अध्याय 64: पाण्डव धन के निकट डेरा डालकर उपवास करते हैं

ततस्ते प्रययुर्हृष्टाः प्रहृष्टनरवाहनाः ।
रथघोषेण महता पूरयन्तो वसुन्धराम्

tataste prayayurhṛṣṭāḥ prahṛṣṭanaravāhanāḥ |
rathaghoṣeṇa mahatā pūrayanto vasundharām

संस्तूयमानाः स्तुतिभिः सूतमागधबन्दिभिः ।
स्वेन सैन्येन संवीता यथाऽऽदित्याः स्वरश्मिभिः

saṃstūyamānāḥ stutibhiḥ sūtamāgadhabandibhiḥ |
svena sainyena saṃvītā yathā''dityāḥ svaraśmibhiḥ

पाण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि ।
बभौ युधिष्टिरस्तत्र पौर्णमास्यामिवोडुराट्

pāṇḍureṇātapatreṇa dhriyamāṇena mūrdhani |
babhau yudhiṣṭirastatra paurṇamāsyāmivoḍurāṭ

जयाशिषः प्रहृष्टानां नराणां पथि पाण्डवः ।
प्रत्यगृह्णाद्यथान्यायं यथावत्पुरुषर्षभः

jayāśiṣaḥ prahṛṣṭānāṃ narāṇāṃ pathi pāṇḍavaḥ |
pratyagṛhṇādyathānyāyaṃ yathāvatpuruṣarṣabhaḥ

तथैव सैनिका राजन्राजानमनुयान्ति ये ।
तेषां हलहलाशब्दो दिवं स्तब्ध्वा व्यतिष्ठत

tathaiva sainikā rājanrājānamanuyānti ye |
teṣāṃ halahalāśabdo divaṃ stabdhvā vyatiṣṭhata

सरांसि सरितश्चैव वनान्युपवनानि च ।
अत्यक्रामन्महाराजो गिरिं चाप्यन्वपद्यत

sarāṃsi saritaścaiva vanānyupavanāni ca |
atyakrāmanmahārājo giriṃ cāpyanvapadyata

स्मिन्देशे च राजेन्द्र यत्र तद्द्रव्यमुत्तमम् ।
चक्रे निवेशनं राजा पाण्डवः सहसैनिकैः ।
शिवे देशे समे चैव तदा भरतसत्तम

smindeśe ca rājendra yatra taddravyamuttamam |
cakre niveśanaṃ rājā pāṇḍavaḥ sahasainikaiḥ |
śive deśe same caiva tadā bharatasattama

अग्रतो ब्राह्मणान्कृत्वा तपोविद्यादमान्वितान् ।
पुरोहितं च कौरव्य वेदवेदाङ्गपारगम्

agrato brāhmaṇānkṛtvā tapovidyādamānvitān |
purohitaṃ ca kauravya vedavedāṅgapāragam

आग्निवेश्यं च राजानो ब्राह्मणाः सपुरोधसः ।
कृत्वा शान्तिं यथान्यायं सर्वशः पर्यवारयन्

āgniveśyaṃ ca rājāno brāhmaṇāḥ sapurodhasaḥ |
kṛtvā śāntiṃ yathānyāyaṃ sarvaśaḥ paryavārayan

कृत्वा तु मध्ये राजानममात्यांश्च यथाविधि ।
षट्पदं नवसङ्ख्यानं निवेशं चक्रिरे जनाः

kṛtvā tu madhye rājānamamātyāṃśca yathāvidhi |
ṣaṭpadaṃ navasaṅkhyānaṃ niveśaṃ cakrire janāḥ

मत्तानां वारणेन्द्राणां निवेशं च यथाविधि ।
कारयित्वा स राजेन्द्रो ब्राह्मणानिदमब्रवीत्

mattānāṃ vāraṇendrāṇāṃ niveśaṃ ca yathāvidhi |
kārayitvā sa rājendro brāhmaṇānidamabravīt

अस्मिन्कार्ये द्विजश्रेष्ठा नक्षत्रे दिवसे शुभे ।
यथा भवन्तो मन्यन्ते कर्तुमर्हन्ति तत्तथा

asminkārye dvijaśreṣṭhā nakṣatre divase śubhe |
yathā bhavanto manyante kartumarhanti tattathā

न नः कालात्ययो वै स्यादिहैव परिलम्बताम् ।
इति निश्चित्य विप्रेन्द्राः क्रियतां यदनन्तरम्

na naḥ kālātyayo vai syādihaiva parilambatām |
iti niścitya viprendrāḥ kriyatāṃ yadanantaram

श्रुत्वैतद्व********* ब्राह्मणाः सपुरोधसः ।
इदमूचुर्वचो हृष्टा धर्मराजप्रियेप्सवः

śrutvaitadva********* brāhmaṇāḥ sapurodhasaḥ |
idamūcurvaco hṛṣṭā dharmarājapriyepsavaḥ

अद्यैव नक्षत्रिमहश्च पुण्यं
यतामहे श्रेष्ठतमक्रियासु ।
तपोभिरद्येह वसाम राज-
न्नुपोष्यतां चापि भवद्भिरद्य

adyaiva nakṣatrimahaśca puṇyaṃ
yatāmahe śreṣṭhatamakriyāsu |
tapobhiradyeha vasāma rāja-
nnupoṣyatāṃ cāpi bhavadbhiradya

श्रुत्वा तु तेषां द्विजसत्तमानां
कृतोपवासा रजनीं नरेन्द्राः ।

śrutvā tu teṣāṃ dvijasattamānāṃ
kṛtopavāsā rajanīṃ narendrāḥ |

ऊषुः प्रतीताः कुशसंस्तरेषु
यथाऽध्वरे प्रज्वलिता हुताशाः

ūṣuḥ pratītāḥ kuśasaṃstareṣu
yathā'dhvare prajvalitā hutāśāḥ

ततो निशा सा व्यगमन्महात्मनां
संशृण्वतां विप्रसमीरिता गिरः ।
ततः प्रभाते विमले द्विजर्षभा
वचोऽब्रुवन्धर्मसुतं नराधिपम्

tato niśā sā vyagamanmahātmanāṃ
saṃśṛṇvatāṃ viprasamīritā giraḥ |
tataḥ prabhāte vimale dvijarṣabhā
vaco'bruvandharmasutaṃ narādhipam