अध्याय 34: बलराम अपने दो शिष्यों का युद्ध देखने आते हैं

xxxxxxxxxxxसुसंवृत्ते सुदारुणे ।
xxxxxxxxxxx पाण्डवेषु महात्मसु

xxxxxxxxxxxsusaṃvṛtte sudāruṇe |
xxxxxxxxxxx pāṇḍaveṣu mahātmasu

ततस्तालध्वजके रामस्तयोर्युद्ध उपस्थिते ।
श्रुत्वा तच्छिष्ययो राजन्नाजगाम हलायुधः

tatastāladhvajake rāmastayoryuddha upasthite |
śrutvā tacchiṣyayo rājannājagāma halāyudhaḥ

तं दृष्ट्वा परमप्रीताः पाण्डवाः सहकेशवाः ।
उपगम्योपसङ्गृह्य विधिवत्प्रत्यपूजयन्

taṃ dṛṣṭvā paramaprītāḥ pāṇḍavāḥ sahakeśavāḥ |
upagamyopasaṅgṛhya vidhivatpratyapūjayan

पूजयित्वा ततः पश्चादिदं वचनमब्रुवन् ।
शिष्ययोः कौशलं युद्धे पश्य रामेति पार्थिव

pūjayitvā tataḥ paścādidaṃ vacanamabruvan |
śiṣyayoḥ kauśalaṃ yuddhe paśya rāmeti pārthiva

अब्रवीच्च तदा रामो दृष्ट्वा कृष्णं सपाण्डवम् ।
दुर्योधनं च कौरव्यं गदापाणिमवस्थितम्

abravīcca tadā rāmo dṛṣṭvā kṛṣṇaṃ sapāṇḍavam |
duryodhanaṃ ca kauravyaṃ gadāpāṇimavasthitam

चत्वारिंशदहान्यद्य द्वे च मे निःसृतस्य वै ।
पुष्येण सम्प्रयातोऽस्मि श्रवणे पुनरागतः ।
शिष्ययोर्वै गदायुद्धं द्रुष्टुकामोऽस्मि माधव

catvāriṃśadahānyadya dve ca me niḥsṛtasya vai |
puṣyeṇa samprayāto'smi śravaṇe punarāgataḥ |
śiṣyayorvai gadāyuddhaṃ druṣṭukāmo'smi mādhava

ततो युधिष्ठिरो राजा परिष्वज्य हलायुधम् ।
स्वागतं कुशलं चास्मै पर्यपृच्छद्यथातथम्

tato yudhiṣṭhiro rājā pariṣvajya halāyudham |
svāgataṃ kuśalaṃ cāsmai paryapṛcchadyathātatham

कृष्णौ चापि महेष्वासावभिवाद्य हलायुधम् ।
सस्वजाते परिप्रीतौ प्रीयमाणौ यशस्विनौ

kṛṣṇau cāpi maheṣvāsāvabhivādya halāyudham |
sasvajāte pariprītau prīyamāṇau yaśasvinau

माद्रीपुत्रौ तथा शूरौ द्रौपद्याः पञ्च चात्मजाः ।
अभिवाद्य स्थिता राजन्रौहिणेयं महाबलम्

mādrīputrau tathā śūrau draupadyāḥ pañca cātmajāḥ |
abhivādya sthitā rājanrauhiṇeyaṃ mahābalam

भीमसेनोऽथ बलवान्पुत्रस्तव जनाधिप ।
तथैव चोद्यतगदौ पूजयामासतुर्बलम्

bhīmaseno'tha balavānputrastava janādhipa |
tathaiva codyatagadau pūjayāmāsaturbalam

स्वागतेन च ते तत्र प्रतिपूज्य पुनःपुनः ।
पश्य युद्धं महाबाहो इति ते राममब्रुवन्

svāgatena ca te tatra pratipūjya punaḥpunaḥ |
paśya yuddhaṃ mahābāho iti te rāmamabruvan

एवमुचुर्महात्मानं रौहिणेयं नराधिपाः

evamucurmahātmānaṃ rauhiṇeyaṃ narādhipāḥ

परिष्वज्य तदा रामः पाण्डवान्सह सृञ्जयान् ।
अपृच्छत्कुशलं सर्वान्पार्थिवांश्चामितौजसः ।
तथैव ते समासाद्य पप्रच्छुस्तमनामयम्

pariṣvajya tadā rāmaḥ pāṇḍavānsaha sṛñjayān |
apṛcchatkuśalaṃ sarvānpārthivāṃścāmitaujasaḥ |
tathaiva te samāsādya papracchustamanāmayam

प्रत्यभ्यर्च्य हली सर्वान्क्षत्रियांश्च महात्मनः ।
कृत्वा कुशलसम्प्रश्नं संविदं च यथावयः

pratyabhyarcya halī sarvānkṣatriyāṃśca mahātmanaḥ |
kṛtvā kuśalasampraśnaṃ saṃvidaṃ ca yathāvayaḥ

जनार्दनं सात्यकिं च प्रेम्णा सम्परिषस्वजे ।
मूर्ध्नि चैतावुपाघ्राय कुशलं पर्यपृच्छत

janārdanaṃ sātyakiṃ ca premṇā sampariṣasvaje |
mūrdhni caitāvupāghrāya kuśalaṃ paryapṛcchata

तौ च तं विधिवद्राजन्पूजयामासतुर्गुरुम् ।
ब्रह्माणामिव देवेशमिन्द्रोपेन्द्रौ मुदान्वितौ

tau ca taṃ vidhivadrājanpūjayāmāsaturgurum |
brahmāṇāmiva deveśamindropendrau mudānvitau

ततोऽब्रवीद्धर्मसुतो रौहिणेयमरिन्दमम् ।
इदं भ्रात्रोर्महायुद्धं पश्य रामेति भारत

tato'bravīddharmasuto rauhiṇeyamarindamam |
idaṃ bhrātrormahāyuddhaṃ paśya rāmeti bhārata

तेषां मध्ये महाबाहुः श्रीमान्केशवपूर्वजः ।
न्यविशत्परमप्रीतः पूज्यमानो महारथैः

teṣāṃ madhye mahābāhuḥ śrīmānkeśavapūrvajaḥ |
nyaviśatparamaprītaḥ pūjyamāno mahārathaiḥ

स बभौ राजमध्यस्थो नीलवासाः सितप्रभः ।
दिवीव नक्षत्रगणैः परिवीतो निशाकरः

sa babhau rājamadhyastho nīlavāsāḥ sitaprabhaḥ |
divīva nakṣatragaṇaiḥ parivīto niśākaraḥ

ततस्तयोः सन्निपातस्तुमुलो रोमहर्षणः ।
आसीदन्तकरो राजन्वैरस्यान्तं विधित्सतोः

tatastayoḥ sannipātastumulo romaharṣaṇaḥ |
āsīdantakaro rājanvairasyāntaṃ vidhitsatoḥ