अध्याय 13: शल्य श्रुतकीर्ति को रणभूमि से खदेड़ते हैं

श्रुतकीर्तिमथायान्तं किरन्तं निशिताञ्शरान् ।
मद्रराजो महाराज वारयामास हृष्टवत्

śrutakīrtimathāyāntaṃ kirantaṃ niśitāñśarān |
madrarājo mahārāja vārayāmāsa hṛṣṭavat

मद्रराजं समासाद्य श्रुतकीर्तिर्महारथः ।
विव्याध भल्लैर्विशत्या कार्तस्वरविभूषितैः

madrarājaṃ samāsādya śrutakīrtirmahārathaḥ |
vivyādha bhallairviśatyā kārtasvaravibhūṣitaiḥ

प्रतिविव्याध तं शल्यं त्रिभिस्तूर्णमजिह्मगैः ।
सारथिं चास्य भल्लेन भृशं विव्याध भारत

prativivyādha taṃ śalyaṃ tribhistūrṇamajihmagaiḥ |
sārathiṃ cāsya bhallena bhṛśaṃ vivyādha bhārata

स शल्यं शरवर्षेण च्छादयामास संयुगे ।
मुमोच निशितान्बाणान्मद्रराजरथं प्रति

sa śalyaṃ śaravarṣeṇa cchādayāmāsa saṃyuge |
mumoca niśitānbāṇānmadrarājarathaṃ prati

ततः शल्यो महाराज श्रुतकीर्तिभुजच्युतान् ।
चिच्छेद समरे बाणासन्बणैः सन्नतपर्वभिः

tataḥ śalyo mahārāja śrutakīrtibhujacyutān |
ciccheda samare bāṇāsanbaṇaiḥ sannataparvabhiḥ

श्रुतकीर्तिस्ततः श्ल्यं भित्त्वा नवभिरायसैः ।
सारथिं त्रिभिरानर्च्छत्पुनः शल्यं च प़ञ्चभिः

śrutakīrtistataḥ ślyaṃ bhittvā navabhirāyasaiḥ |
sārathiṃ tribhirānarcchatpunaḥ śalyaṃ ca pa़ñcabhiḥ

तस्य शल्यो धनुश्छित्त्वा हस्तावापं निकृत्य च ।
विव्याध समरे तूर्णं सप्तभिस्तं शरोत्तमैः

tasya śalyo dhanuśchittvā hastāvāpaṃ nikṛtya ca |
vivyādha samare tūrṇaṃ saptabhistaṃ śarottamaiḥ

अथान्यद्धनुरादाय श्रुतकीर्तिर्महारथः ।
भद्रेश्वरं चतुःषष्ट्या बाह्वोरुरसि चार्पयत्

athānyaddhanurādāya śrutakīrtirmahārathaḥ |
bhadreśvaraṃ catuḥṣaṣṭyā bāhvorurasi cārpayat

ततस्तु समरे राजंस्तेन विद्वः शिलीमुखैः ।
xxविव्याध तं चापि नवत्या निशितैः शरैः

tatastu samare rājaṃstena vidvaḥ śilīmukhaiḥ |
xxvivyādha taṃ cāpi navatyā niśitaiḥ śaraiḥ

तस्य मद्रेश्वरश्चापं पुनश्चिच्छेद मारिष ।
स च्छिन्नधन्वा समरे गदां चिक्षेप सत्वरः

tasya madreśvaraścāpaṃ punaściccheda māriṣa |
sa cchinnadhanvā samare gadāṃ cikṣepa satvaraḥ

पट्टैर्जाम्बूनदैर्बद्धां रुप्यपट्टैश्च भारत ।
भ्राजमानां यथा नारीं दिव्यवस्त्रविभूषिताम्

paṭṭairjāmbūnadairbaddhāṃ rupyapaṭṭaiśca bhārata |
bhrājamānāṃ yathā nārīṃ divyavastravibhūṣitām

तामापतन्तीं सहसा दीप्यमानाशनिप्रभाम् ।
शरैरनेकसाहस्रैर्व्यष्टम्भयत मद्रराट्

tāmāpatantīṃ sahasā dīpyamānāśaniprabhām |
śarairanekasāhasrairvyaṣṭambhayata madrarāṭ

विष्टभ्य च गदां वीरः पातयित्वा च भूतले ।
श्रुकीर्तिमथायत्तो राजन्विव्याध पञ्चभिः

viṣṭabhya ca gadāṃ vīraḥ pātayitvā ca bhūtale |
śrukīrtimathāyatto rājanvivyādha pañcabhiḥ

तस्य शक्तिं रमे भूयश्चिक्षेप भुजोपमाम् ।
तां द्विधा चाछिनच्छल्यो मेदिन्यां सा त्वशीर्यत

tasya śaktiṃ rame bhūyaścikṣepa bhujopamām |
tāṃ dvidhā cāchinacchalyo medinyāṃ sā tvaśīryata

तस्य शल्यः क्षुरप्रेण यन्तुः कायाच्छिरोऽहरत् ।
बालहस्ताद्यथा श्येन आमिषं वै नरोत्तम

tasya śalyaḥ kṣurapreṇa yantuḥ kāyācchiro'harat |
bālahastādyathā śyena āmiṣaṃ vai narottama

स पपात रथोपस्थात्सारथिस्तस्य भारत ।
ततस्ते प्राद्रवन्सङ्ख्ये हय्नास्तस्य महात्मनः

sa papāta rathopasthātsārathistasya bhārata |
tataste prādravansaṅkhye haynāstasya mahātmanaḥ

पलायमानैस्तैरश्वैः सोपनीतो रमाजिरात् ।
श्रुतकीर्तिर्महाराज पश्यतां सर्वयोधिनाम्

palāyamānaistairaśvaiḥ sopanīto ramājirāt |
śrutakīrtirmahārāja paśyatāṃ sarvayodhinām

ततो मद्रेश्वरो राजा पाण्डवानामनीकिनीम् ।
व्यगाहत मुदा युक्तो नलिनीं द्विरदो यथा

tato madreśvaro rājā pāṇḍavānāmanīkinīm |
vyagāhata mudā yukto nalinīṃ dvirado yathā

लोलयामास स बलं सिंहः पशुगणानिव ।
शल्यस्तत्र महारङ्गे पाण्डवानां महात्मनाम्

lolayāmāsa sa balaṃ siṃhaḥ paśugaṇāniva |
śalyastatra mahāraṅge pāṇḍavānāṃ mahātmanām

निपात्य पाण्डुपाञ्चालान्पृतनासु व्यवस्थितः ।
अशोभत रणे शल्यो विधूमोऽग्निरिव ज्वलन्

nipātya pāṇḍupāñcālānpṛtanāsu vyavasthitaḥ |
aśobhata raṇe śalyo vidhūmo'gniriva jvalan

सेनाकक्षं महद्दग्ध्वा कक्षमग्निरिवोत्थितः ।
स्थितो रराज समरे पुरं दग्ध्वेव शङ्करः

senākakṣaṃ mahaddagdhvā kakṣamagnirivotthitaḥ |
sthito rarāja samare puraṃ dagdhveva śaṅkaraḥ