अध्याय 180: कर्ण ने इन्द्र-शक्ति से घटोत्कच मारा

निहत्यालायुधं रक्षः प्रहृष्टात्मा घटोत्कचः ।
ननाद विविधान्नादान्वाहिन्या प्रमुखे तव

nihatyālāyudhaṃ rakṣaḥ prahṛṣṭātmā ghaṭotkacaḥ |
nanāda vividhānnādānvāhinyā pramukhe tava

तस्य तं तुमुलं शब्दं श्रुत्वा हृदयकम्पनम् ।
तावकानां महाराज भयमासीत्सुदारुणम्

tasya taṃ tumulaṃ śabdaṃ śrutvā hṛdayakampanam |
tāvakānāṃ mahārāja bhayamāsītsudāruṇam

अलायुधविषक्तं तु भैमसेनिं महाबलम् ।
दृष्ट्वा कर्णो महाबाहुः पाञ्चालान्समुपाद्रवत्

alāyudhaviṣaktaṃ tu bhaimaseniṃ mahābalam |
dṛṣṭvā karṇo mahābāhuḥ pāñcālānsamupādravat

दशभिर्दशभिर्बाणैर्धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ।
दृढैः पूर्णायतोत्सृष्टैर्बिभेद नतपर्वभिः

daśabhirdaśabhirbāṇairdhṛṣṭadyumnaśikhaṇḍinau |
dṛḍhaiḥ pūrṇāyatotsṛṣṭairbibheda nataparvabhiḥ

ततः परमनाराचैर्युधामन्यूत्तमौजसौ ।
सात्यकिं च रथोदारं कम्पयमास मार्गणैः

tataḥ paramanārācairyudhāmanyūttamaujasau |
sātyakiṃ ca rathodāraṃ kampayamāsa mārgaṇaiḥ

तेषामप्यस्यतां सङ्ख्ये सर्वेषां सव्यदक्षिणम् ।
मण्डलान्येव चापानि व्यदृश्यन्त जनाधिप

teṣāmapyasyatāṃ saṅkhye sarveṣāṃ savyadakṣiṇam |
maṇḍalānyeva cāpāni vyadṛśyanta janādhipa

तेषां ज्यातलनिर्घोषो रथनेमिस्वनश्च ह ।
मेघानामिव घर्मान्ते बभूव तुमुलो निशि

teṣāṃ jyātalanirghoṣo rathanemisvanaśca ha |
meghānāmiva gharmānte babhūva tumulo niśi

ज्यानेमिघोषस्तनयित्नुमान्वै
धनुस्तटिन्मण्डलकेतुशृङ्गः ।
शरौघवर्षाकुलवृष्टिमांश्च
सङ्क्राममेघः स बभूव राजन्

jyānemighoṣastanayitnumānvai
dhanustaṭinmaṇḍalaketuśṛṅgaḥ |
śaraughavarṣākulavṛṣṭimāṃśca
saṅkrāmameghaḥ sa babhūva rājan

तदद्भुतं शैल इवाप्रकम्पो
वर्षं महाशैलसमानसारः ।
विध्वंसयामास रणे नरेनद्र
वैकर्तनः शत्रुगणावमर्दी

tadadbhutaṃ śaila ivāprakampo
varṣaṃ mahāśailasamānasāraḥ |
vidhvaṃsayāmāsa raṇe narenadra
vaikartanaḥ śatrugaṇāvamardī

ततोऽतुलैर्वज्रनिपातकल्पैः
शितैः शरैः काञ्चनचित्रपुङ्खैः ।
शत्रून्व्यपोहत्समरे महात्मा
वैकर्तनः पुत्रहिते रतस्ते

tato'tulairvajranipātakalpaiḥ
śitaiḥ śaraiḥ kāñcanacitrapuṅkhaiḥ |
śatrūnvyapohatsamare mahātmā
vaikartanaḥ putrahite rataste

सञ्छिन्नभिन्नध्वजिनश्च केचि--
त्केचिच्छरैरर्दितभिन्नदेहाः ।
केचिद्विसूता विहयाश्च केचि--
द्वैकर्तनेनाशु कृता बभूवुः

sañchinnabhinnadhvajinaśca keci--
tkeciccharairarditabhinnadehāḥ |
kecidvisūtā vihayāśca keci--
dvaikartanenāśu kṛtā babhūvuḥ

अविन्दमानास्त्वथ शर्म सङ्ख्ये
यौधिष्ठिरं ते बलमभ्यपद्यन् ।
तान्प्रेक्ष्य भग्नान्विमुखीकृतांश्च
घटोत्कचो रोषमतीव चक्रे

avindamānāstvatha śarma saṅkhye
yaudhiṣṭhiraṃ te balamabhyapadyan |
tānprekṣya bhagnānvimukhīkṛtāṃśca
ghaṭotkaco roṣamatīva cakre

आस्थाय तं काञ्चनरत्नचित्रं
रथोत्तमं सिंहवत्सन्ननाद ।
वैकर्तनं कर्णमुपेत्य चापि
विव्याध वज्रप्रतिमैः पृषत्कैः

āsthāya taṃ kāñcanaratnacitraṃ
rathottamaṃ siṃhavatsannanāda |
vaikartanaṃ karṇamupetya cāpi
vivyādha vajrapratimaiḥ pṛṣatkaiḥ

तौ कर्णिनाराचशिलीमुखैश्च
नालीकदण्डासनवत्सदन्तैः ।
वराहकर्णैः सविपाठशृङ्गै-
क्षुरप्रवर्षैश्च विनेदतुः खम्

tau karṇinārācaśilīmukhaiśca
nālīkadaṇḍāsanavatsadantaiḥ |
varāhakarṇaiḥ savipāṭhaśṛṅgai-
kṣurapravarṣaiśca vinedatuḥ kham

तद्बाणधारावृतमन्तरिक्षं
तिर्यग्गताभिः समरे रराज ।
सुवर्णपुङ्खज्वलितप्रभाभि--
र्विचित्रपुष्पाभिरिव प्रजाभिः

tadbāṇadhārāvṛtamantarikṣaṃ
tiryaggatābhiḥ samare rarāja |
suvarṇapuṅkhajvalitaprabhābhi--
rvicitrapuṣpābhiriva prajābhiḥ

समाहितावप्रतिमप्रभावा--
वन्योन्यमाजघ्नतुरुत्तमास्त्रैः ।
तयोर्हि वीरोत्तमयोर्न कश्चि--
द्ददर्श तस्मिन्समरे विशेषम्

samāhitāvapratimaprabhāvā--
vanyonyamājaghnaturuttamāstraiḥ |
tayorhi vīrottamayorna kaści--
ddadarśa tasminsamare viśeṣam

अतीव तच्चित्रमतुल्यरूपं
बभूव युद्धं रविभीमसून्वोः ।
समाकुलं शस्त्रनिपातघोरं
दिवीव राह्वंशुमतोः प्रमत्तम्

atīva taccitramatulyarūpaṃ
babhūva yuddhaṃ ravibhīmasūnvoḥ |
samākulaṃ śastranipātaghoraṃ
divīva rāhvaṃśumatoḥ pramattam

घटोत्कचं यदा कर्णो न विशेषयते नृप ।
ततः प्रादुश्चकारोग्रमत्त्रमस्त्रविदां वरः

ghaṭotkacaṃ yadā karṇo na viśeṣayate nṛpa |
tataḥ prāduścakārogramattramastravidāṃ varaḥ

तेनास्त्रेणावधीत्तस्य रथं सहयसारथिम् ।
विरथश्चापि हैडिम्बिः क्षिप्रमन्तरधीयत

tenāstreṇāvadhīttasya rathaṃ sahayasārathim |
virathaścāpi haiḍimbiḥ kṣipramantaradhīyata

तस्मिन्नन्तर्हिते तूर्णं कुटयोधिनि राक्षसे ।
मामकैः प्रतिपन्नं यत्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय

tasminnantarhite tūrṇaṃ kuṭayodhini rākṣase |
māmakaiḥ pratipannaṃ yattanmamācakṣva sañjaya

अन्तर्हितं राक्षसेन्द्रं विदित्वा
सम्प्राक्रोशन्कुरवः सर्व एव ।
कथं नायं राक्षसः कूटयोधी
हन्यात्कर्णं समरेऽदृश्यमानः

antarhitaṃ rākṣasendraṃ viditvā
samprākrośankuravaḥ sarva eva |
kathaṃ nāyaṃ rākṣasaḥ kūṭayodhī
hanyātkarṇaṃ samare'dṛśyamānaḥ

ततः कर्णो लघुचित्रास्त्रयोधी
सर्वा दिशः प्रावृणोद्बाणजालैः ।
न वै किञ्चित्प्रापतत्तत्र भूतं
तमोभूते सायकैरन्तरिक्षे

tataḥ karṇo laghucitrāstrayodhī
sarvā diśaḥ prāvṛṇodbāṇajālaiḥ |
na vai kiñcitprāpatattatra bhūtaṃ
tamobhūte sāyakairantarikṣe

नैवाददानो न च सन्दधानो
न चेषुधीस्पृशमानः कारग्रैः ।
अदृश्यद्वै लाघवात्सूतपुत्रः
सर्वं बाणैश्छादयानोऽन्तरिक्षम्

naivādadāno na ca sandadhāno
na ceṣudhīspṛśamānaḥ kāragraiḥ |
adṛśyadvai lāghavātsūtaputraḥ
sarvaṃ bāṇaiśchādayāno'ntarikṣam

ततो मायां दारुणामन्तरिक्षे
घोरां भीमां विहितां राक्षसेन ।
अपश्याम लोहिताभ्रप्रकाशां
देदीप्यन्तीमग्निशिखामिवोग्राम्

tato māyāṃ dāruṇāmantarikṣe
ghorāṃ bhīmāṃ vihitāṃ rākṣasena |
apaśyāma lohitābhraprakāśāṃ
dedīpyantīmagniśikhāmivogrām

ततस्तस्यां विद्युतः प्रादुरास--
न्नुल्काश्चापि ज्वलिताः कौरवेन्द्र ।
घोपश्चास्यः प्रादुरासीत्सुघोरः
सहस्रशो नदतां दुन्दुभीनाम्

tatastasyāṃ vidyutaḥ prādurāsa--
nnulkāścāpi jvalitāḥ kauravendra |
ghopaścāsyaḥ prādurāsītsughoraḥ
sahasraśo nadatāṃ dundubhīnām

ततः शराः प्रापतन्रुक्मपुङ्खाः
शक्त्यृष्टिप्रासमुसलान्यायुधानि ।
परश्वथास्तैलधौताश्च खङ्गाः
प्रदीप्ताग्रास्तोमराः पट्टसाश्च

tataḥ śarāḥ prāpatanrukmapuṅkhāḥ
śaktyṛṣṭiprāsamusalānyāyudhāni |
paraśvathāstailadhautāśca khaṅgāḥ
pradīptāgrāstomarāḥ paṭṭasāśca

मयूखिनः परिघा लोहबद्धा
गदाश्चित्राः शितधाराश्च शूलाः ।
गुर्व्यो गदा हेमपट्टावनद्धाः
शतघ्न्यश्च प्रादुरासन्समन्तात्

mayūkhinaḥ parighā lohabaddhā
gadāścitrāḥ śitadhārāśca śūlāḥ |
gurvyo gadā hemapaṭṭāvanaddhāḥ
śataghnyaśca prādurāsansamantāt

महाशिलाश्चापतंस्तत्रतत्र
सहस्रशः साशनयश्च वज्राः ।
चक्राणि चानेकशतक्षुराणि
प्रादुर्बभूवुर्ज्वलनप्रभाणि

mahāśilāścāpataṃstatratatra
sahasraśaḥ sāśanayaśca vajrāḥ |
cakrāṇi cānekaśatakṣurāṇi
prādurbabhūvurjvalanaprabhāṇi

तां शक्तिपाषाणपरश्वथानां
प्रासासिवज्राशनिमुद्गराणाम् ।
वृष्टिं विशालां ज्वलितां पतन्तीं
कर्णः शरौघैर्न शशाक हन्तुम्

tāṃ śaktipāṣāṇaparaśvathānāṃ
prāsāsivajrāśanimudgarāṇām |
vṛṣṭiṃ viśālāṃ jvalitāṃ patantīṃ
karṇaḥ śaraughairna śaśāka hantum

शराहतानां पततां हयानां
वज्राहतानां च तथा गजानाम् ।
शिलाहतानां च महारथानां
महान्निनादः पततां बभूव

śarāhatānāṃ patatāṃ hayānāṃ
vajrāhatānāṃ ca tathā gajānām |
śilāhatānāṃ ca mahārathānāṃ
mahānninādaḥ patatāṃ babhūva

सुभीमनानाविधशस्त्रपातै--
र्घटोत्कचेनाभिहतं समन्तात् ।
दौर्योधनं वै बलमार्तरूप--
मावर्तमानं ददृशे भ्रमत्तत्

subhīmanānāvidhaśastrapātai--
rghaṭotkacenābhihataṃ samantāt |
dauryodhanaṃ vai balamārtarūpa--
māvartamānaṃ dadṛśe bhramattat

हाहाकृतं सम्परिवर्तमानं
संलीयमानं च विषण्णरूपम् ।
ते त्वार्यभावात्पुरुषप्रवीराः
पराङ्मुखा नो बभूवुस्तदानीम्

hāhākṛtaṃ samparivartamānaṃ
saṃlīyamānaṃ ca viṣaṇṇarūpam |
te tvāryabhāvātpuruṣapravīrāḥ
parāṅmukhā no babhūvustadānīm

तां राक्षसीं भीमरूपां सुघोरां
वृष्टिं महाशस्त्रमयीं पतन्तीम् ।
दृष्ट्वा बलौघांश्च निपात्यमाना--
न्महद्भयं तव पुत्रान्विवेश

tāṃ rākṣasīṃ bhīmarūpāṃ sughorāṃ
vṛṣṭiṃ mahāśastramayīṃ patantīm |
dṛṣṭvā balaughāṃśca nipātyamānā--
nmahadbhayaṃ tava putrānviveśa

शिवाश्च वैश्वानरदीप्तजिह्वाः
सुभीमनादाः शतशो नदन्तीः ।
रक्षोगणान्नर्दतश्चापि वीक्ष्य
नरेन्द्र योधा व्यथिता बभूवुः

śivāśca vaiśvānaradīptajihvāḥ
subhīmanādāḥ śataśo nadantīḥ |
rakṣogaṇānnardataścāpi vīkṣya
narendra yodhā vyathitā babhūvuḥ

ते दीप्तजिह्वानलतीक्ष्णदंष्ट्रा
विभीषणाः शैलनिकाशकायाः ।
नभोगताः शक्तिविषक्तहस्ता
मेघा व्यमुञ्चन्निव वृष्टिमुग्राम्

te dīptajihvānalatīkṣṇadaṃṣṭrā
vibhīṣaṇāḥ śailanikāśakāyāḥ |
nabhogatāḥ śaktiviṣaktahastā
meghā vyamuñcanniva vṛṣṭimugrām

तैराहतास्ते शरशक्तिशूलै--
र्गदाभिरुग्रैः परिघैश्च दीप्तैः ।
वज्रैः पिनाकैरशनिप्रहारैः
शतघ्निचक्रैर्भथिताश्च पेतुः

tairāhatāste śaraśaktiśūlai--
rgadābhirugraiḥ parighaiśca dīptaiḥ |
vajraiḥ pinākairaśaniprahāraiḥ
śataghnicakrairbhathitāśca petuḥ

शूला भुशुण्ड्योऽश्मगुडाः शतघ्न्यः
स्थूलाश्च कार्ष्णायसपट्टनद्वाः ।
तेऽवाकिरंस्तव पुत्रस्य सैन्यं
ततो रौद्रं कश्मलं प्रादुरासीत्

śūlā bhuśuṇḍyo'śmaguḍāḥ śataghnyaḥ
sthūlāśca kārṣṇāyasapaṭṭanadvāḥ |
te'vākiraṃstava putrasya sainyaṃ
tato raudraṃ kaśmalaṃ prādurāsīt

विकीर्णान्त्रा विहतैरुत्तमाङ्गैः
सम्भग्नाङ्गः शिश्यिरे तत्र शूराः ।
छिन्ना हयाः कुञ्जराश्चापि भग्ना
न मुच्यन्ते याचमानाः सुभीताः

vikīrṇāntrā vihatairuttamāṅgaiḥ
sambhagnāṅgaḥ śiśyire tatra śūrāḥ |
chinnā hayāḥ kuñjarāścāpi bhagnā
na mucyante yācamānāḥ subhītāḥ

एवं महच्छस्त्रवर्षं सृजन्त--
स्ते यातुधाना भुवि घोररूपाः ।
मायाः सृष्टास्तत्र घटोत्कचेन
नामुञ्चन्वै याचमानं न भीतम्

evaṃ mahacchastravarṣaṃ sṛjanta--
ste yātudhānā bhuvi ghorarūpāḥ |
māyāḥ sṛṣṭāstatra ghaṭotkacena
nāmuñcanvai yācamānaṃ na bhītam

तस्मिन्घोरे कुरुवीरावमर्दे
कालोत्सृष्टे क्षत्रियाणामभावे ।
ते वै भग्नाः सहसा व्यद्रवन्त
प्राक्रोशन्तः कौरवाः सर्व एव

tasminghore kuruvīrāvamarde
kālotsṛṣṭe kṣatriyāṇāmabhāve |
te vai bhagnāḥ sahasā vyadravanta
prākrośantaḥ kauravāḥ sarva eva

पलायध्वं कुरवो नैतदस्ति
सेन्द्रा देवा घ्नन्ति नः पाण्डवार्थे ।
तथा तेषां मज्जतां भारतानां
तस्मिन्द्वीपः सूतपुत्रो बभूव

palāyadhvaṃ kuravo naitadasti
sendrā devā ghnanti naḥ pāṇḍavārthe |
tathā teṣāṃ majjatāṃ bhāratānāṃ
tasmindvīpaḥ sūtaputro babhūva

तस्मिन्सङ्क्रन्दे तुमुले वर्तमाने
सैन्ये भग्ने लीयमाने कुरूणाम् ।
अन्नीकानां प्रविभागे प्रकाशे
न ज्ञायन्ते कुरवो नेतरे च

tasminsaṅkrande tumule vartamāne
sainye bhagne līyamāne kurūṇām |
annīkānāṃ pravibhāge prakāśe
na jñāyante kuravo netare ca

निर्मर्यादे विद्रवे घोररूपे
सर्वा दिशः प्रेक्षमाणाः स्म शून्याः ।
तां शस्त्रवृष्टिमुरसा गाहमानं
कर्णं स्मैकं तत्र राजन्नपश्यन्

nirmaryāde vidrave ghorarūpe
sarvā diśaḥ prekṣamāṇāḥ sma śūnyāḥ |
tāṃ śastravṛṣṭimurasā gāhamānaṃ
karṇaṃ smaikaṃ tatra rājannapaśyan

ततो बाणैरावृणोदन्तरिक्षं
दिव्यां मायां योधयन्राक्षसस्य ।
हीमान्कुर्वन्दुष्करं चार्यकर्म
नैवामुह्यत्संयुगे सूतपुत्रः

tato bāṇairāvṛṇodantarikṣaṃ
divyāṃ māyāṃ yodhayanrākṣasasya |
hīmānkurvanduṣkaraṃ cāryakarma
naivāmuhyatsaṃyuge sūtaputraḥ

ततो भीताः समुदैक्षन्त कर्णं
राजन्सर्वे सैन्धवा बाह्लिकाश्च ।
असम्मोहं पूजयन्तोऽस्य सङ्ख्ये
सम्पश्यन्तो विजयं राक्षसस्य

tato bhītāḥ samudaikṣanta karṇaṃ
rājansarve saindhavā bāhlikāśca |
asammohaṃ pūjayanto'sya saṅkhye
sampaśyanto vijayaṃ rākṣasasya

तेनोत्सृष्टा चक्रयुक्ता शतघ्नी
समं सर्वांश्चतुरोऽश्वाञ्जघान ।
ते जानुभिर्जगतीमन्वपद्य--
न्गतासवो निर्दशनाक्षिजिह्वाः

tenotsṛṣṭā cakrayuktā śataghnī
samaṃ sarvāṃścaturo'śvāñjaghāna |
te jānubhirjagatīmanvapadya--
ngatāsavo nirdaśanākṣijihvāḥ

ततो हताश्वादवरुह्य याना--
दन्तर्मनाः कुरुषु प्राद्रुवत्सु ।
दिव्ये चास्त्रे मायया वध्यमाने
नैवामुह्यच्चिन्तयन्त्प्राप्तकालम्

tato hatāśvādavaruhya yānā--
dantarmanāḥ kuruṣu prādruvatsu |
divye cāstre māyayā vadhyamāne
naivāmuhyaccintayantprāptakālam

ततोऽब्रुवन्कुरवः सर्व एव
कर्णं दृष्ट्वा घोररूपां च मायाम् ।
शक्त्या रक्षो जहि कर्णाद्य तूर्णं
नश्यन्त्येते कुरवो धार्तराष्ट्राः

tato'bruvankuravaḥ sarva eva
karṇaṃ dṛṣṭvā ghorarūpāṃ ca māyām |
śaktyā rakṣo jahi karṇādya tūrṇaṃ
naśyantyete kuravo dhārtarāṣṭrāḥ

करिष्यतः किञ्च नो भीमपार्थौ
तपन्तमेनं जहि पापं निशीथे ।
यो नः सङ्ग्रामाद्धोररूपाद्विमुच्ये--
त्स नः पार्थान्सबालान्योधयेत

kariṣyataḥ kiñca no bhīmapārthau
tapantamenaṃ jahi pāpaṃ niśīthe |
yo naḥ saṅgrāmāddhorarūpādvimucye--
tsa naḥ pārthānsabālānyodhayeta

तस्मादेनं राक्षसं घोररूपं
शक्त्या जहि त्वं दत्तया वासवेन ।
मा कौरवाः सर्व एवेन्द्रकल्पा
रात्रियुद्धे कर्ण नेशुः सयोधाः

tasmādenaṃ rākṣasaṃ ghorarūpaṃ
śaktyā jahi tvaṃ dattayā vāsavena |
mā kauravāḥ sarva evendrakalpā
rātriyuddhe karṇa neśuḥ sayodhāḥ

स वध्यमानो रक्षसा वै निशीथे
दृष्ट्वा राजंस्त्रास्यमानं बलं च ।
महच्छ्रुत्वा निनदं कौरवाणां
मतिं दध्रे शक्तिमोक्षाय कर्णः

sa vadhyamāno rakṣasā vai niśīthe
dṛṣṭvā rājaṃstrāsyamānaṃ balaṃ ca |
mahacchrutvā ninadaṃ kauravāṇāṃ
matiṃ dadhre śaktimokṣāya karṇaḥ

स वै क्रुद्धः सिंह इवात्यमर्षी
नामर्षयन्प्रतिघातं रणेऽसौ ।
शक्तिं श्रेष्ठां वैजयन्तीमसह्यां
समाददे तस्य वधं चिकीर्षन्

sa vai kruddhaḥ siṃha ivātyamarṣī
nāmarṣayanpratighātaṃ raṇe'sau |
śaktiṃ śreṣṭhāṃ vaijayantīmasahyāṃ
samādade tasya vadhaṃ cikīrṣan

याऽसौ राजन्निहिता वर्षपूगा--
न्वधायाजौ सत्कृता फल्गुनस्य ।
यां वै प्रादात्सूत पुत्राय शक्रः
शक्तिं श्रेष्ठां कुण्डलाभ्यां निमाय

yā'sau rājannihitā varṣapūgā--
nvadhāyājau satkṛtā phalgunasya |
yāṃ vai prādātsūta putrāya śakraḥ
śaktiṃ śreṣṭhāṃ kuṇḍalābhyāṃ nimāya

तां वै शक्तिं लेलिहानां प्रदीप्तां
पाशैर्युक्तामन्तकस्येव जिह्वाम् ।
मृत्योः स्वसारं ज्वलितामिवोल्कां
वैकर्तनः प्राहिणोद्राक्षसाय

tāṃ vai śaktiṃ lelihānāṃ pradīptāṃ
pāśairyuktāmantakasyeva jihvām |
mṛtyoḥ svasāraṃ jvalitāmivolkāṃ
vaikartanaḥ prāhiṇodrākṣasāya

तामुत्तमां परकायावहन्त्रीं
दृष्ट्वा शक्तिं बाहुसंस्थां ज्वलन्तीम् ।
भीतं रक्षो विप्रदुद्राव राजन्
कृत्वाऽऽत्मानं विन्ध्यतुल्यप्रमाणम्

tāmuttamāṃ parakāyāvahantrīṃ
dṛṣṭvā śaktiṃ bāhusaṃsthāṃ jvalantīm |
bhītaṃ rakṣo vipradudrāva rājan
kṛtvā''tmānaṃ vindhyatulyapramāṇam

दृष्ट्वा शक्तिं कर्णबाह्वन्तरस्थां
नेदुर्भूतान्यन्तरिक्षे नरेन्द्र ।
ववुर्वातास्तुमुलाश्चापि राज--
न्सनिर्घाता चाशनिर्गां जगाम

dṛṣṭvā śaktiṃ karṇabāhvantarasthāṃ
nedurbhūtānyantarikṣe narendra |
vavurvātāstumulāścāpi rāja--
nsanirghātā cāśanirgāṃ jagāma

सा तां मायां भस्म कृत्वा ज्वलन्ती
भित्त्वा गाढं हृदयं राक्षसस्य ।
ऊर्ध्वं ययौ दीप्यमाना निशायां
नक्षत्राणामन्तराण्याविवेश

sā tāṃ māyāṃ bhasma kṛtvā jvalantī
bhittvā gāḍhaṃ hṛdayaṃ rākṣasasya |
ūrdhvaṃ yayau dīpyamānā niśāyāṃ
nakṣatrāṇāmantarāṇyāviveśa

स निर्भिन्नो विविधैरस्त्रपूगै--
र्दिव्यैर्नागैर्मानुषै राक्षसैश्च ।
नदन्नादान्विविधान्भैरवांश्च
प्राणानिष्टांस्त्याजितः शक्रशक्त्या

sa nirbhinno vividhairastrapūgai--
rdivyairnāgairmānuṣai rākṣasaiśca |
nadannādānvividhānbhairavāṃśca
prāṇāniṣṭāṃstyājitaḥ śakraśaktyā

इदं चान्यच्चित्रमाश्चर्यरूपं
चकारासौ कर्म शत्रुक्षयाय ।
तस्मिन्काले शक्तिनिर्भिन्नमर्मा
बभौ राजञ्शैलमेघप्रकाशः

idaṃ cānyaccitramāścaryarūpaṃ
cakārāsau karma śatrukṣayāya |
tasminkāle śaktinirbhinnamarmā
babhau rājañśailameghaprakāśaḥ

ततोऽन्तरिक्षादपतद्गतासुः
स राक्षसेन्द्रो भुवि भिन्नदेहः ।
अवाक्शिराः स्तब्धगात्रो विजिह्वो
घटोत्कचो महदास्थाय रूपम्

tato'ntarikṣādapatadgatāsuḥ
sa rākṣasendro bhuvi bhinnadehaḥ |
avākśirāḥ stabdhagātro vijihvo
ghaṭotkaco mahadāsthāya rūpam

स तद्रूपं भैरवं भीमकर्मा
भीमं कृत्वा भैमसेनिः पपात ।
हतोऽप्येवं तव सैन्यैकदेश--
मपोथयत्स्वेन देहेन राजन्

sa tadrūpaṃ bhairavaṃ bhīmakarmā
bhīmaṃ kṛtvā bhaimaseniḥ papāta |
hato'pyevaṃ tava sainyaikadeśa--
mapothayatsvena dehena rājan

पतद्रक्षः स्वेन कायेन तूर्ण--
मतिप्रमाणेन विवर्धता च ।
प्रियं कुर्वन्पाण्डवानां गतासु--
रक्षौहिणीं तव तूर्णं जघान

patadrakṣaḥ svena kāyena tūrṇa--
matipramāṇena vivardhatā ca |
priyaṃ kurvanpāṇḍavānāṃ gatāsu--
rakṣauhiṇīṃ tava tūrṇaṃ jaghāna

ततो मिश्राः प्राणदन्सिंहनादै--
र्भेर्यः शङ्खा मुरजाश्चानकाश्च ।
दग्धां मायां निहतं राक्षसं च
दृष्ट्वा हृष्ट्वाः प्राणदन्कौरवेयाः

tato miśrāḥ prāṇadansiṃhanādai--
rbheryaḥ śaṅkhā murajāścānakāśca |
dagdhāṃ māyāṃ nihataṃ rākṣasaṃ ca
dṛṣṭvā hṛṣṭvāḥ prāṇadankauraveyāḥ

ततः कर्णः कुरुभिः पूज्यमानो
यथा शक्रो वृत्रवधे मरुद्भिः ।
अन्वारूढस्तव पुत्रस्य यानं
हृष्टश्चापि प्राविशत्तत्स्वसैन्यम्

tataḥ karṇaḥ kurubhiḥ pūjyamāno
yathā śakro vṛtravadhe marudbhiḥ |
anvārūḍhastava putrasya yānaṃ
hṛṣṭaścāpi prāviśattatsvasainyam