अध्याय 7: नारद इन्द्र की सभा का वर्णन करते हैं

शक्रस्य तु सभा दिव्या भास्वरा कर्मनिर्मिता ।
स्वयं शक्रेण कौरव्य निर्जितार्कसमप्रभा

śakrasya tu sabhā divyā bhāsvarā karmanirmitā |
svayaṃ śakreṇa kauravya nirjitārkasamaprabhā

विस्तीर्णा योजनशतं शतमध्यर्धमायता ।
वैहायसी कामगमा पञ्चयोजनमुच्छ्रिता ।

vistīrṇā yojanaśataṃ śatamadhyardhamāyatā |
vaihāyasī kāmagamā pañcayojanamucchritā |

जराशोकक्लमापेता निरातङ्का शिवा शुभा ।
वेश्मासनवती रम्या दिव्यपादपशोभिता

jarāśokaklamāpetā nirātaṅkā śivā śubhā |
veśmāsanavatī ramyā divyapādapaśobhitā

तस्यां देवेश्वरः पार्थ सभायां परमासने ।
आस्ते शच्या महेन्द्राण्या श्रिया लक्ष्म्या च भारत ।

tasyāṃ deveśvaraḥ pārtha sabhāyāṃ paramāsane |
āste śacyā mahendrāṇyā śriyā lakṣmyā ca bhārata |

बिभ्रद्वपुरनिर्देश्यं किरीटी लोहिताङ्गदः ।
विरजोम्बरश्चित्रमाल्यो ह्रीकीर्तिद्युतिभिः सह

bibhradvapuranirdeśyaṃ kirīṭī lohitāṅgadaḥ |
virajombaraścitramālyo hrīkīrtidyutibhiḥ saha

तस्यामुपासते नित्यं महात्मानं शतक्रतुम् ।
मरुतः सर्वशो राजन्सर्वे च गृहमेधिनः

tasyāmupāsate nityaṃ mahātmānaṃ śatakratum |
marutaḥ sarvaśo rājansarve ca gṛhamedhinaḥ

सिद्धा देवर्षयश्चैव साध्या देवगणास्तथा ।
मरुत्त्वन्तश्च सहिता भास्वन्तो हेममालिनः

siddhā devarṣayaścaiva sādhyā devagaṇāstathā |
maruttvantaśca sahitā bhāsvanto hemamālinaḥ

एते सानुचराः सर्वे दिव्यरूपाः स्वलङ्कृताः ।
उपासते महात्मान देवराजमरिन्दमम्

ete sānucarāḥ sarve divyarūpāḥ svalaṅkṛtāḥ |
upāsate mahātmāna devarājamarindamam

तथा देवर्षयः सर्वे पार्ते शक्रमुपासते ।
अमला धूतपाप्मानो दीप्यमाना इवाग्नयः

tathā devarṣayaḥ sarve pārte śakramupāsate |
amalā dhūtapāpmāno dīpyamānā ivāgnayaḥ

तेजस्विनः सोमसुतो विशोका विगतज्वराः ।
पराशरः पर्वतश्च तथा सावर्णिगालवौ

tejasvinaḥ somasuto viśokā vigatajvarāḥ |
parāśaraḥ parvataśca tathā sāvarṇigālavau

एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चैव महामतिः ।
शङ्खश्च लिखितश्चैव तथा गौरशिरा मुनिः ।
दुर्वासाः क्रोधनः श्येनस्तथा दीर्घतमा मुनिः

ekataśca dvitaścaiva tritaścaiva mahāmatiḥ |
śaṅkhaśca likhitaścaiva tathā gauraśirā muniḥ |
durvāsāḥ krodhanaḥ śyenastathā dīrghatamā muniḥ

पवित्रपाणिः सावर्णिर्याज्ञवल्क्योऽथ भालुकिः ।
उद्दालकः श्वेतकेतुस्ताण्डो भाण्डायनिस्तथा

pavitrapāṇiḥ sāvarṇiryājñavalkyo'tha bhālukiḥ |
uddālakaḥ śvetaketustāṇḍo bhāṇḍāyanistathā

हविष्मांश्च गरिष्ठश्च हरिश्चन्द्रश्च पार्थिवः
हृद्यश्चोदरशाण्डिल्यः पाराशर्यः कृषीवलः

haviṣmāṃśca gariṣṭhaśca hariścandraśca pārthivaḥ
hṛdyaścodaraśāṇḍilyaḥ pārāśaryaḥ kṛṣīvalaḥ

वातस्कन्धो विशाखश्च विधाता काल एव च ।
करालदन्तस्त्वष्टा च विश्वकर्मा च तुम्बुरुः

vātaskandho viśākhaśca vidhātā kāla eva ca |
karāladantastvaṣṭā ca viśvakarmā ca tumburuḥ

अयोनिजा योनिजाश्च वायुभक्षा हुताशिनः ।
ईशानं सर्वलोकस्य वज्रिणं समुपासते

ayonijā yonijāśca vāyubhakṣā hutāśinaḥ |
īśānaṃ sarvalokasya vajriṇaṃ samupāsate

सहदेवः सुनीथश्च वाल्मीकिश्च महातपाः ।
समीकः सत्यवाक्चैव प्रचेताः सत्यसङ्गरः

sahadevaḥ sunīthaśca vālmīkiśca mahātapāḥ |
samīkaḥ satyavākcaiva pracetāḥ satyasaṅgaraḥ

मेधातिथिर्वामदेवः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
मरुत्तश्च मरीचिश्च स्थाणुश्चात्र महातपाः

medhātithirvāmadevaḥ pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ |
maruttaśca marīciśca sthāṇuścātra mahātapāḥ

कक्षीवान्गौतमस्तार्क्ष्यस्तथा वैश्वानरो मुनिः ।
मुनिः कालकवृक्षीय आश्राव्योऽथ हिरण्मयः

kakṣīvāngautamastārkṣyastathā vaiśvānaro muniḥ |
muniḥ kālakavṛkṣīya āśrāvyo'tha hiraṇmayaḥ

संवर्तो देवहव्यश्च विष्वक्सेनश्च वीर्यवान् ।
दिव्या आपस्तथौषध्यः श्रद्धा मेधा सरस्वती

saṃvarto devahavyaśca viṣvaksenaśca vīryavān |
divyā āpastathauṣadhyaḥ śraddhā medhā sarasvatī

अर्थो धर्मश्च कामश्च विद्युतश्चैव पाण्डव ।
जलवाहास्तथा मेघा वायवः स्तनयित्नवः

artho dharmaśca kāmaśca vidyutaścaiva pāṇḍava |
jalavāhāstathā meghā vāyavaḥ stanayitnavaḥ

प्राचीदिग्यज्ञवाहाश्च पावकाः सप्तविंशतिः ।
अग्नीषोमौ तथेन्द्राग्नी मित्रश्च सविताऽर्यमा

prācīdigyajñavāhāśca pāvakāḥ saptaviṃśatiḥ |
agnīṣomau tathendrāgnī mitraśca savitā'ryamā

भगो विश्वे साध्याश्च गुरुः शुक्रस्तथैव च ।
विश्वावसुश्चित्रसेनः सुमनस्तरुणस्तथा

bhago viśve sādhyāśca guruḥ śukrastathaiva ca |
viśvāvasuścitrasenaḥ sumanastaruṇastathā

यज्ञाश्च दक्षिणाश्चैवं ग्रहास्तोभाश्च भारत ।
यज्ञवाहाश्च ये मन्त्राः सर्वे तत्र समासते

yajñāśca dakṣiṇāścaivaṃ grahāstobhāśca bhārata |
yajñavāhāśca ye mantrāḥ sarve tatra samāsate

तथैवाप्सरसो राजन् रम्भोर्वश्यथ मेनका ।
घृताची पञ्चचूडा च विप्रचित्तिपुरोगमाः

tathaivāpsaraso rājan rambhorvaśyatha menakā |
ghṛtācī pañcacūḍā ca vipracittipurogamāḥ

विद्याधराश्च राजेन्द्र गन्धर्वाश्च मनोरमाः ।
नृत्यवादित्रगीतैश्च हास्यैश्च विविधैरपि

vidyādharāśca rājendra gandharvāśca manoramāḥ |
nṛtyavāditragītaiśca hāsyaiśca vividhairapi

रमयन्ति स्म नृपते देवराजं शतक्रतुम् ।
स्तुतिभिर्मङ्गलैश्चैव वस्तुवन्तः कर्मभिस्तथा

ramayanti sma nṛpate devarājaṃ śatakratum |
stutibhirmaṅgalaiścaiva vastuvantaḥ karmabhistathā

विक्रमैश्च महात्मानं बलवृत्रनिषूदनम् ।
ब्रह्मराजर्षयश्चैव सर्वे देवर्षयस्तथा

vikramaiśca mahātmānaṃ balavṛtraniṣūdanam |
brahmarājarṣayaścaiva sarve devarṣayastathā

विमानैर्विविधैर्दिव्यैर्दीप्यमाना इवाग्नयः ।
स्रग्विणो भूषिताः सर्वे यान्ति चायान्ति चापरे

vimānairvividhairdivyairdīpyamānā ivāgnayaḥ |
sragviṇo bhūṣitāḥ sarve yānti cāyānti cāpare

बृहस्पतिश्च शुक्रश्च नित्यमास्तां हि तत्र वै
एते चान्ये च बहवो महात्मानो यतव्रताः

bṛhaspatiśca śukraśca nityamāstāṃ hi tatra vai
ete cānye ca bahavo mahātmāno yatavratāḥ

विमानैश्चन्द्रसङ्काशैः सोमवत्प्रियदर्शनाः ।
ब्रह्मणो वचनाद्राजन्भृगुः सप्तर्षयस्तथा

vimānaiścandrasaṅkāśaiḥ somavatpriyadarśanāḥ |
brahmaṇo vacanādrājanbhṛguḥ saptarṣayastathā

एषा सभा मया राजन्दृष्टा पुष्करमालिनी ।
शतक्रतोर्महाबाहो याम्यामपि सभां शृणु

eṣā sabhā mayā rājandṛṣṭā puṣkaramālinī |
śatakratormahābāho yāmyāmapi sabhāṃ śṛṇu