurmahātmanaḥ

यः स्पर्धामानयच्छक्रं देवराजं पुरंदरम् ।
शक्रप्रियैषी यं विद्वान्प्रत्याचष्ट बृहस्पतिः

yaḥ spardhāmānayacchakraṃ devarājaṃ puraṃdaram |
śakrapriyaiṣī yaṃ vidvānpratyācaṣṭa bṛhaspatiḥ

संवर्तो याजयामास यं पीडार्थं बृहस्पतेः

saṃvarto yājayāmāsa yaṃ pīḍārthaṃ bṛhaspateḥ

यस्मिन्प्रशासति महीं नृपतौ राजसत्तम ।
अकृष्टपच्या पृथिवी विबभौ सस्यमालिनी

yasminpraśāsati mahīṃ nṛpatau rājasattama |
akṛṣṭapacyā pṛthivī vibabhau sasyamālinī

आविक्षितस्य वै सत्रे विश्वेदेवाः सभासदः ।
मरुतः परिवेष्टारः साध्याश्चासन्महात्मनः

āvikṣitasya vai satre viśvedevāḥ sabhāsadaḥ |
marutaḥ pariveṣṭāraḥ sādhyāścāsanmahātmanaḥ

मरुद्गण मरुत्तस्य यत्सोममपिबंस्ततः ।
देवान्मनुष्यान्गन्धर्वानत्यरिच्यन्त दक्षिणाः

marudgaṇa maruttasya yatsomamapibaṃstataḥ |
devānmanuṣyāngandharvānatyaricyanta dakṣiṇāḥ

स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratarastvayā |
putrātpuṇyataraścaiva mā putramanutapyathāḥ

सुहोत्रं च द्वतिथिनं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
यस्मे हिरण्यं ववृषे मघवा परिवत्सरम्

suhotraṃ ca dvatithinaṃ mṛtaṃ sṛñjaya śuśruma |
yasme hiraṇyaṃ vavṛṣe maghavā parivatsaram

सत्यनामा वसुमती यं प्राप्यासीञ्जनाधिपम् ।
हिरण्यमवहन्नद्यस्तस्मिञ्जनपदेश्वरे

satyanāmā vasumatī yaṃ prāpyāsīñjanādhipam |
hiraṇyamavahannadyastasmiñjanapadeśvare

मत्स्यान्कर्कटकान्नक्रान्मकराञ्छिंशुकानपि ।
नदीष्ववासृजद्राजन्मघवा लोकपूजितः

matsyānkarkaṭakānnakrānmakarāñchiṃśukānapi |
nadīṣvavāsṛjadrājanmaghavā lokapūjitaḥ

हैरण्यान्पातितान्दृष्ट्वा मत्स्यान्मकरकच्छपान् ।
सहस्रशोऽथ शतशस्ततोऽस्मयत वैतिथिः

hairaṇyānpātitāndṛṣṭvā matsyānmakarakacchapān |
sahasraśo'tha śataśastato'smayata vaitithiḥ

तद्धिरण्यमपर्यन्तमावृतं कुरुजाङ्गले ।
ईजानो वितते यज्ञे ब्राह्मणेभ्यः समार्पयत्

taddhiraṇyamaparyantamāvṛtaṃ kurujāṅgale |
ījāno vitate yajñe brāhmaṇebhyaḥ samārpayat

स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः ।
अदक्षिणमयज्वानं श्वैत्य संशाम्य माशुचः

sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratarastvayā |
putrātpuṇyataraścaiva mā putramanutapyathāḥ |
adakṣiṇamayajvānaṃ śvaitya saṃśāmya māśucaḥ

अङ्गं बृहद्रथं चैव मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
यः सहस्रं सहस्राणां श्वेतानश्वानवासृजात्

aṅgaṃ bṛhadrathaṃ caiva mṛtaṃ sṛñjaya śuśruma |
yaḥ sahasraṃ sahasrāṇāṃ śvetānaśvānavāsṛjāt

सहस्रं च सहस्राणां कन्या हमपरिष्कृताः ।
ईजानो वितते यज्ञे दक्षिणामत्यकालयत्

sahasraṃ ca sahasrāṇāṃ kanyā hamapariṣkṛtāḥ |
ījāno vitate yajñe dakṣiṇāmatyakālayat

यः सहस्रं सहस्राणां गजानां पझमालिनाम् ।
ईजानो वितते यज्ञे दक्षिणामत्यकालयत्

yaḥ sahasraṃ sahasrāṇāṃ gajānāṃ pajhamālinām |
ījāno vitate yajñe dakṣiṇāmatyakālayat

शतं शतसहस्राणि वृषाणां हेममालिनाम् ।
गवां सहस्रानुचरं दक्षिणामत्यकालयत्

śataṃ śatasahasrāṇi vṛṣāṇāṃ hemamālinām |
gavāṃ sahasrānucaraṃ dakṣiṇāmatyakālayat

अङ्गस्य यजमानस्य तदा विष्णुपदे गिरौ ।
अमाद्यदिन्द्रः सोमेन दक्षिणाभिर्द्विजातयः

aṅgasya yajamānasya tadā viṣṇupade girau |
amādyadindraḥ somena dakṣiṇābhirdvijātayaḥ

यस्य यज्ञेषु राजेन्द्र शतसङ्ख्येषु वै पुरा ।
देवान्मनुष्यान्गन्धर्वानत्यरिच्यन्त दक्षिणाः

yasya yajñeṣu rājendra śatasaṅkhyeṣu vai purā |
devānmanuṣyāngandharvānatyaricyanta dakṣiṇāḥ

न जातो जनिता नान्यः पुमान्यः संप्रदास्यति ।
यदङ्गः प्रददौ वित्तं सोमसंस्थासु सप्तसु

na jāto janitā nānyaḥ pumānyaḥ saṃpradāsyati |
yadaṅgaḥ pradadau vittaṃ somasaṃsthāsu saptasu

स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratarastvayā |
putrātpuṇyataraścaiva mā putramanutapyathāḥ

शिबिमौशीनरं चैव मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
य इमां पृथिवीं सर्वां चर्मवत्समवेष्टयत्

śibimauśīnaraṃ caiva mṛtaṃ sṛñjaya śuśruma |
ya imāṃ pṛthivīṃ sarvāṃ carmavatsamaveṣṭayat

महता रथघोषेण पृथिवीमनुनादयन् ।
एकच्छत्रां महीं चक्रे जैत्रेणैकरथेन यः

mahatā rathaghoṣeṇa pṛthivīmanunādayan |
ekacchatrāṃ mahīṃ cakre jaitreṇaikarathena yaḥ

यावदस्य गवाश्वं स्यादारण्यैः पशुभिः सह ।
तावतीः प्रददौ गाः स शिबिरौशीनरोऽध्वरे

yāvadasya gavāśvaṃ syādāraṇyaiḥ paśubhiḥ saha |
tāvatīḥ pradadau gāḥ sa śibirauśīnaro'dhvare

न वोढारं धुरं तस्य कंचिन्मेने प्रजापतिः ।
न भूतं न भविष्यं च सर्वराजसु सृञ्जय ।
अन्यत्रौशीनराच्छैब्याद्राजर्षेरिन्द्रविक्रमात्

na voḍhāraṃ dhuraṃ tasya kaṃcinmene prajāpatiḥ |
na bhūtaṃ na bhaviṣyaṃ ca sarvarājasu sṛñjaya |
anyatrauśīnarācchaibyādrājarṣerindravikramāt

स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratarastvayā |
putrātpuṇyataraścaiva mā putramanutapyathāḥ

अदक्षिणमयज्वानं पुत्रं संस्मृत्य मा शुचः

adakṣiṇamayajvānaṃ putraṃ saṃsmṛtya mā śucaḥ

भरतं चैव दौष्यन्तिं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
शाकुन्तलं महात्मानं भूरिद्रविणतेजसम्

bharataṃ caiva dauṣyantiṃ mṛtaṃ sṛñjaya śuśruma |
śākuntalaṃ mahātmānaṃ bhūridraviṇatejasam

योऽबध्नात्रिशतं चाश्वान्देवेभ्यो यमुनामनु ।
सरस्वतीं विंशतिं च गङ्गामनु चतुर्दश

yo'badhnātriśataṃ cāśvāndevebhyo yamunāmanu |
sarasvatīṃ viṃśatiṃ ca gaṅgāmanu caturdaśa

अश्वमेधसहस्रेण राजसूयशतेन च ।
इष्टवान्स महातेजा दौष्यन्तिर्भरतः पुरा

aśvamedhasahasreṇa rājasūyaśatena ca |
iṣṭavānsa mahātejā dauṣyantirbharataḥ purā

भरतस्य महत्कर्म सवराजसु पार्थिवाः ।
स्वं मर्त्या इव बाहुभ्यां नानुगन्तुमशक्नुवन्

bharatasya mahatkarma savarājasu pārthivāḥ |
svaṃ martyā iva bāhubhyāṃ nānugantumaśaknuvan

परं सहस्राद्योऽबध्नाद्धयान्वेदीर्वितत्य च ।
सहस्रं यत्र पद्मानां कण्वाय भरतो ददौ

paraṃ sahasrādyo'badhnāddhayānvedīrvitatya ca |
sahasraṃ yatra padmānāṃ kaṇvāya bharato dadau

स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratarastvayā |
putrātpuṇyataraścaiva mā putramanutapyathāḥ

रामं दाशरथिं चैव मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
योऽन्वकम्पत वै नित्यं प्रजाः पुत्रानिवौरसान्

rāmaṃ dāśarathiṃ caiva mṛtaṃ sṛñjaya śuśruma |
yo'nvakampata vai nityaṃ prajāḥ putrānivaurasān

नाधनो यस्य विषये नानर्थः कस्यचिद्भवेत् ।
सर्वस्यासीत्पितृसमो रामो राज्यं यदन्वशात्

nādhano yasya viṣaye nānarthaḥ kasyacidbhavet |
sarvasyāsītpitṛsamo rāmo rājyaṃ yadanvaśāt

कालवर्षी च पर्जन्यः सस्यानि समपादयत् ।
नित्यं सुभिक्षमेवासीद्रामे राज्यं प्रशासति

kālavarṣī ca parjanyaḥ sasyāni samapādayat |
nityaṃ subhikṣamevāsīdrāme rājyaṃ praśāsati

प्राणिनो नाप्सु मञ्जन्ति नानर्थे पावकोऽदहत् ।
न व्यालतो भयं चासीद्रामे राज्यं प्रशासति

prāṇino nāpsu mañjanti nānarthe pāvako'dahat |
na vyālato bhayaṃ cāsīdrāme rājyaṃ praśāsati

आसन्वर्षसहस्रिण्यस्तथा वर्षसहस्रकाः ।
अरोगाः सर्वसिद्धार्था रामे राज्यं प्रशासति

āsanvarṣasahasriṇyastathā varṣasahasrakāḥ |
arogāḥ sarvasiddhārthā rāme rājyaṃ praśāsati

नान्योन्येन विवादोऽभूत्स्त्रीणामपि कुतो नृणाम् ।
धर्मनित्याः प्रजाश्चासन्रामे राज्यं प्रशासति

nānyonyena vivādo'bhūtstrīṇāmapi kuto nṛṇām |
dharmanityāḥ prajāścāsanrāme rājyaṃ praśāsati

संतुष्टाः सर्वसिद्धार्था निर्भयाः स्वैरचारिणः ।
नराः सत्यव्रताश्चासन्रामे राज्यं प्रशासति

saṃtuṣṭāḥ sarvasiddhārthā nirbhayāḥ svairacāriṇaḥ |
narāḥ satyavratāścāsanrāme rājyaṃ praśāsati

नित्यपुष्पफलाश्चैव पादपा निरुपद्रवाः ।
सर्वा द्रोणदुघा गावो रामे राज्यं प्रशासति

nityapuṣpaphalāścaiva pādapā nirupadravāḥ |
sarvā droṇadughā gāvo rāme rājyaṃ praśāsati

स चतुर्दश वर्षाणि वने प्रोष्य महातपाः ।
दशाश्वमेधाञ्जारूथ्यानाजहार निरर्गलान्

sa caturdaśa varṣāṇi vane proṣya mahātapāḥ |
daśāśvamedhāñjārūthyānājahāra nirargalān

युवा श्यामो लोहिताक्षो मातङ्ग इव यूथपः ।
आजानुबाहुः सुमुखः सिंहस्कन्धो महाभुजः

yuvā śyāmo lohitākṣo mātaṅga iva yūthapaḥ |
ājānubāhuḥ sumukhaḥ siṃhaskandho mahābhujaḥ

दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।
अयोध्याधिपतिर्भूत्वा रामो राज्यमकारयत्

daśavarṣasahasrāṇi daśavarṣaśatāni ca |
ayodhyādhipatirbhūtvā rāmo rājyamakārayat

स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः ।
अयज्वानमदक्षिण्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः

sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratarastvayā |
putrātpuṇyataraścaiva mā putramanutapyathāḥ |
ayajvānamadakṣiṇyaṃ mā putramanutapyathāḥ

भगीरथं च राजानं मृतं सृञ्जय शुश्रुम् ।
यस्येन्द्रो वितते यज्ञे सोमं पीत्वा मदोत्कटः

bhagīrathaṃ ca rājānaṃ mṛtaṃ sṛñjaya śuśrum |
yasyendro vitate yajñe somaṃ pītvā madotkaṭaḥ

असुराणां सहस्राणि बहूनि सुरसत्तमः ।
अजयद्वाहुवीर्येण भगवान्पाकशासनः

asurāṇāṃ sahasrāṇi bahūni surasattamaḥ |
ajayadvāhuvīryeṇa bhagavānpākaśāsanaḥ

यः सहस्रं सहस्राणां कन्या हेमविभूषिताः ।
ईजानो वितते यज्ञे दक्षिणामत्यकालयत्

yaḥ sahasraṃ sahasrāṇāṃ kanyā hemavibhūṣitāḥ |
ījāno vitate yajñe dakṣiṇāmatyakālayat

सर्वा रथगताः कन्या रथाः सर्वे चतुर्युजः ।
शतंशतं रथे नागाः पझिनो हेममालिनः

sarvā rathagatāḥ kanyā rathāḥ sarve caturyujaḥ |
śataṃśataṃ rathe nāgāḥ pajhino hemamālinaḥ

सहस्रमश्वा एकैकं हस्तिनं पृष्ठतोऽन्वयुः ।
गवां सहस्रमश्वेऽश्वे सहस्रं गव्यजाविकम्

sahasramaśvā ekaikaṃ hastinaṃ pṛṣṭhato'nvayuḥ |
gavāṃ sahasramaśve'śve sahasraṃ gavyajāvikam

उपह्वरे निवसतो यस्याङ्के निषसाद ह ।
गङ्गा भागीरथी तस्मादुर्वशी चाभवत्पुरा

upahvare nivasato yasyāṅke niṣasāda ha |
gaṅgā bhāgīrathī tasmādurvaśī cābhavatpurā

भूरिदक्षिणमिक्ष्वाकुं यजमानं भगीरथम् ।
त्रिलोकपथगा गङ्गा दुहितृत्वमुपेयुषी

bhūridakṣiṇamikṣvākuṃ yajamānaṃ bhagīratham |
trilokapathagā gaṅgā duhitṛtvamupeyuṣī

स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratarastvayā |
putrātpuṇyataraścaiva mā putramanutapyathāḥ

दिलीपं च महात्मानं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
प्रस्य कर्माणि भूरीणि कथयन्ति द्विजातयः

dilīpaṃ ca mahātmānaṃ mṛtaṃ sṛñjaya śuśruma |
prasya karmāṇi bhūrīṇi kathayanti dvijātayaḥ

य इमां वसुसंपूर्णां वसुधां वसुधाधिपः ।
ददौ तस्मिन्महायज्ञे ब्राह्मणेभ्यः समाहितः

ya imāṃ vasusaṃpūrṇāṃ vasudhāṃ vasudhādhipaḥ |
dadau tasminmahāyajñe brāhmaṇebhyaḥ samāhitaḥ

यस्येह यजमानस्य यज्ञेयज्ञे पुरोहितः ।
सहस्रं वारणान्हैमान्दक्षिणामत्यकालयत्

yasyeha yajamānasya yajñeyajñe purohitaḥ |
sahasraṃ vāraṇānhaimāndakṣiṇāmatyakālayat

यस्य यज्ञे महानासीद्यूपः श्रीमान्हिरण्मयः ।
ते देवां कर्म कुर्वाणाः शक्रज्येष्ठा उपासत

yasya yajñe mahānāsīdyūpaḥ śrīmānhiraṇmayaḥ |
te devāṃ karma kurvāṇāḥ śakrajyeṣṭhā upāsata

चषाले यस्य सौवर्णे तस्मिन्यूपे हिरण्मये ।
ननृतुर्देवगन्धर्वाः षट्‌सहस्राणि सप्तधा

caṣāle yasya sauvarṇe tasminyūpe hiraṇmaye |
nanṛturdevagandharvāḥ ṣaṭ‌sahasrāṇi saptadhā

अवादयत्तत्र वीणां मध्ये विश्वावसुः स्वयम् ।
सर्वभूतान्यमन्यन्त मम वादयतीत्ययम्

avādayattatra vīṇāṃ madhye viśvāvasuḥ svayam |
sarvabhūtānyamanyanta mama vādayatītyayam

एतद्राज्ञो दिलीपस्य राजानो नानुचक्रिरे ।
यस्येभा हेमसंछन्नाः पथि मत्ताः स्म शेरते

etadrājño dilīpasya rājāno nānucakrire |
yasyebhā hemasaṃchannāḥ pathi mattāḥ sma śerate

राजानं शतधन्वानं दिलीपं सत्यवादिनम् ।
येऽपश्यन्सुमहात्मानं तेऽपि स्वर्गजितो नराः

rājānaṃ śatadhanvānaṃ dilīpaṃ satyavādinam |
ye'paśyansumahātmānaṃ te'pi svargajito narāḥ

त्रयः शब्दा न जीर्यन्ते दिलीपस्य निवेशने ।
स्वाध्यायशब्दः ज्याशब्दः शब्दो वै दीयतामिति

trayaḥ śabdā na jīryante dilīpasya niveśane |
svādhyāyaśabdaḥ jyāśabdaḥ śabdo vai dīyatāmiti

स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratarastvayā |
putrātpuṇyataraścaiva mā putramanutapyathāḥ

मान्धातारं यौवनाश्वं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
यं देवा मरुतो गर्भं पितुः पार्श्वादपाहरन्

māndhātāraṃ yauvanāśvaṃ mṛtaṃ sṛñjaya śuśruma |
yaṃ devā maruto garbhaṃ pituḥ pārśvādapāharan

समृद्धो युवनाश्वस्य जठरे यो महात्मनः ।
पृषदाज्योद्भवः श्रीमांस्त्रिलोकविजयी नृपः

samṛddho yuvanāśvasya jaṭhare yo mahātmanaḥ |
pṛṣadājyodbhavaḥ śrīmāṃstrilokavijayī nṛpaḥ

यं दृष्ट्वा पितुरुत्सङ्गे शयानं देवरूपिणम् ।
अन्योन्यमब्रुवन्देवाः कमयं धास्यतीति वै

yaṃ dṛṣṭvā piturutsaṅge śayānaṃ devarūpiṇam |
anyonyamabruvandevāḥ kamayaṃ dhāsyatīti vai

मामेव धास्यतीत्येवमिन्द्रोऽथाभ्युपपद्यत ।
मांधातेति ततस्तस्य नाम चक्रे शतक्रतुः

māmeva dhāsyatītyevamindro'thābhyupapadyata |
māṃdhāteti tatastasya nāma cakre śatakratuḥ

ततस्तु पयसो धारां पुष्टिहेतोर्महात्मनः ।
तस्यास्ये यौवनाश्वस्य पाणिरिन्द्रस्य चास्रवत्

tatastu payaso dhārāṃ puṣṭihetormahātmanaḥ |
tasyāsye yauvanāśvasya pāṇirindrasya cāsravat

तं पिवन्पाणिमिन्द्रस्य शतमह्ना व्यवर्धत ।
स आसीद्द्वादशसमो द्वादशाहेन पार्थिवः

taṃ pivanpāṇimindrasya śatamahnā vyavardhata |
sa āsīddvādaśasamo dvādaśāhena pārthivaḥ

तमिमं पृथिवी सर्वा एकाह्ना समपद्यत ।
धर्मात्मानं महात्मानं शूरमिन्द्रसमं युधि

tamimaṃ pṛthivī sarvā ekāhnā samapadyata |
dharmātmānaṃ mahātmānaṃ śūramindrasamaṃ yudhi

यश्चाङ्गारं तु नृपतिं मरुत्तमसितं गयम् ।
अङ्गं बृहद्रथं चैव मान्धाता समरेऽजयत्

yaścāṅgāraṃ tu nṛpatiṃ maruttamasitaṃ gayam |
aṅgaṃ bṛhadrathaṃ caiva māndhātā samare'jayat

यौवनाश्वो यदाङ्गारं समरे प्रत्ययुध्यत ।
विस्फारैर्धनुषो देवा द्यौरभेदीति मेनिरे

yauvanāśvo yadāṅgāraṃ samare pratyayudhyata |
visphārairdhanuṣo devā dyaurabhedīti menire

यत्र सूर्य उदेति स्म यत्र च प्रतितिष्ठति ।
सर्वं तद्यौवनाश्वस्य मान्धातुः क्षेत्रमुच्यते

yatra sūrya udeti sma yatra ca pratitiṣṭhati |
sarvaṃ tadyauvanāśvasya māndhātuḥ kṣetramucyate

अश्वमेधशतेनेष्ट्वा राजसूयशतेन च ।
अददद्रोहितान्मत्स्यान्ब्राह्मणेभ्यो विशांपते

aśvamedhaśateneṣṭvā rājasūyaśatena ca |
adadadrohitānmatsyānbrāhmaṇebhyo viśāṃpate

हैरण्यान्यो जनोत्सेधानायतान्दशयोजनम् ।
अतिरिक्तान्द्विजातिभ्यो व्यभजंस्त्वितरे जनाः

hairaṇyānyo janotsedhānāyatāndaśayojanam |
atiriktāndvijātibhyo vyabhajaṃstvitare janāḥ

स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratarastvayā |
putrātpuṇyataraścaiva mā putramanutapyathāḥ

ययातिं नाहुषं चैव मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
य इमां पृथिवीं कृत्स्नां विजित्य सहसागराम्

yayātiṃ nāhuṣaṃ caiva mṛtaṃ sṛñjaya śuśruma |
ya imāṃ pṛthivīṃ kṛtsnāṃ vijitya sahasāgarām

शम्यापातेनाभ्यतीयाद्वेदीभिश्चित्रयन्महीम् ।
ईजानः क्रतुभिर्मुख्यैः पर्यगच्छद्वसुन्धराम्

śamyāpātenābhyatīyādvedībhiścitrayanmahīm |
ījānaḥ kratubhirmukhyaiḥ paryagacchadvasundharām

इष्ट्वा क्रतुसहस्रेण वाजपेयशतेन च ।
तर्पयामास विप्रेन्द्रांस्त्रिभिः काञ्चनपर्वतैः

iṣṭvā kratusahasreṇa vājapeyaśatena ca |
tarpayāmāsa viprendrāṃstribhiḥ kāñcanaparvataiḥ

व्यूढेनासुरयुद्धेन हत्वा दैतेयदानवान् ।
व्यभजत्पृथिवीं कृत्स्नां ययातिर्नहुषात्मजः

vyūḍhenāsurayuddhena hatvā daiteyadānavān |
vyabhajatpṛthivīṃ kṛtsnāṃ yayātirnahuṣātmajaḥ

अन्त्येषु पुत्रान्निक्षिप्य यदुद्रुह्युपुरोगमान् ।
पुरुं राज्येऽभिषिच्याथ सदारः प्राविशद्वनम्

antyeṣu putrānnikṣipya yadudruhyupurogamān |
puruṃ rājye'bhiṣicyātha sadāraḥ prāviśadvanam

स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratarastvayā |
putrātpuṇyataraścaiva mā putramanutapyathāḥ

अम्बरीषं च नाभागं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
यं प्रजा वव्रिरे पुण्यं गोप्तारं नृपसत्तमम्

ambarīṣaṃ ca nābhāgaṃ mṛtaṃ sṛñjaya śuśruma |
yaṃ prajā vavrire puṇyaṃ goptāraṃ nṛpasattamam

यः सहस्रं सहस्राणां राज्ञामयुतयाजिनाम् ।
ईजानो वितते यज्ञे ब्राह्मणेभ्यस्त्वमन्यत

yaḥ sahasraṃ sahasrāṇāṃ rājñāmayutayājinām |
ījāno vitate yajñe brāhmaṇebhyastvamanyata

नैतत्पूर्वे जनाश्चक्रुर्न करिष्यन्ति चापरे ।
इत्यम्बरीषं नाभागिमन्वमोदन्त दक्षिणाः

naitatpūrve janāścakrurna kariṣyanti cāpare |
ityambarīṣaṃ nābhāgimanvamodanta dakṣiṇāḥ

शतं राजसहस्राणि शतं राजशतानि च ।
सर्वेऽश्वमेधैरीजानास्तेऽन्वयुर्दक्षिणायनम्

śataṃ rājasahasrāṇi śataṃ rājaśatāni ca |
sarve'śvamedhairījānāste'nvayurdakṣiṇāyanam

स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratarastvayā |
putrātpuṇyataraścaiva mā putramanutapyathāḥ

शशबिन्दुं चैत्ररथं मृतं शुश्रुम सृञ्जय ।
यस्य भार्यासहस्राणां शतमासीन्महात्मनः

śaśabinduṃ caitrarathaṃ mṛtaṃ śuśruma sṛñjaya |
yasya bhāryāsahasrāṇāṃ śatamāsīnmahātmanaḥ

सहस्रं तु सहस्राणां यस्यासञ्शाशबिन्दवाः ।
हिरण्यकवचाः सर्वे सर्वे चोत्तमधन्विनः

sahasraṃ tu sahasrāṇāṃ yasyāsañśāśabindavāḥ |
hiraṇyakavacāḥ sarve sarve cottamadhanvinaḥ

शतं कन्या राजपुत्रमेकैकं पृथगन्वयुः ।
कन्यांकन्यां शतं नागा नागंनागं शतं रथाः

śataṃ kanyā rājaputramekaikaṃ pṛthaganvayuḥ |
kanyāṃkanyāṃ śataṃ nāgā nāgaṃnāgaṃ śataṃ rathāḥ

रथेरथे शतं चाश्वा देशजा हेममालिनः ।
अश्वेअश्वे शतं गावो गांगां तद्वदजाविकम्

ratherathe śataṃ cāśvā deśajā hemamālinaḥ |
aśveaśve śataṃ gāvo gāṃgāṃ tadvadajāvikam

एतद्धनमपर्यन्तमश्वमेधे महामखे ।
शशबिन्दुर्महाराज ब्राह्मणेभ्यो ह्यमन्यत

etaddhanamaparyantamaśvamedhe mahāmakhe |
śaśabindurmahārāja brāhmaṇebhyo hyamanyata

स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratarastvayā |
putrātpuṇyataraścaiva mā putramanutapyathāḥ

गयं चाधूर्तरजसं मृतं शुश्रुम सृञ्जय ।
यः स वर्षशतं राजा हुतशिष्टाशनोऽभवत्

gayaṃ cādhūrtarajasaṃ mṛtaṃ śuśruma sṛñjaya |
yaḥ sa varṣaśataṃ rājā hutaśiṣṭāśano'bhavat

यस्मै वह्निर्वरान्प्रादात्ततो वव्रे वरान्गयः ।
ददतो मे क्षयो मा भूद्धर्मे श्रद्धा च वर्धताम्

yasmai vahnirvarānprādāttato vavre varāngayaḥ |
dadato me kṣayo mā bhūddharme śraddhā ca vardhatām

मनो मे रभतां सत्ये त्वत्प्रसादाद्धुताशन ।
लेभे च कामांस्तान्सर्वान्पावकादिति नः श्रुतम्

mano me rabhatāṃ satye tvatprasādāddhutāśana |
lebhe ca kāmāṃstānsarvānpāvakāditi naḥ śrutam

दर्शेन पूर्णमासेन चातुर्मास्यैः पुनः पुनः ।
अयजद्धयमेधेन सहस्रं परिवत्सरान्

darśena pūrṇamāsena cāturmāsyaiḥ punaḥ punaḥ |
ayajaddhayamedhena sahasraṃ parivatsarān

शतं गवां सहस्राणि शतमश्वशतानि च ।
उत्थायोत्थाय वै प्रादात्सहस्रं परिवत्सरान्

śataṃ gavāṃ sahasrāṇi śatamaśvaśatāni ca |
utthāyotthāya vai prādātsahasraṃ parivatsarān

तर्पयामास सोमेन देवान्वित्तैर्द्विजानपि ।
पितॄन्स्वधाभिः कामैश्च स्त्रियः स्वाः पुरुषर्षभ

tarpayāmāsa somena devānvittairdvijānapi |
pitṝnsvadhābhiḥ kāmaiśca striyaḥ svāḥ puruṣarṣabha

सौवर्णां पृथिवीं कृत्वा दशव्यामां द्विरायताम् ।
दक्षिणामददद्राजा वाजिमेधे महाक्रतौ

sauvarṇāṃ pṛthivīṃ kṛtvā daśavyāmāṃ dvirāyatām |
dakṣiṇāmadadadrājā vājimedhe mahākratau

यावत्यः सिकता राजन्गङ्गायां पुरुषर्षभ ।
तावतीरेव गाः प्रादादाधूर्तरजसो गयः

yāvatyaḥ sikatā rājangaṅgāyāṃ puruṣarṣabha |
tāvatīreva gāḥ prādādādhūrtarajaso gayaḥ

स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratarastvayā |
putrātpuṇyataraścaiva mā putramanutapyathāḥ

रन्तिदेवं च सांकृत्यं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
सम्यगाराध्य यः शक्राद्वरं लेभे महातपाः

rantidevaṃ ca sāṃkṛtyaṃ mṛtaṃ sṛñjaya śuśruma |
samyagārādhya yaḥ śakrādvaraṃ lebhe mahātapāḥ

अन्नं च नो बहु भवेदतिथींश्च लभेमहि ।
श्रद्धा च नो मा व्यगमन्मा च याचिष्म कंचन

annaṃ ca no bahu bhavedatithīṃśca labhemahi |
śraddhā ca no mā vyagamanmā ca yāciṣma kaṃcana

उपातिष्ठन्त पशवः स्वयं तं संशितव्रतम् ।
ग्राम्यारण्या महात्मानं रन्तिदेवं यशस्विनम्

upātiṣṭhanta paśavaḥ svayaṃ taṃ saṃśitavratam |
grāmyāraṇyā mahātmānaṃ rantidevaṃ yaśasvinam

महानदी चर्मराशेरुत्क्लेदात्ससृजे यतः ।
ततश्चर्मण्वतीत्येवं विख्याता सा महानदी

mahānadī carmarāśerutkledātsasṛje yataḥ |
tataścarmaṇvatītyevaṃ vikhyātā sā mahānadī

ब्राह्मणेभ्यो ददौ निष्कान्सदसि प्रतते नृपः ।
तुभ्यंतुभ्यं निष्कमिति यदा क्रोशन्ति वै द्विजाः

brāhmaṇebhyo dadau niṣkānsadasi pratate nṛpaḥ |
tubhyaṃtubhyaṃ niṣkamiti yadā krośanti vai dvijāḥ

सहस्रं तुभ्यमित्युक्त्वा ब्राह्मणान्संप्रपद्य ते

sahasraṃ tubhyamityuktvā brāhmaṇānsaṃprapadya te

अन्वाहार्योपकरणं द्रव्योपकरणं च यत् ।
घटाः पात्र्यः कटाहानि स्थाल्यश्च पिठराणि च ।
नासीत्किंचिदसौवर्णं रन्तिदेवस्य धीमतः

anvāhāryopakaraṇaṃ dravyopakaraṇaṃ ca yat |
ghaṭāḥ pātryaḥ kaṭāhāni sthālyaśca piṭharāṇi ca |
nāsītkiṃcidasauvarṇaṃ rantidevasya dhīmataḥ

सांकृते रन्तिदेवस्य यां रात्रिमवसन्गृहे ।
आलभ्यन्त शतं गावः सहस्राणि च विंशतिः

sāṃkṛte rantidevasya yāṃ rātrimavasangṛhe |
ālabhyanta śataṃ gāvaḥ sahasrāṇi ca viṃśatiḥ

तत्र स्म सूदाः क्रोशन्ति सुमृष्टमणिकुण्डलाः ।
सूपं भूयिष्ठमश्नीध्वं नाद्य मांसं यथा पुरा

tatra sma sūdāḥ krośanti sumṛṣṭamaṇikuṇḍalāḥ |
sūpaṃ bhūyiṣṭhamaśnīdhvaṃ nādya māṃsaṃ yathā purā

स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratarastvayā |
putrātpuṇyataraścaiva mā putramanutapyathāḥ

सगरं च महात्मानं मृतं शुश्रुम सृञ्जय ।
ऐक्ष्वाकं पुरुषव्याघ्रमतिमानुषविक्रमम्

sagaraṃ ca mahātmānaṃ mṛtaṃ śuśruma sṛñjaya |
aikṣvākaṃ puruṣavyāghramatimānuṣavikramam

षष्टिः पुत्रसहस्राणि यं यान्तमनुजग्मिरे ।
नक्षत्रराजं वर्षान्ते व्यभ्रे ज्योतिर्गणा इव

ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi yaṃ yāntamanujagmire |
nakṣatrarājaṃ varṣānte vyabhre jyotirgaṇā iva

एकच्छत्रा मही यस्य प्रतापादभवत्पुरा ।
योऽश्वमेधसहस्रेण तर्पयामास देवताः

ekacchatrā mahī yasya pratāpādabhavatpurā |
yo'śvamedhasahasreṇa tarpayāmāsa devatāḥ

यः प्रादात्कनकस्तम्भं प्रासादं सर्वकाञ्चनम् ।
पूर्णं पझदलाक्षीणां स्त्रीणां शयनसंकुलम्

yaḥ prādātkanakastambhaṃ prāsādaṃ sarvakāñcanam |
pūrṇaṃ pajhadalākṣīṇāṃ strīṇāṃ śayanasaṃkulam

द्विजातिभ्योऽनुरूपेभ्यः कामांश्च विविधान्बहून् ।
यस्यादेशेन तद्वित्तं व्यभजन्त द्विजातयः

dvijātibhyo'nurūpebhyaḥ kāmāṃśca vividhānbahūn |
yasyādeśena tadvittaṃ vyabhajanta dvijātayaḥ

खानयामास यः कोपात्पृथिवीं सागराङ्किताम् ।
यस्य नाम्ना समुद्रश्च सागरत्वमुपागतः

khānayāmāsa yaḥ kopātpṛthivīṃ sāgarāṅkitām |
yasya nāmnā samudraśca sāgaratvamupāgataḥ

स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratarastvayā |
putrātpuṇyataraścaiva mā putramanutapyathāḥ

राजानं च पृथुं वैन्यं मृतं शुश्रुम सृञ्जय ।
यमभ्यषिञ्चन्संभूयः महारण्ये महर्षयः

rājānaṃ ca pṛthuṃ vainyaṃ mṛtaṃ śuśruma sṛñjaya |
yamabhyaṣiñcansaṃbhūyaḥ mahāraṇye maharṣayaḥ

प्रथयिष्यति वै लोकान्पृथुरित्येव शब्दितः ।
क्षताद्यो वै त्रायतीति स तस्मात्क्षत्रियः स्मृतः

prathayiṣyati vai lokānpṛthurityeva śabditaḥ |
kṣatādyo vai trāyatīti sa tasmātkṣatriyaḥ smṛtaḥ

पृथुं वैन्यं प्रजा दृष्ट्वा रक्तास्मेति यदब्रुवन् ।
ततो राजेति नामास्य अनुरागादजायत

pṛthuṃ vainyaṃ prajā dṛṣṭvā raktāsmeti yadabruvan |
tato rājeti nāmāsya anurāgādajāyata

अकृष्टपच्या पृथिवी पुटकेपुटके मधु ।
सर्वा द्रोणदुघा गावो वैन्यस्यासन्प्रशासतः

akṛṣṭapacyā pṛthivī puṭakepuṭake madhu |
sarvā droṇadughā gāvo vainyasyāsanpraśāsataḥ

अरोगाः सर्वसिद्धार्था मनुष्या अकुतोभयाः ।
यथाऽभिकाममवसन्क्षेत्रेषु च गृहेषु च

arogāḥ sarvasiddhārthā manuṣyā akutobhayāḥ |
yathā'bhikāmamavasankṣetreṣu ca gṛheṣu ca

आपस्तस्तम्भिरे चास्य समुद्रमभियास्यतः ।
शैलाश्चापाद्व्यदीर्यन्त ध्वजभङ्गश्च नाभवत्

āpastastambhire cāsya samudramabhiyāsyataḥ |
śailāścāpādvyadīryanta dhvajabhaṅgaśca nābhavat

हैरण्यांस्त्रिनरोत्सेधान्पर्वतानेकविंशतिम् ।
ब्राह्मणेभ्यो ददौ राजा योश्वमेधे महामखे

hairaṇyāṃstrinarotsedhānparvatānekaviṃśatim |
brāhmaṇebhyo dadau rājā yośvamedhe mahāmakhe

स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरश्चैव मा पुत्रमनुतप्यथाः

sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratarastvayā |
putrātpuṇyataraścaiva mā putramanutapyathāḥ

किं वा तूष्णीं ध्यायसे सृञ्जय त्वं
न मे राजन्वाचिममां शृणोपि ।
न चेन्मोघं विप्रलप्तं ममेदं
पथ्यं मुमूर्षोरिव सुप्रयुक्तम्

kiṃ vā tūṣṇīṃ dhyāyase sṛñjaya tvaṃ
na me rājanvācimamāṃ śṛṇopi |
na cenmoghaṃ vipralaptaṃ mamedaṃ
pathyaṃ mumūrṣoriva suprayuktam

शृणोमि ते नारद वाचमेनां
विचित्रार्थां स्रजमिव पुण्यगन्धाम् ।
राजर्षीणां पुण्यकृतां महात्मनां
कीर्त्या युक्तानां शोकनिर्नाशनार्थाम्

śṛṇomi te nārada vācamenāṃ
vicitrārthāṃ srajamiva puṇyagandhām |
rājarṣīṇāṃ puṇyakṛtāṃ mahātmanāṃ
kīrtyā yuktānāṃ śokanirnāśanārthām

न ते मोघं विप्रलप्तं महर्षे
दृष्ट्वैवाहं नारद त्वां विशोकः ।
शुश्रूषे ते वचनं ब्रह्मवादि
न्न ते तृप्याम्यमृतस्येव पानात्

na te moghaṃ vipralaptaṃ maharṣe
dṛṣṭvaivāhaṃ nārada tvāṃ viśokaḥ |
śuśrūṣe te vacanaṃ brahmavādi
nna te tṛpyāmyamṛtasyeva pānāt

अमोघदर्शिन्मम चेत्प्रसादं
संतापदग्धस्य विभो प्रकुर्याः ।
सुतस्य संजीवनमद्य मे स्या
त्तव प्रसादात्सुतसङ्गमाप्नुयाम्

amoghadarśinmama cetprasādaṃ
saṃtāpadagdhasya vibho prakuryāḥ |
sutasya saṃjīvanamadya me syā
ttava prasādātsutasaṅgamāpnuyām

यस्ते पुत्रः शयितोयं विजातः
स्वर्णष्ठीवी यमदात्पर्वतस्ते ।
पुनस्तं ते पुत्रमहं ददामि
हिरण्यनाभं वर्षसबस्रिणं च

yaste putraḥ śayitoyaṃ vijātaḥ
svarṇaṣṭhīvī yamadātparvataste |
punastaṃ te putramahaṃ dadāmi
hiraṇyanābhaṃ varṣasabasriṇaṃ ca