अध्याय 59: देवकी, एकानंशा और रानियों द्वारा स्वागत

ततः सर्वदशार्हाणामाहुकस्य च याः स्त्रियः ।
नन्दगोपस्य महिषी यशोदा लोकविश्रुता

tataḥ sarvadaśārhāṇāmāhukasya ca yāḥ striyaḥ |
nandagopasya mahiṣī yaśodā lokaviśrutā

रेवती च महाभागा रुक्मिणी च पत्रिव्रता ।
सत्या जाम्बवती चोभे गान्धारी शिंशुमापि च

revatī ca mahābhāgā rukmiṇī ca patrivratā |
satyā jāmbavatī cobhe gāndhārī śiṃśumāpi ca

विशोका लक्षणा चापि सुमित्रा केतुमा तथा ।
वासुदेवमहिष्योऽन्याः श्रिया सार्धं ययुस्तदा

viśokā lakṣaṇā cāpi sumitrā ketumā tathā |
vāsudevamahiṣyo'nyāḥ śriyā sārdhaṃ yayustadā

विभूतिं द्रष्टुमनसः केशवस्य महात्मनः ।
प्रीयमाणाः सभां जग्मुरालोकयितुमच्युतम्

vibhūtiṃ draṣṭumanasaḥ keśavasya mahātmanaḥ |
prīyamāṇāḥ sabhāṃ jagmurālokayitumacyutam

देवकी सर्वदेवीनां रोहिणी च पुरस्कृता ।
ददृशुर्देवमासीनं कृष्णं हलभृता सह

devakī sarvadevīnāṃ rohiṇī ca puraskṛtā |
dadṛśurdevamāsīnaṃ kṛṣṇaṃ halabhṛtā saha

तौ तु पूर्वमतिक्रम्य रोहिणीमभिवाद्य च ।
अभ्यवादयतां देवौ देवकीं रामकेशवौ

tau tu pūrvamatikramya rohiṇīmabhivādya ca |
abhyavādayatāṃ devau devakīṃ rāmakeśavau

सा ताभ्यामृषभाक्षाभ्यां पुत्राभ्यां शुशुभेऽधिकम् ।
देवकी देवमातेव मित्रेण वरुणेन च

sā tābhyāmṛṣabhākṣābhyāṃ putrābhyāṃ śuśubhe'dhikam |
devakī devamāteva mitreṇa varuṇena ca

ततः प्राप्ता यशोदाया दुहिता वै क्षणेन हि ।
जाज्वल्यमाना वपुषा प्रभयाऽतीव भारत

tataḥ prāptā yaśodāyā duhitā vai kṣaṇena hi |
jājvalyamānā vapuṣā prabhayā'tīva bhārata

एकानङ्गेति यामाहुः कन्यां वै कामरूपिणीम् ।
यत्कृते सगणं कंसं जघान पुरुषोत्तमः

ekānaṅgeti yāmāhuḥ kanyāṃ vai kāmarūpiṇīm |
yatkṛte sagaṇaṃ kaṃsaṃ jaghāna puruṣottamaḥ

ततः स भगवान्रामस्तामुपाक्रम्य भामिनाम् ।
मूर्ध्न्युपाघ्राय सव्येन परिजग्राह पाणिना

tataḥ sa bhagavānrāmastāmupākramya bhāminām |
mūrdhnyupāghrāya savyena parijagrāha pāṇinā

तां च तत्रोपसम्प्राप्य प्रियामिव सखीमिमाम् ।
दक्षिणेन कराग्रेण पिरजग्राह माधवः

tāṃ ca tatropasamprāpya priyāmiva sakhīmimām |
dakṣiṇena karāgreṇa pirajagrāha mādhavaḥ

ददृशुस्तां सभामध्ये भगिनीं रामकृष्णयोः ।
रुक्मपद्मशां पद्मश्रीमिवोत्तमनाभयोः

dadṛśustāṃ sabhāmadhye bhaginīṃ rāmakṛṣṇayoḥ |
rukmapadmaśāṃ padmaśrīmivottamanābhayoḥ

अथाक्षतमहावष्ट्या लाजपुष्पघृतैरपि ।
वृष्णयोऽवाकिरन्प्रीताः सङ्कर्षणजनार्दनौ

athākṣatamahāvaṣṭyā lājapuṣpaghṛtairapi |
vṛṣṇayo'vākiranprītāḥ saṅkarṣaṇajanārdanau

सबालाः सहवृद्धाश्च ये ज्ञातिकुलबान्धवाः ।
उपोपविविशुः प्रीता वृष्णयो मधुसूदनम्

sabālāḥ sahavṛddhāśca ye jñātikulabāndhavāḥ |
upopaviviśuḥ prītā vṛṣṇayo madhusūdanam

पूज्यमानो महाबाहुः पौराणां रतिवर्धनः ।
विवेश पुरुषव्याघ्रः स्ववेश्म मधुसूदनः

pūjyamāno mahābāhuḥ paurāṇāṃ rativardhanaḥ |
viveśa puruṣavyāghraḥ svaveśma madhusūdanaḥ

रुक्मिण्या सहितो देव्या प्रमुमोद सुखी सुखम् ।
अनन्तरं च सत्याया जाम्बवत्याश्च भारत

rukmiṇyā sahito devyā pramumoda sukhī sukham |
anantaraṃ ca satyāyā jāmbavatyāśca bhārata

सर्वासां च यदुश्रेष्ठो गेहे गेहे विहारवान् ।
जगाम च हृषीकेशो रुक्मिण्याः सदनं पुनः

sarvāsāṃ ca yaduśreṣṭho gehe gehe vihāravān |
jagāma ca hṛṣīkeśo rukmiṇyāḥ sadanaṃ punaḥ

एष तात महाबाहो विजयः शार्ङ्गधन्वनः ।
एतदर्थं च जन्माहुर्मानुषेषु महात्मनः

eṣa tāta mahābāho vijayaḥ śārṅgadhanvanaḥ |
etadarthaṃ ca janmāhurmānuṣeṣu mahātmanaḥ