अध्याय 177: अलायुध भीम से बदला लेने आता है

तस्मिंस्तथा वर्तमाने कर्णराक्षसयोर्मृधे ।
अलायुधो राक्षसेन्द्रो वीर्यवानभ्यवर्तत

tasmiṃstathā vartamāne karṇarākṣasayormṛdhe |
alāyudho rākṣasendro vīryavānabhyavartata

महत्या सेनया युक्तो दुर्योधनमुपागमत् ।
राक्षसानां विरूपाणां सहस्रैः परिवारितः ।
नानारूपधरैर्वीरैः पूर्ववैरमनुस्मरन्

mahatyā senayā yukto duryodhanamupāgamat |
rākṣasānāṃ virūpāṇāṃ sahasraiḥ parivāritaḥ |
nānārūpadharairvīraiḥ pūrvavairamanusmaran

तस्य ज्ञातिर्हि विक्रान्तो ब्राह्मणादो बको हतः ।
किर्णीरश्च महातेजा हिडिम्बश्च सखा तदा

tasya jñātirhi vikrānto brāhmaṇādo bako hataḥ |
kirṇīraśca mahātejā hiḍimbaśca sakhā tadā

स दीर्घकालाध्युपितं पूर्ववैरमनुस्मरन् ।
विज्ञायैतन्निशायुद्धं जिघांसुर्भीममाहवे

sa dīrghakālādhyupitaṃ pūrvavairamanusmaran |
vijñāyaitanniśāyuddhaṃ jighāṃsurbhīmamāhave

स मत्त इव मातङ्गः सङ्क्रुद्व इव चोरगः ।
दुर्योधनमिदं वाक्यमब्रवीद्युद्वलालसः

sa matta iva mātaṅgaḥ saṅkrudva iva coragaḥ |
duryodhanamidaṃ vākyamabravīdyudvalālasaḥ

विदितं ते महाराज यथा भीमेन राक्षसाः ।
हिडिम्बबककिर्मीरा निहता मम बान्धवाः

viditaṃ te mahārāja yathā bhīmena rākṣasāḥ |
hiḍimbabakakirmīrā nihatā mama bāndhavāḥ

परामर्शश्च कन्याया हिडिम्बायाः कृतः पुरा ।
किमन्यद्राक्षसानन्यानस्मांश्च परिभूय ह

parāmarśaśca kanyāyā hiḍimbāyāḥ kṛtaḥ purā |
kimanyadrākṣasānanyānasmāṃśca paribhūya ha

तमहं सगणं राजन्सवाजिरथकुञ्जरम् ।
हैडिम्बिं च सहामात्यं हन्तुमभ्यागतः स्वयम्

tamahaṃ sagaṇaṃ rājansavājirathakuñjaram |
haiḍimbiṃ ca sahāmātyaṃ hantumabhyāgataḥ svayam

अद्य कुन्तीसुतान्सर्वान्वासुदेवपुरोगमान् ।
हत्वा सम्भक्षयिष्यामि सर्वैरनुचरैः सह

adya kuntīsutānsarvānvāsudevapurogamān |
hatvā sambhakṣayiṣyāmi sarvairanucaraiḥ saha

निवारय बलं सर्वं वयं योत्स्याम पाण्डवान्

nivāraya balaṃ sarvaṃ vayaṃ yotsyāma pāṇḍavān

तस्यैतद्वचनं श्रुत्वा हृष्टो दुर्योधनस्तदा ।
प्रतिपूज्याब्रवीद्वाक्यं भ्रातृभिः परिवारितः

tasyaitadvacanaṃ śrutvā hṛṣṭo duryodhanastadā |
pratipūjyābravīdvākyaṃ bhrātṛbhiḥ parivāritaḥ

त्वां पुरस्कृत्य सगणं वयं योत्स्यामहे परान् ।
न हि वैरान्तमनसः स्थास्यन्ति मम सैनिकाः

tvāṃ puraskṛtya sagaṇaṃ vayaṃ yotsyāmahe parān |
na hi vairāntamanasaḥ sthāsyanti mama sainikāḥ

एवमस्त्विति राजानमुक्त्वा राक्षसपुङ्गवः ।
अभ्ययात्त्वरितो भैमिं सहितः पुरुषादकैः

evamastviti rājānamuktvā rākṣasapuṅgavaḥ |
abhyayāttvarito bhaimiṃ sahitaḥ puruṣādakaiḥ

दीप्यमानेन वपुषा रथेनादित्यवर्चसा ।
तादृशेनैव राजेन्द्र यादृशेन घटोत्कचः

dīpyamānena vapuṣā rathenādityavarcasā |
tādṛśenaiva rājendra yādṛśena ghaṭotkacaḥ

तस्याप्यतुलनिर्घोपो बहुतोरणचित्रितः ।
ऋक्षचर्मावनद्वाङ्गो नल्वमात्रो महारथः

tasyāpyatulanirghopo bahutoraṇacitritaḥ |
ṛkṣacarmāvanadvāṅgo nalvamātro mahārathaḥ

तस्यापि तुरगाः शीघ्रा हस्तिकायाः खरस्वनाः ।
शतं युक्ता महाकाया मांसशोणितभोजनाः

tasyāpi turagāḥ śīghrā hastikāyāḥ kharasvanāḥ |
śataṃ yuktā mahākāyā māṃsaśoṇitabhojanāḥ

तस्यापि रथनिर्घोपो महामेघरवोपमः ।
स्यापि सुमहच्चापं दृढज्यं कनकोज्ज्वलम् ॥
तस्याप्यक्षसमा बाणा रुक्म पुङ्खाः शिलाशिताः ।
सोऽपि वीरो महाबाहुर्यथैव स घटोत्कचः

tasyāpi rathanirghopo mahāmegharavopamaḥ |
syāpi sumahaccāpaṃ dṛḍhajyaṃ kanakojjvalam ||
tasyāpyakṣasamā bāṇā rukma puṅkhāḥ śilāśitāḥ |
so'pi vīro mahābāhuryathaiva sa ghaṭotkacaḥ

तस्यापि गोमायुबलाभिगुप्तो
बभूव केतुर्ज्वलनार्कतुल्यः ।
स चापि रूपेण घटोत्कचस्य
श्रीमत्तमो ह्यन्तकसन्निकाशः

tasyāpi gomāyubalābhigupto
babhūva keturjvalanārkatulyaḥ |
sa cāpi rūpeṇa ghaṭotkacasya
śrīmattamo hyantakasannikāśaḥ

दीप्ताङ्गदो दीप्तकिरीटमाली
बद्धस्रगुष्णीषनिबद्धखङ्गः ।
गदी भुशुण्डी मुसली हली च
शरासनी वारणतुल्यवर्ष्मा

dīptāṅgado dīptakirīṭamālī
baddhasraguṣṇīṣanibaddhakhaṅgaḥ |
gadī bhuśuṇḍī musalī halī ca
śarāsanī vāraṇatulyavarṣmā

रथेन तेनानलवर्चसा तदा
विद्रावयन्पाण्डववाहिनीं ताम् ।
रराज सह्ख्ये परिवर्तमानो
विद्युन्माली मेघ इवान्तरिक्षे

rathena tenānalavarcasā tadā
vidrāvayanpāṇḍavavāhinīṃ tām |
rarāja sahkhye parivartamāno
vidyunmālī megha ivāntarikṣe

ते चापि सर्वप्रवरा नरेन्द्रा
महाबला वर्मिमश्चर्मिणश्च ।
हर्षान्विता युयुधुस्तस्य राजन्
समन्ततः पाण्डवयोधवीराः

te cāpi sarvapravarā narendrā
mahābalā varmimaścarmiṇaśca |
harṣānvitā yuyudhustasya rājan
samantataḥ pāṇḍavayodhavīrāḥ