अध्याय 62: श्रीकृष्ण दिखाते हैं कर्ण और भीम का पराक्रम

आतुरो मे मतो राजा अविपह्यश्च भारत ।
यथैनमनुवर्तन्ते पञ्चालाः सह पाण्डवैः

āturo me mato rājā avipahyaśca bhārata |
yathainamanuvartante pañcālāḥ saha pāṇḍavaiḥ

त्वरमाणास्त्वराकाले सर्वशस्त्रभृतां वराः ।
मज्जन्तमिव पाताले बलिनो ह्युज्जिहीर्षवः

tvaramāṇāstvarākāle sarvaśastrabhṛtāṃ varāḥ |
majjantamiva pātāle balino hyujjihīrṣavaḥ

न केतुर्दृश्यते राज्ञः कर्णस्य पिहितः शरैः ।
पश्यतोर्यमयोः पार्थ सात्यकेश्च शिखण्डिनः

na keturdṛśyate rājñaḥ karṇasya pihitaḥ śaraiḥ |
paśyatoryamayoḥ pārtha sātyakeśca śikhaṇḍinaḥ

धृष्टद्युम्नस्य भीमस्य शतानीकस्य वा विभो ।
पाञ्चालानां च सर्वेषां चेदीनां चैव भारत

dhṛṣṭadyumnasya bhīmasya śatānīkasya vā vibho |
pāñcālānāṃ ca sarveṣāṃ cedīnāṃ caiva bhārata

एष कर्णो रणे पार्थ पाण्डवानामनीकिनीम् ।
शरैर्विध्वंसयामास नलिनीमिव कुञ्जरः

eṣa karṇo raṇe pārtha pāṇḍavānāmanīkinīm |
śarairvidhvaṃsayāmāsa nalinīmiva kuñjaraḥ

एते द्रवन्ति रथिनस्त्वदीयाः पाण्डुनन्दन ।
पश्य पश्य यथा पार्थ गच्छन्त्येते महारथाः

ete dravanti rathinastvadīyāḥ pāṇḍunandana |
paśya paśya yathā pārtha gacchantyete mahārathāḥ

एते भारत मातङ्गाः कर्णेनाभिहताः शरैः ।
आर्तनादान्विकुर्वाणा विद्रवन्ति दिशो दश

ete bhārata mātaṅgāḥ karṇenābhihatāḥ śaraiḥ |
ārtanādānvikurvāṇā vidravanti diśo daśa

रथानां द्रवते वृन्दमेतच्चैव समन्ततः ।
द्राव्यमाणं रणे पार्थ कर्णेनामिततेजसा

rathānāṃ dravate vṛndametaccaiva samantataḥ |
drāvyamāṇaṃ raṇe pārtha karṇenāmitatejasā

हस्तिकक्ष्यां रणे पश्य चरन्तीं तत्रतत्र ह ।
रथस्थं सूतपुत्रस्य केतुं केतुमतां वर

hastikakṣyāṃ raṇe paśya carantīṃ tatratatra ha |
rathasthaṃ sūtaputrasya ketuṃ ketumatāṃ vara

असौ धावति राधेयो भीमसेनरथं प्रति ।
किरञ्शरशतान्येव विनिघ्नंस्तव वाहिनीम्

asau dhāvati rādheyo bhīmasenarathaṃ prati |
kirañśaraśatānyeva vinighnaṃstava vāhinīm

एते नश्यन्ति पाञ्चाला द्राव्यमाणा महात्मना ।
शक्रेणेव यथा दैत्या द्राव्यमाणा महात्मना

ete naśyanti pāñcālā drāvyamāṇā mahātmanā |
śakreṇeva yathā daityā drāvyamāṇā mahātmanā

एष कर्णो रणे जित्वा पाञ्चालान्पाण्डुसृञ्जयान् ।
दिशो विप्रेक्षते सर्वास्त्वदर्थमिति मे मतिः

eṣa karṇo raṇe jitvā pāñcālānpāṇḍusṛñjayān |
diśo viprekṣate sarvāstvadarthamiti me matiḥ

एष कर्णो धनुःश्रेष्ठं विधून्वन्बहुशोभते ।
शत्रुं जित्वा यथा शक्रो देवसङ्खैः समावृतः

eṣa karṇo dhanuḥśreṣṭhaṃ vidhūnvanbahuśobhate |
śatruṃ jitvā yathā śakro devasaṅkhaiḥ samāvṛtaḥ

एते नर्दन्ति कौरव्या दृष्ट्वा कर्णस्य विक्रमम् ।
त्रासयन्तो रणे पाण्डून्सृंजयांश्च समन्ततः

ete nardanti kauravyā dṛṣṭvā karṇasya vikramam |
trāsayanto raṇe pāṇḍūnsṛṃjayāṃśca samantataḥ

एष सर्वात्मना पाण्डूंस्त्रासयित्वा महारणे ।
अभिभाषति राधेयः सर्वसैन्यानि मानद

eṣa sarvātmanā pāṇḍūṃstrāsayitvā mahāraṇe |
abhibhāṣati rādheyaḥ sarvasainyāni mānada

अभिद्रवत भद्रं वो द्रुतं द्रवत कौरवाः ।
यथा न जीववान्कश्चिन्मुच्येत युधि सृञ्जयः

abhidravata bhadraṃ vo drutaṃ dravata kauravāḥ |
yathā na jīvavānkaścinmucyeta yudhi sṛñjayaḥ

तथा कुरुत संयत्ता वयं यास्याम पृष्ठतः ।
एवमुक्त्वा गतो ह्येष पृष्ठतो विकिरञ्छरान्

tathā kuruta saṃyattā vayaṃ yāsyāma pṛṣṭhataḥ |
evamuktvā gato hyeṣa pṛṣṭhato vikirañcharān

पश्य कर्णं रणे पार्थ श्वेतच्छत्रविराजितम् ।
उदयं पर्वतं यद्वच्छशाङ्केनाभिशोभितम्

paśya karṇaṃ raṇe pārtha śvetacchatravirājitam |
udayaṃ parvataṃ yadvacchaśāṅkenābhiśobhitam

पूर्णचन्द्रनिकाशेन मूर्ध्नि च्छत्रेण भारत ।
ध्रियमाणेन समरे श्रीमच्छतशलाकिना

pūrṇacandranikāśena mūrdhni cchatreṇa bhārata |
dhriyamāṇena samare śrīmacchataśalākinā

एष त्वां प्रेक्षते कर्णः सकटाक्षं धनञ्जय ।
उत्तमं यत्नमास्थाय ध्रुवमेष्यति संयुगे

eṣa tvāṃ prekṣate karṇaḥ sakaṭākṣaṃ dhanañjaya |
uttamaṃ yatnamāsthāya dhruvameṣyati saṃyuge

पश्य ह्येनं महाबाहो विधुन्वानं महद्धनुः ।
शरांश्चाशीविषाकारान्विसृजन्तं महारणे

paśya hyenaṃ mahābāho vidhunvānaṃ mahaddhanuḥ |
śarāṃścāśīviṣākārānvisṛjantaṃ mahāraṇe

असौ निवृत्तो राधेयो दृष्ट्वा ते वानरध्वजम् ।
प्रार्थयन्समरं पार्थ त्वया सह परन्तप ।
वधाय ह्यात्मनोऽभ्येति पावकं शलभो यथा

asau nivṛtto rādheyo dṛṣṭvā te vānaradhvajam |
prārthayansamaraṃ pārtha tvayā saha parantapa |
vadhāya hyātmano'bhyeti pāvakaṃ śalabho yathā

कर्णमेकाकिनं दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रो रणाजिरे ।
त्वां च पार्थाभिसंरब्धं कर्णं प्रति महारथम्

karṇamekākinaṃ dṛṣṭvā dhārtarāṣṭro raṇājire |
tvāṃ ca pārthābhisaṃrabdhaṃ karṇaṃ prati mahāratham

कृतागसं च राधेयं धर्मात्मनि युधिष्ठिरे ।
अत्मानं च कृतार्थं च समीक्ष्य भरतर्षभ

kṛtāgasaṃ ca rādheyaṃ dharmātmani yudhiṣṭhire |
atmānaṃ ca kṛtārthaṃ ca samīkṣya bharatarṣabha

असौ दुर्योधनः क्रुद्धो रथानीकेन भारत ।
रिरक्षिषुः सुसंवृत्तो धार्तराष्ट्रो निवर्तते

asau duryodhanaḥ kruddho rathānīkena bhārata |
rirakṣiṣuḥ susaṃvṛtto dhārtarāṣṭro nivartate

सर्वैः सहैभिर्दुष्टात्मा बध्यतां च प्रयत्नतः ।
त्वया यशश्च राज्यं च सुखं चोत्तममिच्छता

sarvaiḥ sahaibhirduṣṭātmā badhyatāṃ ca prayatnataḥ |
tvayā yaśaśca rājyaṃ ca sukhaṃ cottamamicchatā

अदीनयोर्विश्रुतयोर्युवयोर्योत्स्यमानयोः ।
देवासुरे पार्थ मृधे देवदानवयोरिव ।
पश्यन्तु कौरवाः सर्वे तव पार्थ पराक्रमम्

adīnayorviśrutayoryuvayoryotsyamānayoḥ |
devāsure pārtha mṛdhe devadānavayoriva |
paśyantu kauravāḥ sarve tava pārtha parākramam

त्वां च दृष्ट्वातिसंरब्धं कर्णं च भरतर्षम् ।
असौ दुर्योधनः क्रुद्धो नोत्तरं प्रतिपद्यते

tvāṃ ca dṛṣṭvātisaṃrabdhaṃ karṇaṃ ca bharatarṣam |
asau duryodhanaḥ kruddho nottaraṃ pratipadyate

आत्मानं च कृतात्मानं समीक्ष्य भरतर्षभ ।
कृतागसं च राधेयं धर्मात्मनि युधिष्ठिरे

ātmānaṃ ca kṛtātmānaṃ samīkṣya bharatarṣabha |
kṛtāgasaṃ ca rādheyaṃ dharmātmani yudhiṣṭhire

प्रतिपद्यस्व कौन्तेय प्राप्तकालमनन्तरम् ।
आर्यां युद्धे मतिं कृत्वा प्रत्येहि रथयूथपम्

pratipadyasva kaunteya prāptakālamanantaram |
āryāṃ yuddhe matiṃ kṛtvā pratyehi rathayūthapam

पञ्च ह्येतानि मुख्यानि रथानां रथसत्तम ।
शतान्यxxxxxxजलिनां तिन्मतेजसाम्

pañca hyetāni mukhyāni rathānāṃ rathasattama |
śatānyaxxxxxxjalināṃ tinmatejasām

पञ्च नाघxxxxx द्विगुणा वाजिनस्तथा ।
अभिसंहत्य कौन्तेय पदाताः प्रयुतानि च

pañca nāghaxxxxx dviguṇā vājinastathā |
abhisaṃhatya kaunteya padātāḥ prayutāni ca

xxxxxxxx वीर बलं तामभिवर्तते ।
द्रोमपुत्रं पुरस्कृत्य तच्छीघ्रं सन्निषूदय

xxxxxxxx vīra balaṃ tāmabhivartate |
dromaputraṃ puraskṛtya tacchīghraṃ sanniṣūdaya

निकृत्त्यैतद्रथानीकं बलिनं लोकविश्रुतम् ।
सूतपुत्रे महेष्वासे दर्शयात्मानमात्मना

nikṛttyaitadrathānīkaṃ balinaṃ lokaviśrutam |
sūtaputre maheṣvāse darśayātmānamātmanā

xxxxxxxxxxxxxxxभरतर्षभ ।
xxxxxxxxxxxxx पाञ्चालानभिघावति ।

xxxxxxxxxxxxxxxbharatarṣabha |
xxxxxxxxxxxxx pāñcālānabhighāvati |

xxxxxx हि पश्यामि धृष्टद्युम्नरर्थ प्रति ।
xxxxxx पाञ्चालानिति मन्ये परन्तप

xxxxxx hi paśyāmi dhṛṣṭadyumnarartha prati |
xxxxxx pāñcālāniti manye parantapa

आचचक्षे प्रियं पार्थ तवेदं भरतर्षभ ।
राजासौ कुशली श्रीमान्धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः

ācacakṣe priyaṃ pārtha tavedaṃ bharatarṣabha |
rājāsau kuśalī śrīmāndharmaputro yudhiṣṭhiraḥ

असौ भीमो महाबाहुः सन्निवृत्तश्चमूयुखे ।
वृतः सृञ्जय सैन्येन शैनेयेन च भप्तत

asau bhīmo mahābāhuḥ sannivṛttaścamūyukhe |
vṛtaḥ sṛñjaya sainyena śaineyena ca bhaptata

वध्यन्त एते समरे कौरवा निशितैः शरैः ।
भीमसेनेन कौन्तेय पाञ्चालैश्च महात्मभिः

vadhyanta ete samare kauravā niśitaiḥ śaraiḥ |
bhīmasenena kaunteya pāñcālaiśca mahātmabhiḥ

सेना हि धार्तराष्ट्रस्य विमुखा व्यद्रवद्रणात् ।
वेगेन भीमसेनस्य विहता विविधैः शरैः

senā hi dhārtarāṣṭrasya vimukhā vyadravadraṇāt |
vegena bhīmasenasya vihatā vividhaiḥ śaraiḥ

विपन्नसस्येव मही रुधिरेण समुक्षिता ।
भारती भरतश्रेष्ठ सेना कृपणदर्शना

vipannasasyeva mahī rudhireṇa samukṣitā |
bhāratī bharataśreṣṭha senā kṛpaṇadarśanā

निवृत्तं पश्य कौन्तेय भीमसेनं युधाम्पतिम् ।
आशीविषमिव क्रुद्धं तस्माद्द्रवति भारति

nivṛttaṃ paśya kaunteya bhīmasenaṃ yudhāmpatim |
āśīviṣamiva kruddhaṃ tasmāddravati bhārati

पीतरक्तासितसितास्ताराचन्द्रार्कमण्डिताः ।
पताका विप्रकीर्यन्ते छत्राण्येतानि चार्जुन

pītaraktāsitasitāstārācandrārkamaṇḍitāḥ |
patākā viprakīryante chatrāṇyetāni cārjuna

सौवर्णा राजताश्चैव तैजसाश्च पृथग्विधाः ।
केतवोऽभिनिपात्यन्ते हस्त्यश्वं च प्रकीर्यते

sauvarṇā rājatāścaiva taijasāśca pṛthagvidhāḥ |
ketavo'bhinipātyante hastyaśvaṃ ca prakīryate

रथेभ्यः प्रपतन्त्येते रथिनो विगतासवः ।
नानावर्णैर्हता बाणैः पाञ्चालैरपलायिभिः

rathebhyaḥ prapatantyete rathino vigatāsavaḥ |
nānāvarṇairhatā bāṇaiḥ pāñcālairapalāyibhiḥ

निर्मनुष्यान्गजानश्वान्रथांश्चैव धनञ्जय ।
समाद्रवन्ति पाञ्चाला धार्तराष्ट्रांस्तरस्विनः

nirmanuṣyāngajānaśvānrathāṃścaiva dhanañjaya |
samādravanti pāñcālā dhārtarāṣṭrāṃstarasvinaḥ

विमृद्रन्ति नरव्याघ्रा भीमसेनबलाश्रयात् ।
बलं परेषां दुर्धर्षं त्यक्त्वा प्राणानरिन्दम्

vimṛdranti naravyāghrā bhīmasenabalāśrayāt |
balaṃ pareṣāṃ durdharṣaṃ tyaktvā prāṇānarindam

एते नर्दिन्ति पाञ्चाला ध्मापयन्ति च वारिजान् ।
अभिद्रवन्ति च रणे मृद्रन्तः सायकैः परान्

ete nardinti pāñcālā dhmāpayanti ca vārijān |
abhidravanti ca raṇe mṛdrantaḥ sāyakaiḥ parān

पश्य स्वर्गस्य माहात्म्यं पाञ्चाला हि पराक्रमात् ।
धार्तराष्ट्रान्विनिघ्नन्तो विशन्त्येते रथोत्तमान्

paśya svargasya māhātmyaṃ pāñcālā hi parākramāt |
dhārtarāṣṭrānvinighnanto viśantyete rathottamān

[शस्त्रमाच्छिद्य शत्रूणां सायुधानां निरायुधाः ।
तेनैवैतानमोघास्त्रा निघ्नन्ति च नदन्ति च

[śastramācchidya śatrūṇāṃ sāyudhānāṃ nirāyudhāḥ |
tenaivaitānamoghāstrā nighnanti ca nadanti ca

शिरांस्येतानि पात्यन्ते शत्रूणां बाहवोऽपि च ।
रथनागहया वीरा यशस्याः सर्व एव च]

śirāṃsyetāni pātyante śatrūṇāṃ bāhavo'pi ca |
rathanāgahayā vīrā yaśasyāḥ sarva eva ca]

सर्वतश्चाभिपन्नैषा धार्तराष्ट्री महाचमूः ।
त्यक्त्वा प्राणान्महेष्वासैः पाञ्चालैः परिपात्यते

sarvataścābhipannaiṣā dhārtarāṣṭrī mahācamūḥ |
tyaktvā prāṇānmaheṣvāsaiḥ pāñcālaiḥ paripātyate

सुहृदश्च पराक्रान्ताः कृपकर्णादयो विभो ।
निवारणे महेष्वासाः पाञ्चालानां परन्तप

suhṛdaśca parākrāntāḥ kṛpakarṇādayo vibho |
nivāraṇe maheṣvāsāḥ pāñcālānāṃ parantapa

अनिवृत्तांश्च भीतांस्तान्धार्तराष्ट्रान्परन्तप ।
धृष्टद्युम्नमुखा वीरा घ्नन्ति शत्रून्सहस्रशः

anivṛttāṃśca bhītāṃstāndhārtarāṣṭrānparantapa |
dhṛṣṭadyumnamukhā vīrā ghnanti śatrūnsahasraśaḥ

रथाश्च विविधाः सर्वे निवृत्ते भरतर्षभे ।
विवर्णमुखभूयिष्ठा धार्तराष्ट्री महाचमूः

rathāśca vividhāḥ sarve nivṛtte bharatarṣabhe |
vivarṇamukhabhūyiṣṭhā dhārtarāṣṭrī mahācamūḥ

पश्य भीमेन नाराचैर्भिन्ना नागाः पतन्त्यमी ।
वज्रिवज्रहतानीव शिखराणि धराभृताम्

paśya bhīmena nārācairbhinnā nāgāḥ patantyamī |
vajrivajrahatānīva śikharāṇi dharābhṛtām

भीमसेनस्य निर्विद्धा बाणैः सन्नतपर्वभिः ।
स्वान्यनीकानि मृद्गन्तो द्रवन्त्येते महागजाः

bhīmasenasya nirviddhā bāṇaiḥ sannataparvabhiḥ |
svānyanīkāni mṛdganto dravantyete mahāgajāḥ

एते द्रवन्ति कुरवो भीमसेनभयार्दिताः ।
त्यक्त्वा रथान्गजांश्चैव हयांश्चैव सहस्रशः

ete dravanti kuravo bhīmasenabhayārditāḥ |
tyaktvā rathāngajāṃścaiva hayāṃścaiva sahasraśaḥ

हस्त्यश्वरथपत्तीनां द्रवतां निःस्वनं शृणु ।
भीमसेनस्य निनदं द्रावयानस्य कौरवान्

hastyaśvarathapattīnāṃ dravatāṃ niḥsvanaṃ śṛṇu |
bhīmasenasya ninadaṃ drāvayānasya kauravān

अभिजानामि भीमस्य सिंहनादं पुनःपुनः ।
नदतः पाण्डवेयस्य सङ्ग्रामे जितकाशिनः

abhijānāmi bhīmasya siṃhanādaṃ punaḥpunaḥ |
nadataḥ pāṇḍaveyasya saṅgrāme jitakāśinaḥ

विसृजंस्तोमरान्क्रुद्धो दण्डपाणिरिवान्तकः

visṛjaṃstomarānkruddho daṇḍapāṇirivāntakaḥ

तस्य चैव भुजौ छिन्नौ भीमसेनेन गर्जतः ।
नागश्च क्रकरप्रख्यैर्नाराचैर्दशभिर्हतः

tasya caiva bhujau chinnau bhīmasenena garjataḥ |
nāgaśca krakaraprakhyairnārācairdaśabhirhataḥ

हन्तैते पुनरायान्ति नागा ह्यन्ये प्रहारिणः ।
नीलाञ्जनचयप्रख्या महामात्रैरधिष्ठिताः

hantaite punarāyānti nāgā hyanye prahāriṇaḥ |
nīlāñjanacayaprakhyā mahāmātrairadhiṣṭhitāḥ

शक्तितोमरसङ्घतैर्विनिघ्नन्तो वृकोदरम् ।
सप्तसप्त च नागस्था वैजयन्त्यश्च सध्वजाः ।
नवत्या निशितैर्बाणैश्छिन्नाः पार्थाग्रजेन ते

śaktitomarasaṅghatairvinighnanto vṛkodaram |
saptasapta ca nāgasthā vaijayantyaśca sadhvajāḥ |
navatyā niśitairbāṇaiśchinnāḥ pārthāgrajena te

दशभिर्दशभिश्चैको नाराचैर्निहतो गजः

daśabhirdaśabhiścaiko nārācairnihato gajaḥ

न चासौ धार्तराष्ट्राणां श्रूयते निनदस्तथा ।
पुरन्दरसमे क्रुद्धे निवृत्ते भरतर्षभे

na cāsau dhārtarāṣṭrāṇāṃ śrūyate ninadastathā |
purandarasame kruddhe nivṛtte bharatarṣabhe

अक्षौहिण्यस्तथा तिस्रो धार्तराष्ट्रस्य सङ्गताः ।
क्रुद्धेन भीमसेनेन नरसिंहेन वारिताः

akṣauhiṇyastathā tisro dhārtarāṣṭrasya saṅgatāḥ |
kruddhena bhīmasenena narasiṃhena vāritāḥ

न शक्नुवन्ति वै पार्थं पार्थिवाः समुदीक्षितुम् ।
मध्यन्दिनगतं सूर्यं यथा दुर्बलचक्षुषः

na śaknuvanti vai pārthaṃ pārthivāḥ samudīkṣitum |
madhyandinagataṃ sūryaṃ yathā durbalacakṣuṣaḥ

एते भीमस्य सन्त्रस्ताः सिंहस्येवेतरे मृगाः ।
शरैः सन्त्रासिताः सह्ख्ये न लभन्ते सुखं क्वचित्

ete bhīmasya santrastāḥ siṃhasyevetare mṛgāḥ |
śaraiḥ santrāsitāḥ sahkhye na labhante sukhaṃ kvacit

राधेयो बहुभिः सार्धमसौ गच्छति वेगितः ।
वर्धयित्वा तु भीरुं तं पार्श्वतो ह्यानयद्धनुः ।
तं पालयन्महाराजं धार्तराष्ट्रं बलान्वितः

rādheyo bahubhiḥ sārdhamasau gacchati vegitaḥ |
vardhayitvā tu bhīruṃ taṃ pārśvato hyānayaddhanuḥ |
taṃ pālayanmahārājaṃ dhārtarāṣṭraṃ balānvitaḥ

एतच्छ्रुत्वा महाबाहुर्वासुदेवाद्धनञ्जयः ।
भीमसेनेन तत्कर्म कृतं दृष्ट्वा सुदुष्करम् ।
अर्जुनो व्यधमच्छिष्टान्संशप्तकगणान्बहून्

etacchrutvā mahābāhurvāsudevāddhanañjayaḥ |
bhīmasenena tatkarma kṛtaṃ dṛṣṭvā suduṣkaram |
arjuno vyadhamacchiṣṭānsaṃśaptakagaṇānbahūn

ते वध्यमानाः पार्थेन संशप्तकगणाः प्रभो ।
शक्रस्यातिथितां गत्वा विशोका ह्यभवंस्तदा

te vadhyamānāḥ pārthena saṃśaptakagaṇāḥ prabho |
śakrasyātithitāṃ gatvā viśokā hyabhavaṃstadā

नारायणांस्तु गोपालान्व्यधमत्पाण्डुनन्दनः ।
उत्तमं वेxxxxxप्तास्थाय चण्डवायुर्धनानिव

nārāyaṇāṃstu gopālānvyadhamatpāṇḍunandanaḥ |
uttamaṃ vexxxxxptāsthāya caṇḍavāyurdhanāniva

अन्वकीर्यन्त भीतास्ते तत्रतत्रैव भारत ।
लुलितांश्च ततः शूरानहनत्पुरुषोत्तमः

anvakīryanta bhītāste tatratatraiva bhārata |
lulitāṃśca tataḥ śūrānahanatpuruṣottamaḥ

पुनश्च पुरुषव्याघ्रः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
जघान धार्तराष्ट्रस्य चतुर्विधबलां चमूम्

punaśca puruṣavyāghraḥ śaraiḥ sannataparvabhiḥ |
jaghāna dhārtarāṣṭrasya caturvidhabalāṃ camūm