अध्याय 39: अनुगीता: ब्रह्मा सत्त्वगुण का वर्णन करते हैं

अतः परं प्रवक्ष्यामि तृतीयं गुणमुत्तमम् ।
सर्वभूतहितं लोके सतां धर्ममनिन्दितम्

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi tṛtīyaṃ guṇamuttamam |
sarvabhūtahitaṃ loke satāṃ dharmamaninditam

आनन्दः प्रीतिरुद्रेकः प्राकाश्यं सुखमेव च ।
अकार्पण्यमसंरम्भः संतोषः श्रद्दधानता

ānandaḥ prītirudrekaḥ prākāśyaṃ sukhameva ca |
akārpaṇyamasaṃrambhaḥ saṃtoṣaḥ śraddadhānatā

क्षमा धृतिरहिंसा च समता सत्यमार्जवम् ।
अक्रोधश्चानसूया च शौचं दाक्ष्यं पराक्रमः

kṣamā dhṛtirahiṃsā ca samatā satyamārjavam |
akrodhaścānasūyā ca śaucaṃ dākṣyaṃ parākramaḥ

मुधाज्ञानं मुधावृत्तं मुधासेवा मुदाश्रमः ।
एवं यो युक्तधर्मः स्यात्सोमुत्रात्यन्तमश्नुते

mudhājñānaṃ mudhāvṛttaṃ mudhāsevā mudāśramaḥ |
evaṃ yo yuktadharmaḥ syātsomutrātyantamaśnute

निर्ममो निरहङ्कारो निराशीः सर्वतः समः ।
अकामहत इत्येव सतां धर्मः सनातनः

nirmamo nirahaṅkāro nirāśīḥ sarvataḥ samaḥ |
akāmahata ityeva satāṃ dharmaḥ sanātanaḥ

विश्रंभो ह्रीस्तितिक्षा च त्यागः शौचमतन्द्रिता ।
आनृशंस्यमसंमोहो दया भूतेष्वपैशुनम्

viśraṃbho hrīstitikṣā ca tyāgaḥ śaucamatandritā |
ānṛśaṃsyamasaṃmoho dayā bhūteṣvapaiśunam

हर्षस्तुष्टिर्विस्मयश्च विनयः साधुवृत्तिता ।
शान्तिकर्मविशुद्धिश्च भावशुद्धिर्विमोचनम्

harṣastuṣṭirvismayaśca vinayaḥ sādhuvṛttitā |
śāntikarmaviśuddhiśca bhāvaśuddhirvimocanam

उपेक्षा ब्रह्मचर्यं च परित्यागश्च सर्वशः ।
निर्ममत्वमनाशीष्ट्वमपरिक्षतधर्मता

upekṣā brahmacaryaṃ ca parityāgaśca sarvaśaḥ |
nirmamatvamanāśīṣṭvamaparikṣatadharmatā

मुधादानं मुधायज्ञो मुधाधीतं मुधाव्रतम् ।
मुधाप्रतिग्रहश्चैव मधाध्रमो मुधातपः

mudhādānaṃ mudhāyajño mudhādhītaṃ mudhāvratam |
mudhāpratigrahaścaiva madhādhramo mudhātapaḥ

एवंवृत्तास्तु ये केचिल्लोकेऽस्मिन्सत्वसंश्रयाः ।
ब्राह्मणा ब्रह्मयोनिस्थास्ते धीराः साधुदर्शिनः

evaṃvṛttāstu ye kecilloke'sminsatvasaṃśrayāḥ |
brāhmaṇā brahmayonisthāste dhīrāḥ sādhudarśinaḥ

हित्वा सर्वाणि पापानि निःशोका ह्यजरामराः ।
दिव्यं प्राप्य तु ते धीराः कुर्वते वै ततस्तनूः

hitvā sarvāṇi pāpāni niḥśokā hyajarāmarāḥ |
divyaṃ prāpya tu te dhīrāḥ kurvate vai tatastanūḥ

ईशित्वं च वशित्वं च लघुत्वं चाणुता तथा ।
विकुर्वते महात्मानो देवास्त्रिदिवगा इव

īśitvaṃ ca vaśitvaṃ ca laghutvaṃ cāṇutā tathā |
vikurvate mahātmāno devāstridivagā iva

ऊर्ध्वस्रोतस इत्येते देवा वैकारिकाः स्मृताः ।
विकुर्वन्तः प्रकृत्या वै दिवं प्राप्तास्ततस्ततः

ūrdhvasrotasa ityete devā vaikārikāḥ smṛtāḥ |
vikurvantaḥ prakṛtyā vai divaṃ prāptāstatastataḥ

यद्यदिच्छन्ति तत्सर्वं भजन्ते विभजन्ति च ।
इत्येतत्सात्विकं वृत्तं कथितं वो द्विजर्षभाः ।
एतद्विज्ञाय लभते विधिवद्यद्यदिच्छति

yadyadicchanti tatsarvaṃ bhajante vibhajanti ca |
ityetatsātvikaṃ vṛttaṃ kathitaṃ vo dvijarṣabhāḥ |
etadvijñāya labhate vidhivadyadyadicchati

प्रकीर्तिताः सत्त्वगुणा विशेषतो
यथावदुक्तं गुणवृत्तमेव च ।
नरस्तु यो वेद गुणानिमान्सदा
गुणान्स भुङ्क्ते न गुणैः स युज्यते

prakīrtitāḥ sattvaguṇā viśeṣato
yathāvaduktaṃ guṇavṛttameva ca |
narastu yo veda guṇānimānsadā
guṇānsa bhuṅkte na guṇaiḥ sa yujyate