अध्याय 14: युधिष्ठिर शान्त होकर यज्ञ का निश्चय करते हैं

एवं बहुविधैर्वाक्यैर्मुनिभिस्तैस्तपोधनैः ।
समाश्वस्त राजर्षिर्हितबन्धुर्युधिष्ठिरः

evaṃ bahuvidhairvākyairmunibhistaistapodhanaiḥ |
samāśvasta rājarṣirhitabandhuryudhiṣṭhiraḥ

सोऽनुनीतो भगवता विष्टरश्रवसा स्वयम् ।
द्वैपायनेन कृष्णेनि देवस्थानेन चाभिभूः

so'nunīto bhagavatā viṣṭaraśravasā svayam |
dvaipāyanena kṛṣṇeni devasthānena cābhibhūḥ

नारदेनाथ भीमेन नकुलेन च पार्थिव ।
कृष्णया सहदेवेन विजयेन च धीमता

nāradenātha bhīmena nakulena ca pārthiva |
kṛṣṇayā sahadevena vijayena ca dhīmatā

अन्यैश्च पुरुषव्याघ्रैर्ब्राह्मणैः शास्त्रदृष्टिभिः ।
व्यजहाच्छोकजं दुःखं सन्तापं चैव मानसम्

anyaiśca puruṣavyāghrairbrāhmaṇaiḥ śāstradṛṣṭibhiḥ |
vyajahācchokajaṃ duḥkhaṃ santāpaṃ caiva mānasam

अर्चयामास देवांश्च ब्राह्मणांश्च युधिष्ठिरः ।
कृत्वाऽथ प्रेतकार्याणि सर्वेषां कुरुनन्दनः ।
अन्वशासच्च धर्मात्मा पृथिवीं सागराम्बराम्

arcayāmāsa devāṃśca brāhmaṇāṃśca yudhiṣṭhiraḥ |
kṛtvā'tha pretakāryāṇi sarveṣāṃ kurunandanaḥ |
anvaśāsacca dharmātmā pṛthivīṃ sāgarāmbarām

प्रशान्तचेताः कौरव्यः स्वराज्यं प्राप्य केवलम् ।
व्यासं च नारदं चैव तांश्चान्यानब्रवीन्नृपः

praśāntacetāḥ kauravyaḥ svarājyaṃ prāpya kevalam |
vyāsaṃ ca nāradaṃ caiva tāṃścānyānabravīnnṛpaḥ

आश्वासितोऽहं प्राग्वृद्धैर्भवद्भिर्मुनिपुङ्गवैः ।
न सूक्ष्ममपि मे किञ्चिद्व्यलीकमिह विद्यते

āśvāsito'haṃ prāgvṛddhairbhavadbhirmunipuṅgavaiḥ |
na sūkṣmamapi me kiñcidvyalīkamiha vidyate

अर्थश्च सुमहान्प्राप्तो येन यक्ष्यामि देवताः ।
पुरस्कृत्याद्य भवतः समानेष्यामहे मखम्

arthaśca sumahānprāpto yena yakṣyāmi devatāḥ |
puraskṛtyādya bhavataḥ samāneṣyāmahe makham

हिमवन्तं त्वया गुप्ता गमिष्यामः पितामह ।
बह्वाश्चर्यो हि देशः स श्रूयते द्विजसत्तम

himavantaṃ tvayā guptā gamiṣyāmaḥ pitāmaha |
bahvāścaryo hi deśaḥ sa śrūyate dvijasattama

तथा भगवता चित्रं कल्याणं बहु भाषितम् ।
देवर्षिणा नारदेन देवस्थानेन चैव ह

tathā bhagavatā citraṃ kalyāṇaṃ bahu bhāṣitam |
devarṣiṇā nāradena devasthānena caiva ha

नाभागधेयः पुरुषः कश्चिदेवंविधान्गुरून् ।
लभते व्यसनं प्राप्य सुहृदः साधुसम्मतान्

nābhāgadheyaḥ puruṣaḥ kaścidevaṃvidhāngurūn |
labhate vyasanaṃ prāpya suhṛdaḥ sādhusammatān

एवमुक्तास्तु ते राज्ञा सर्व एव महर्षयः ।
अभ्यनुज्ञाप्य राजानं तथोभौ कृष्णफल्गुनौ

evamuktāstu te rājñā sarva eva maharṣayaḥ |
abhyanujñāpya rājānaṃ tathobhau kṛṣṇaphalgunau

पश्यतामेव सर्वेषां तत्रैवादर्शनं ययुः ।
ततो धर्मसुतो राजा तत्रैवोपाविशत्प्रभुः

paśyatāmeva sarveṣāṃ tatraivādarśanaṃ yayuḥ |
tato dharmasuto rājā tatraivopāviśatprabhuḥ

एवं नातिमहान्कालः स तेषां संन्यवर्तत ।
कुर्वतां शौचकार्याणि भीष्मस्य निधने तदा ।
महादानानि विप्रेभ्यो ददतामौर्ध्वदेहिकम्

evaṃ nātimahānkālaḥ sa teṣāṃ saṃnyavartata |
kurvatāṃ śaucakāryāṇi bhīṣmasya nidhane tadā |
mahādānāni viprebhyo dadatāmaurdhvadehikam

भीष्मकर्णपुरोगाणां कुरूणां कुरुसत्तम ।
सहितो धृतराष्ट्रेण स ददावौर्ध्वदेहिकम्

bhīṣmakarṇapurogāṇāṃ kurūṇāṃ kurusattama |
sahito dhṛtarāṣṭreṇa sa dadāvaurdhvadehikam

ततो दत्त्वा बहुधनं विप्रेभ्यः पाण्डवर्षभः ।
धृताराष्ट्रं पुरुस्कृत्य विवेश गजसाह्वयम्

tato dattvā bahudhanaṃ viprebhyaḥ pāṇḍavarṣabhaḥ |
dhṛtārāṣṭraṃ puruskṛtya viveśa gajasāhvayam