अध्याय 7: संवर्त मरुत्त के पुरोहित बनना स्वीकारते हैं

कथमस्मि त्वया ज्ञातः केन वा कथितोस्मि ते ।
एतदाचक्ष्व मे तत्त्वमिच्छसे चेन्मम प्रियम्

kathamasmi tvayā jñātaḥ kena vā kathitosmi te |
etadācakṣva me tattvamicchase cenmama priyam

सत्यं ते ब्रुवतः सर्वे सम्पत्स्यन्ते मनोरथाः ।
मिथ्या च ब्रुवतो मूर्धा शतधा ते स्फुटिष्यति

satyaṃ te bruvataḥ sarve sampatsyante manorathāḥ |
mithyā ca bruvato mūrdhā śatadhā te sphuṭiṣyati

नारदेन भवान्मह्यमाख्यातो ह्यटता पथि ।
गुरुपुत्रो ममेति त्वं ततो मे प्रीतिरुत्तमा

nāradena bhavānmahyamākhyāto hyaṭatā pathi |
guruputro mameti tvaṃ tato me prītiruttamā

सत्यमेतद्भवानाह स मां जानाति सत्रिणम् ।
कथयस्व तदेतन्मे क्वनु सम्प्रति नारदः

satyametadbhavānāha sa māṃ jānāti satriṇam |
kathayasva tadetanme kvanu samprati nāradaḥ

भवन्तं कथयित्वा तु मम देवर्षिसत्तमः ।
ततो मामभ्यनुज्ञाय प्रविष्टो हव्यवाहनम्

bhavantaṃ kathayitvā tu mama devarṣisattamaḥ |
tato māmabhyanujñāya praviṣṭo havyavāhanam

श्रुत्वा तु पार्थिवस्यैत्संवर्तः प्रमुदं गतः ।
एतावदहमप्येवं शक्नुयामिति सोऽब्रवीत्

śrutvā tu pārthivasyaitsaṃvartaḥ pramudaṃ gataḥ |
etāvadahamapyevaṃ śaknuyāmiti so'bravīt

ततो मरुत्तमुन्मत्तो वाचा निर्भर्त्सयन्निव ।
रूक्षया ब्राह्मणि राजन्पुनः पुनरथाब्रवीत्

tato maruttamunmatto vācā nirbhartsayanniva |
rūkṣayā brāhmaṇi rājanpunaḥ punarathābravīt

वातप्रधानेन मया स्वचित्तवशवर्तिना ।
एवं विकृतरूपेण कथं याजितुमिच्छसि

vātapradhānena mayā svacittavaśavartinā |
evaṃ vikṛtarūpeṇa kathaṃ yājitumicchasi

भ्राता मम समर्थश्च वासवेन च सङ्गतः ।
वर्तते याजने चैव तेन कर्माणि कारय

bhrātā mama samarthaśca vāsavena ca saṅgataḥ |
vartate yājane caiva tena karmāṇi kāraya

गार्हस्थ्यं चैव याज्याश्च सर्वा गृह्याश्च देवताः ।
पूर्वजेन ममाक्षिप्तं शरीरं वर्जितं त्विदम्

gārhasthyaṃ caiva yājyāśca sarvā gṛhyāśca devatāḥ |
pūrvajena mamākṣiptaṃ śarīraṃ varjitaṃ tvidam

नाहं तेनाननुज्ञातस्त्वामाविक्षित कर्हिचित् ।
याजयेयं कथंचिद्वै स हि पूज्यतमो मम

nāhaṃ tenānanujñātastvāmāvikṣita karhicit |
yājayeyaṃ kathaṃcidvai sa hi pūjyatamo mama

स त्वं बृहस्पतिं गच्च तमनुज्ञाप्य चाव्रज ।
ततोऽहं याजयिष्ये त्वां यदि यष्टुमिहेच्छसि

sa tvaṃ bṛhaspatiṃ gacca tamanujñāpya cāvraja |
tato'haṃ yājayiṣye tvāṃ yadi yaṣṭumihecchasi

बृहस्पतिं गतः पूर्वमहं संवर्ते तच्छृणु ।
न मां कामयते याज्यं मुनिर्वासववारितः

bṛhaspatiṃ gataḥ pūrvamahaṃ saṃvarte tacchṛṇu |
na māṃ kāmayate yājyaṃ munirvāsavavāritaḥ

अमरं याज्यमासाद्य याजयिष्ये न मानुषम् ।
शक्रेण प्रतिषिद्धोऽहं मरुत्तं मा स्म याजये

amaraṃ yājyamāsādya yājayiṣye na mānuṣam |
śakreṇa pratiṣiddho'haṃ maruttaṃ mā sma yājaye

स्पर्धते हि मया विप्र सदा हि स तु पार्थिवः ।
एवमस्त्विति चाप्युक्तो भ्रात्रा ते बलसूदनः

spardhate hi mayā vipra sadā hi sa tu pārthivaḥ |
evamastviti cāpyukto bhrātrā te balasūdanaḥ

स मामधिगतं प्रेम्णा याज्यत्वे न बुभूषति ।
देवराजं समाश्रित्य तद्विद्धि मुनिपुङ्गव

sa māmadhigataṃ premṇā yājyatve na bubhūṣati |
devarājaṃ samāśritya tadviddhi munipuṅgava

सोहमिच्छामि भवता सर्वस्वेनापि याजितुम् ।
कामये समतिक्रान्तुं वासवं त्वत्कृतैर्गुणैः

sohamicchāmi bhavatā sarvasvenāpi yājitum |
kāmaye samatikrāntuṃ vāsavaṃ tvatkṛtairguṇaiḥ

न हि मे वर्तते बुद्धिर्गन्तुं ब्रह्मन्बृहस्पतिम् ।
प्रत्याख्यातो हि तेनास्मि तथाऽनपकृते सति

na hi me vartate buddhirgantuṃ brahmanbṛhaspatim |
pratyākhyāto hi tenāsmi tathā'napakṛte sati

चिकीर्षसि यथाकामं सर्वमेतत्त्वयि ध्रुवम् ।
यदि सर्वानभिप्रायान्कर्तासि मम पार्थिव

cikīrṣasi yathākāmaṃ sarvametattvayi dhruvam |
yadi sarvānabhiprāyānkartāsi mama pārthiva

याज्यमानं मया हि त्वां बृहस्पतिपुंरदरौ ।
द्विषेतां समभिक्रुद्धावेतदेकं समर्थये

yājyamānaṃ mayā hi tvāṃ bṛhaspatipuṃradarau |
dviṣetāṃ samabhikruddhāvetadekaṃ samarthaye

स्थैर्यमत्र कथं मे स्यात्स त्वं निःसंशयं कुरु ।
कुपितस्त्वां न हीदानीं भस्म कुर्या सवान्धवम्

sthairyamatra kathaṃ me syātsa tvaṃ niḥsaṃśayaṃ kuru |
kupitastvāṃ na hīdānīṃ bhasma kuryā savāndhavam

यावत्तपेत्सहस्रांशुस्तिष्ठेरंश्चापि पर्वताः ।
तावल्लोकान्न लभेयं त्यजेयं सङ्गतं यदि

yāvattapetsahasrāṃśustiṣṭheraṃścāpi parvatāḥ |
tāvallokānna labheyaṃ tyajeyaṃ saṅgataṃ yadi

मा चापि शुभबुद्धित्वं लभेयमिह कर्हिचित् ।
विषयैः सङ्गतं चास्तु त्यजेयं सङ्गतं यदि

mā cāpi śubhabuddhitvaṃ labheyamiha karhicit |
viṣayaiḥ saṅgataṃ cāstu tyajeyaṃ saṅgataṃ yadi

आविक्षित शुभा बुद्धिर्वर्ततां तव कर्मसु ।
याजनं हि ममाप्येव वर्तते हृदि पार्थिव

āvikṣita śubhā buddhirvartatāṃ tava karmasu |
yājanaṃ hi mamāpyeva vartate hṛdi pārthiva

अभिधास्ते च ते राजन्नक्षयं द्रव्यमुत्तमम् ।
येन देवान्सग्धर्वाञ्शक्रं चाभिभविष्यसि

abhidhāste ca te rājannakṣayaṃ dravyamuttamam |
yena devānsagdharvāñśakraṃ cābhibhaviṣyasi

न तु मे वर्तते बुद्धिर्धने याज्येषु वा पुनः ।
विप्रियं तु करिष्यामि भ्रातुश्चेन्द्रस्य चोभयो

na tu me vartate buddhirdhane yājyeṣu vā punaḥ |
vipriyaṃ tu kariṣyāmi bhrātuścendrasya cobhayo

गमयिष्यामि शक्रेण समतामपि ते ध्रुवम् ।
प्रियं च ते करिष्यामि सत्यमेतद्ब्रवीमि ते

gamayiṣyāmi śakreṇa samatāmapi te dhruvam |
priyaṃ ca te kariṣyāmi satyametadbravīmi te