अध्याय 148: बहेलिये की गति और शरणागत-रक्षा का फल

वमानस्थौ तु तौ राजंल्लुब्धकः ग्वे ददर्श ह ।
दृष्ट्वा तौ दंपती राजन्व्यचिन्तयत तां गतिम्

vamānasthau tu tau rājaṃllubdhakaḥ gve dadarśa ha |
dṛṣṭvā tau daṃpatī rājanvyacintayata tāṃ gatim

कीदृशेनेह तपसा गच्छेयं परमां गतिम् ।
इति बुद्ध्या विनिश्चित्य गमनायोपचक्रमे

kīdṛśeneha tapasā gaccheyaṃ paramāṃ gatim |
iti buddhyā viniścitya gamanāyopacakrame

महाप्रस्थानमाश्रित्य लुब्धकः पक्षिजीवकः ।
निश्चष्टो मरुदाहारो निर्ममः स्वर्गकाङ्क्षया

mahāprasthānamāśritya lubdhakaḥ pakṣijīvakaḥ |
niścaṣṭo marudāhāro nirmamaḥ svargakāṅkṣayā

ततोऽपश्यत्सुविस्तीर्णं हृद्यं पद्माभिभूषितम् ।
नानापक्षिगणाकीर्णं सरः शीतजलं शिवम्

tato'paśyatsuvistīrṇaṃ hṛdyaṃ padmābhibhūṣitam |
nānāpakṣigaṇākīrṇaṃ saraḥ śītajalaṃ śivam

पिपांसार्तोऽपि तदृष्ट्वा तृप्तः स्यान्नात्र संशयः

pipāṃsārto'pi tadṛṣṭvā tṛptaḥ syānnātra saṃśayaḥ

उपवासकृशोऽत्यर्थं स तु पार्थिव लुब्धकः ।
उपसृत्य तु तद्धृष्टः श्वापदाध्युपितं वनम्

upavāsakṛśo'tyarthaṃ sa tu pārthiva lubdhakaḥ |
upasṛtya tu taddhṛṣṭaḥ śvāpadādhyupitaṃ vanam

महान्तं निश्चयं कृत्वा लुब्धकः प्रविवेश ह ।
प्रविशन्नेव स वनं निगृहीतः स कण्टकैः

mahāntaṃ niścayaṃ kṛtvā lubdhakaḥ praviveśa ha |
praviśanneva sa vanaṃ nigṛhītaḥ sa kaṇṭakaiḥ

स कण्टकैर्विभिन्नाङ्गो लोहितार्द्रीकृतच्छविः ।
वभ्राम तस्मिन्विजने नानामृगसमाकुले

sa kaṇṭakairvibhinnāṅgo lohitārdrīkṛtacchaviḥ |
vabhrāma tasminvijane nānāmṛgasamākule

ततो द्रुमाणां महतां पवनेन वने तदा ।
उदतिष्ठत संघर्षान्सुमहान्हव्यवाहनः

tato drumāṇāṃ mahatāṃ pavanena vane tadā |
udatiṣṭhata saṃgharṣānsumahānhavyavāhanaḥ

तद्वनं वृक्षसंकीर्णं लताविटपसंकुलम् ।
ददाह पावकः क्रुद्धो युगान्ताग्निसमप्रभः

tadvanaṃ vṛkṣasaṃkīrṇaṃ latāviṭapasaṃkulam |
dadāha pāvakaḥ kruddho yugāntāgnisamaprabhaḥ

स ज्वलैः पवनोद्भूतैर्विस्फुलिङ्गैः समन्ततः ।
ददाह तद्वनं घोरं मृगपक्षिसमाकुलम्

sa jvalaiḥ pavanodbhūtairvisphuliṅgaiḥ samantataḥ |
dadāha tadvanaṃ ghoraṃ mṛgapakṣisamākulam

ततः स देहमोक्षार्थं संप्रहृष्टेन चेतसा ।
अभ्यधावत वर्धन्तं पावकं लुब्धकस्तदा

tataḥ sa dehamokṣārthaṃ saṃprahṛṣṭena cetasā |
abhyadhāvata vardhantaṃ pāvakaṃ lubdhakastadā

ततस्तेनाग्निना दग्धो लुब्धको नष्टकल्मषः ।
जगाम परमां सिद्धिं ततो भरतसत्तम

tatastenāgninā dagdho lubdhako naṣṭakalmaṣaḥ |
jagāma paramāṃ siddhiṃ tato bharatasattama

ततः स्वर्गस्थमात्मानमपश्यद्विगतज्वरः ।
यक्षगन्धर्वसिद्धानां मध्ये भ्राजन्तमिन्द्रवत्

tataḥ svargasthamātmānamapaśyadvigatajvaraḥ |
yakṣagandharvasiddhānāṃ madhye bhrājantamindravat

एवं खलु कपोतश्च कपोती च पतिव्रता ।
लुब्धकेन सह स्वर्गं गताः पुण्येन कर्मणा

evaṃ khalu kapotaśca kapotī ca pativratā |
lubdhakena saha svargaṃ gatāḥ puṇyena karmaṇā

याऽन्या चैवंविधा नारी भर्तारमनुवर्तते ।
विराजते हि सा क्षिप्रं कपोतीव दिवि स्थिता

yā'nyā caivaṃvidhā nārī bhartāramanuvartate |
virājate hi sā kṣipraṃ kapotīva divi sthitā

एवमेतत्पुरावृत्तं लुब्धकस्य महात्मनः ।
कपोतस्य च धर्मिष्ठा गतिः पुण्येन कर्मणा

evametatpurāvṛttaṃ lubdhakasya mahātmanaḥ |
kapotasya ca dharmiṣṭhā gatiḥ puṇyena karmaṇā

यश्चेदं शृणुयान्नित्यं यश्चेदं परिकीर्तयेत् ।
नाशुभं विद्यते तस्य मनसाऽपि प्रमादतः

yaścedaṃ śṛṇuyānnityaṃ yaścedaṃ parikīrtayet |
nāśubhaṃ vidyate tasya manasā'pi pramādataḥ

युधिष्ठिर महानेष धर्मो धर्मभृतां वर ।
गोघ्नेष्वपि भवेदस्मिन्निष्कृतिः पापकर्मणः

yudhiṣṭhira mahāneṣa dharmo dharmabhṛtāṃ vara |
goghneṣvapi bhavedasminniṣkṛtiḥ pāpakarmaṇaḥ

न निष्कृतिर्भवेत्तस्य यो हन्याच्छरणागतम् ।
इतिहासमिमं श्रुत्वा पुण्यं पापप्रणाशनम् ।
न दुर्गतिप्रवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति

na niṣkṛtirbhavettasya yo hanyāccharaṇāgatam |
itihāsamimaṃ śrutvā puṇyaṃ pāpapraṇāśanam |
na durgatipravāpnoti svargalokaṃ ca gacchati