अध्याय 57: राजा अङ्ग के दान

अङ्गं च पौरवं वीरं मृतं सृञ्जय शुश्रुम ।
सहस्रं यः सहस्राणां श्वेतानश्वानवासृजत्

aṅgaṃ ca pauravaṃ vīraṃ mṛtaṃ sṛñjaya śuśruma |
sahasraṃ yaḥ sahasrāṇāṃ śvetānaśvānavāsṛjat

तस्याश्वमेधे राजर्षेर्देशाद्देशात्समीयुषाम् ।
शिक्षाक्षरविधिज्ञानां नासीत्सङ्ख्या विपश्चिताम्

tasyāśvamedhe rājarṣerdeśāddeśātsamīyuṣām |
śikṣākṣaravidhijñānāṃ nāsītsaṅkhyā vipaścitām

वेदविद्याव्रतस्नाता वदान्याः प्रियदर्शनाः ।
सुभिक्षाच्छादनगृहाः सुशय्यासनभोजनाः

vedavidyāvratasnātā vadānyāḥ priyadarśanāḥ |
subhikṣācchādanagṛhāḥ suśayyāsanabhojanāḥ

नटनर्तकगन्धर्वैः पूर्णकैर्वर्धमानकैः ।
नित्योद्योगैश्च क्रीडद्भिस्तत्र स्म परिहर्षिताः

naṭanartakagandharvaiḥ pūrṇakairvardhamānakaiḥ |
nityodyogaiśca krīḍadbhistatra sma pariharṣitāḥ

यज्ञे यज्ञे यथाकालं दक्षिणाः सोऽत्यकालयत् ।
द्विपान्दशसहस्राख्यानदात्काञ्चनसंवृतान्

yajñe yajñe yathākālaṃ dakṣiṇāḥ so'tyakālayat |
dvipāndaśasahasrākhyānadātkāñcanasaṃvṛtān

यः सहस्रं सहस्राणि कन्या हेमविभूषिताः ॥
धूर्युजाश्वगजारूढाः सगृहक्षेत्रगोशताः ।

yaḥ sahasraṃ sahasrāṇi kanyā hemavibhūṣitāḥ ||
dhūryujāśvagajārūḍhāḥ sagṛhakṣetragośatāḥ |

शतं शतसहस्राणि स्वर्णमालानथर्षभान् ॥
गवां सहस्रानुचरान्दक्षिणामत्यकालयत् ।

śataṃ śatasahasrāṇi svarṇamālānatharṣabhān ||
gavāṃ sahasrānucarāndakṣiṇāmatyakālayat |

हेमशृङ्ग्यो रौप्यखुराः सवत्साः कांस्यदोहनाः ॥
दासीदासखरोष्ट्रांश्च प्रादादाजाविकं बहु ।

hemaśṛṅgyo raupyakhurāḥ savatsāḥ kāṃsyadohanāḥ ||
dāsīdāsakharoṣṭrāṃśca prādādājāvikaṃ bahu |

रत्नानां विविधानां च विविधांश्चान्नपर्वतान् ॥
तस्मिन्संवितते यज्ञे दक्षिणामत्यकालयत् ।

ratnānāṃ vividhānāṃ ca vividhāṃścānnaparvatān ||
tasminsaṃvitate yajñe dakṣiṇāmatyakālayat |

तत्रास्य गाथा गायन्ति ये पुराणविदो जनाः ॥
अङ्गस्य यजमानस्य अपि विष्णुपदे वयम् ।

tatrāsya gāthā gāyanti ye purāṇavido janāḥ ||
aṅgasya yajamānasya api viṣṇupade vayam |

अमाद्यदिन्द्रुः सोमेन दक्षिणाभिर्द्विजातयः ।
देवमानुषगन्धर्वांश्चात्यरोचन्त दक्षिणाः

amādyadindruḥ somena dakṣiṇābhirdvijātayaḥ |
devamānuṣagandharvāṃścātyarocanta dakṣiṇāḥ

अङ्गस्य यजमानस्य स्वधर्माधिगताः शुभाः ।
गुणोत्तरास्तु क्रतवस्तस्यासन्सार्वकामिकाः

aṅgasya yajamānasya svadharmādhigatāḥ śubhāḥ |
guṇottarāstu kratavastasyāsansārvakāmikāḥ

स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतस्त्वया ।
पुत्रात्पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथाः ।
अयज्वानमदक्षिण्यमभि श्वैत्येत्युदाहरत्

sa cenmamāra sṛñjaya caturbhadratastvayā |
putrātpuṇyatarastubhyaṃ mā putramanutapyathāḥ |
ayajvānamadakṣiṇyamabhi śvaityetyudāharat