अध्याय 44: उर्वशी का अर्जुन को शाप

कदाचित्स हि देवेन्द्रश्चित्रसेनं रहोऽब्रवीत् ।
पार्थस्य चक्षुरुर्वश्यां सक्तं विज्ञाय वासवः

kadācitsa hi devendraścitrasenaṃ raho'bravīt |
pārthasya cakṣururvaśyāṃ saktaṃ vijñāya vāsavaḥ

गन्धर्वराज गच्छाद्य प्रहितोऽप्सरसांवराम् ।
उर्वशीं पुरुषव्याघ्रं सोपातिष्ठतु फल्गुनम्

gandharvarāja gacchādya prahito'psarasāṃvarām |
urvaśīṃ puruṣavyāghraṃ sopātiṣṭhatu phalgunam

यथा न तामभिसृतां विद्यादस्मन्नियोगतः ।
तथा त्वया विधातव्यं स्त्रीसंसर्गविशारद

yathā na tāmabhisṛtāṃ vidyādasmanniyogataḥ |
tathā tvayā vidhātavyaṃ strīsaṃsargaviśārada

एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा सोऽनुज्ञां प्राप्य वासवात् ।
गन्धर्वराजोऽप्सरसमभ्यगादुर्वशीं वराम्

evamuktastathetyuktvā so'nujñāṃ prāpya vāsavāt |
gandharvarājo'psarasamabhyagādurvaśīṃ varām

तां दृष्ट्वा विदितो हृष्टः स्वागतेनार्चितस्तया ।
सुखासीनः सुखासीनां स्मितपूर्वं वचोऽब्रवीत्

tāṃ dṛṣṭvā vidito hṛṣṭaḥ svāgatenārcitastayā |
sukhāsīnaḥ sukhāsīnāṃ smitapūrvaṃ vaco'bravīt

विदितं तेऽस्तु सुश्रोणि प्रेषितोऽहमिहागतः ।
त्रिदिवस्यैकराजेन त्वत्प्रसादाभिनन्दिना

viditaṃ te'stu suśroṇi preṣito'hamihāgataḥ |
tridivasyaikarājena tvatprasādābhinandinā

यः स देवमनुष्येषु प्रख्यातः सहजैर्गुणैः ।
श्रिया शीलेन रूपेण श्रुतेन च बलेन च ।
प्रख्यातः शौर्यवीर्याभ्यां प्रपन्नः प्रतिभानवान्

yaḥ sa devamanuṣyeṣu prakhyātaḥ sahajairguṇaiḥ |
śriyā śīlena rūpeṇa śrutena ca balena ca |
prakhyātaḥ śauryavīryābhyāṃ prapannaḥ pratibhānavān

तेजस्वी सौम्यीलश्च क्षमावाञ्जितमत्सरः ।
साङ्गोपनिषदान्वेदांश्चतुराख्यानपञ्चमान्

tejasvī saumyīlaśca kṣamāvāñjitamatsaraḥ |
sāṅgopaniṣadānvedāṃścaturākhyānapañcamān

योऽधीते गुरुशुश्रूषां मेधां चाष्टगुणाश्रयाम् ।
ब्रह्मचर्येण दाक्ष्येण प्रसवैर्वयसाऽपि च

yo'dhīte guruśuśrūṣāṃ medhāṃ cāṣṭaguṇāśrayām |
brahmacaryeṇa dākṣyeṇa prasavairvayasā'pi ca

एको वै रक्षिता चैव त्रिदिवं मघवानिव ।
अकत्थनो मानयिता स्थूललक्ष्यः प्रियंवदः

eko vai rakṣitā caiva tridivaṃ maghavāniva |
akatthano mānayitā sthūlalakṣyaḥ priyaṃvadaḥ

सुहृदश्चान्नपानेन विविधेनाभिवर्षति ।
सत्यवागूर्जितो वक्ता रूपवाननहंकृतः

suhṛdaścānnapānena vividhenābhivarṣati |
satyavāgūrjito vaktā rūpavānanahaṃkṛtaḥ

भक्तानुकम्पी कान्तश्च प्रियश्च स्थिरसंगरः ।
प्रार्थनीयैर्गुणगणैर्महेन्द्रवरुणोपमः

bhaktānukampī kāntaśca priyaśca sthirasaṃgaraḥ |
prārthanīyairguṇagaṇairmahendravaruṇopamaḥ

विदितस्तेऽर्जुनो वीरः स स्वर्गफलमाप्तवान् ।
तव शक्राभ्यनुज्ञातः पादावद्यप्रपद्यताम् ।

viditaste'rjuno vīraḥ sa svargaphalamāptavān |
tava śakrābhyanujñātaḥ pādāvadyaprapadyatām |

एवमुक्ता स्मितं कृत्वा स्वात्मानं बहुमान्य च ।
प्रत्युवाचोर्वशी प्रीता चित्रसेनमनिन्दिता

evamuktā smitaṃ kṛtvā svātmānaṃ bahumānya ca |
pratyuvācorvaśī prītā citrasenamaninditā

यत्त्वस्य कथितः सत्यो गुणोद्देशस्त्वयाऽनघ ।
तं श्रुत्वाऽन्यं प्रियं नारी वृणुयात्किमतोऽर्जुनं

yattvasya kathitaḥ satyo guṇoddeśastvayā'nagha |
taṃ śrutvā'nyaṃ priyaṃ nārī vṛṇuyātkimato'rjunaṃ

तस्य चाहं गुणौघेन फल्गुने जातमन्मथा ।
गच्छत्वं हि याथाकाममागमिष्याम्यहं सुखम्

tasya cāhaṃ guṇaughena phalgune jātamanmathā |
gacchatvaṃ hi yāthākāmamāgamiṣyāmyahaṃ sukham

ततो विसृज्यगन्धर्वं कृतकृत्या शुचिस्मिता ।
उर्वशी चाकरोत्स्नानं पार्थप्रार्थनलालसा

tato visṛjyagandharvaṃ kṛtakṛtyā śucismitā |
urvaśī cākarotsnānaṃ pārthaprārthanalālasā

स्नानालङ्कारनेपथ्यैर्गन्धमाल्यैश्च शौभनैः ।
धनंजयस्य रूपेण शरैर्मन्मथचोदितैः

snānālaṅkāranepathyairgandhamālyaiśca śaubhanaiḥ |
dhanaṃjayasya rūpeṇa śarairmanmathacoditaiḥ

अतिविद्धेन मनसा मन्मथेन प्रदीपिता ।
दिव्यास्तरणसंस्तीर्णे विस्तीर्णे शयनोत्तमे

atividdhena manasā manmathena pradīpitā |
divyāstaraṇasaṃstīrṇe vistīrṇe śayanottame

चित्तसंकल्पभावेन सुचित्ताऽनन्यमानसा ।
मनोरथेन संप्राप्तं रमयन्तीव फल्गुनम्

cittasaṃkalpabhāvena sucittā'nanyamānasā |
manorathena saṃprāptaṃ ramayantīva phalgunam

निशाम्य चन्द्रोदयनं विगाढे रजनीमुखे ।
प्रस्थिता सा पृथुश्रोणी पार्थस्य भवनं महत्

niśāmya candrodayanaṃ vigāḍhe rajanīmukhe |
prasthitā sā pṛthuśroṇī pārthasya bhavanaṃ mahat

मृदुकुञ्चितदीर्घेण कुसुमोत्तमधारिणा ।
केशपाशेन ललना गच्छमाना व्यराजत

mṛdukuñcitadīrgheṇa kusumottamadhāriṇā |
keśapāśena lalanā gacchamānā vyarājata

भ्रूक्षेपालापमाधुर्यैः कान्त्या सौम्यतयाऽपि च ।
शशिनं वक्रचन्द्रेण साऽऽह्वयन्तीव गच्छती

bhrūkṣepālāpamādhuryaiḥ kāntyā saumyatayā'pi ca |
śaśinaṃ vakracandreṇa sā''hvayantīva gacchatī

दिव्याङ्गरागौ सुमुखौ दिव्यचन्दनरूषितौ ।
गच्छन्त्या हाररुचिरौ स्तनौ तस्या ववल्गतुः

divyāṅgarāgau sumukhau divyacandanarūṣitau |
gacchantyā hārarucirau stanau tasyā vavalgatuḥ

स्तनोद्वहनसंक्षोभात्ताम्यमाना पदेपदे ।
त्रिवलीदामचित्रेण मध्येनातीव शेभिना

stanodvahanasaṃkṣobhāttāmyamānā padepade |
trivalīdāmacitreṇa madhyenātīva śebhinā

रथकूबरविस्तीर्णं नितम्बोन्नतपीवरम् ।
मन्मथायतनं शुभ्रं रशनादामभूषितम्

rathakūbaravistīrṇaṃ nitambonnatapīvaram |
manmathāyatanaṃ śubhraṃ raśanādāmabhūṣitam

ऋषीणामपि दिव्यानां मनोव्याघातकारणम् ।
सूक्ष्मवस्त्रधरं भाति जघनं निरवद्यवत्

ṛṣīṇāmapi divyānāṃ manovyāghātakāraṇam |
sūkṣmavastradharaṃ bhāti jaghanaṃ niravadyavat

गूडगुल्फधरौ पादौ ताम्रायततलाङ्गुली ।
कूर्मपृष्ठोन्तौ चास्याः शोभेते किङ्किणीकिणौ

gūḍagulphadharau pādau tāmrāyatatalāṅgulī |
kūrmapṛṣṭhontau cāsyāḥ śobhete kiṅkiṇīkiṇau

शीधुपानेन चाल्पेन तुष्टा च मदनेन च ।
विलासितैश्च विविधैः प्रेक्षणीयतराऽभवत्

śīdhupānena cālpena tuṣṭā ca madanena ca |
vilāsitaiśca vividhaiḥ prekṣaṇīyatarā'bhavat

सिद्धचारणगन्धर्वैः साध्यैर्याति विलासिनी ।
बब्वाश्चर्येऽपि वै स्वर्गे दर्शनीयतमाकृतिः

siddhacāraṇagandharvaiḥ sādhyairyāti vilāsinī |
babvāścarye'pi vai svarge darśanīyatamākṛtiḥ

सुमूक्ष्मेणोत्तरीयेण मेघवर्णेन राजता ।
तन्वभ्रप्रावृता व्योम्नि चन्द्रलेखेन गच्छति

sumūkṣmeṇottarīyeṇa meghavarṇena rājatā |
tanvabhraprāvṛtā vyomni candralekhena gacchati

ततः प्राप्तातिदुष्प्रापा मनसाऽपि विकर्मभिः ।
भवनं पाण्डुपुत्रस्य फल्गुनस्य शुचिस्मिता

tataḥ prāptātiduṣprāpā manasā'pi vikarmabhiḥ |
bhavanaṃ pāṇḍuputrasya phalgunasya śucismitā

तत्र द्वारमनुप्राप्ता द्वारस्थैश्च निवेदिता ।
अर्जुनस्य नरश्रेष्ठ उर्वशी शुभलोचना

tatra dvāramanuprāptā dvārasthaiśca niveditā |
arjunasya naraśreṣṭha urvaśī śubhalocanā

उपातिष्ठत तद्वेश्म निर्मलं सुमनोहरम् ।
स शङ्कितमना राजन्प्रत्यगच्छत तां निशि

upātiṣṭhata tadveśma nirmalaṃ sumanoharam |
sa śaṅkitamanā rājanpratyagacchata tāṃ niśi

दृष्ट्वैव चोर्वशीं पार्थो लज्जासंवृलोचनः ।
तदाऽभिवादनं कृत्वा गुरुपूजां प्रयुक्तवान्

dṛṣṭvaiva corvaśīṃ pārtho lajjāsaṃvṛlocanaḥ |
tadā'bhivādanaṃ kṛtvā gurupūjāṃ prayuktavān

अभिवादये त्वां शिरसा प्रवराप्सरसांवरे ।
किं चागमनकृत्यं ते ब्रूहि सर्वं यथातथम् ।
किमाज्ञापयसे देवि प्रेष्यस्तेऽहमुपस्थितः

abhivādaye tvāṃ śirasā pravarāpsarasāṃvare |
kiṃ cāgamanakṛtyaṃ te brūhi sarvaṃ yathātatham |
kimājñāpayase devi preṣyaste'hamupasthitaḥ

अकामं फल्गुनं ज्ञात्वा इङ्गितज्ञा तदोर्वशी ।
गन्धर्ववचनं सर्वं श्रावयामास फल्गुनम्

akāmaṃ phalgunaṃ jñātvā iṅgitajñā tadorvaśī |
gandharvavacanaṃ sarvaṃ śrāvayāmāsa phalgunam

यथा मे चित्रसेनेन कथितं मनुजोत्तम ।
नत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि यथा चाहमिहागता

yathā me citrasenena kathitaṃ manujottama |
natte'haṃ saṃpravakṣyāmi yathā cāhamihāgatā

उपस्ताने महेन्द्रस् वर्तमाने मनोरमे ।
तवागमनतुष्ट्या च स्वर्गस्य परमोत्सवे

upastāne mahendras vartamāne manorame |
tavāgamanatuṣṭyā ca svargasya paramotsave

रुद्राणां चैव सान्निध्यमादित्यानां च सर्वशः ।
समागमेऽश्विनोश्चैव वसूनां च नरोत्तम

rudrāṇāṃ caiva sānnidhyamādityānāṃ ca sarvaśaḥ |
samāgame'śvinoścaiva vasūnāṃ ca narottama

महर्षीणां च सङ्घेषु राजर्षिप्रवरेषु च ।
सिद्धचारणयक्षेषु महोरगगणेषु च

maharṣīṇāṃ ca saṅgheṣu rājarṣipravareṣu ca |
siddhacāraṇayakṣeṣu mahoragagaṇeṣu ca

उपविष्टेषु सर्वेषु स्थानमानप्रभावतः ।
ऋद्ध्या प्रज्वलमानेषु अग्निसोमार्कवर्ष्मसु

upaviṣṭeṣu sarveṣu sthānamānaprabhāvataḥ |
ṛddhyā prajvalamāneṣu agnisomārkavarṣmasu

वीणासु वाद्यमानासु गन्धर्वैः शक्रनन्दन ।
दिव्ये मनोरमे गीते प्रवृत्ते पृथुलोचन

vīṇāsu vādyamānāsu gandharvaiḥ śakranandana |
divye manorame gīte pravṛtte pṛthulocana

सर्वाप्सरःसु मुख्यासु प्रनृत्तासु कुरूद्वह ।
त्वं किलानिमिषः पार्थ मामेकां तत्र दृष्टवान्

sarvāpsaraḥsu mukhyāsu pranṛttāsu kurūdvaha |
tvaṃ kilānimiṣaḥ pārtha māmekāṃ tatra dṛṣṭavān

तत्र चावभृथे तस्मिन्नुपस्थाने दिवौकसाम् ।
तव पित्राऽभ्यनुज्ञाता गताः स्वनिलयान्सुराः

tatra cāvabhṛthe tasminnupasthāne divaukasām |
tava pitrā'bhyanujñātā gatāḥ svanilayānsurāḥ

तथैवाप्सरसः सर्वाविशिष्टाः स्वगृहं गताः ।
अपि चान्याश्च शत्रुघ्न तव पित्रा विसर्जिताः

tathaivāpsarasaḥ sarvāviśiṣṭāḥ svagṛhaṃ gatāḥ |
api cānyāśca śatrughna tava pitrā visarjitāḥ

ततः शक्रेण संदिष्टश्चित्रसेनो ममान्तिकम् ।
प्राप्तः कमलपत्राक्ष स च मामब्रवीत्स्वयम्

tataḥ śakreṇa saṃdiṣṭaścitraseno mamāntikam |
prāptaḥ kamalapatrākṣa sa ca māmabravītsvayam

त्वत्कृतेऽहं सुरेशेन प्रेषितो वरवर्णिनि ।
प्रियं कुरु महेन्द्रस्य मम चैवात्मनश्च ह

tvatkṛte'haṃ sureśena preṣito varavarṇini |
priyaṃ kuru mahendrasya mama caivātmanaśca ha

शक्रतुल्यं रणे शूरं रूपौदार्यगुणान्वितम् ।
पार्थं प्रार्थय सुश्रोणि त्वमित्येवं तदाऽब्रवीत्

śakratulyaṃ raṇe śūraṃ rūpaudāryaguṇānvitam |
pārthaṃ prārthaya suśroṇi tvamityevaṃ tadā'bravīt

ततोऽहं समनुज्ञाता तेन पित्रा च तेऽनघ ।
तवान्तिकमनुप्राप्ता शुश्रूषितुमरिंदम

tato'haṃ samanujñātā tena pitrā ca te'nagha |
tavāntikamanuprāptā śuśrūṣitumariṃdama

न केवलं हि चक्रेण प्रेषिता चाहमागता ।
चिराभिलषितो वीर ममाप्येष मनोरथः

na kevalaṃ hi cakreṇa preṣitā cāhamāgatā |
cirābhilaṣito vīra mamāpyeṣa manorathaḥ

तां तथा ब्रुवतीं श्रुत्वा भृशं लज्जान्वितोऽर्जुनः ।
उवाच कर्णौ हस्ताभ्यां पिधाय त्रिदशोपमः

tāṃ tathā bruvatīṃ śrutvā bhṛśaṃ lajjānvito'rjunaḥ |
uvāca karṇau hastābhyāṃ pidhāya tridaśopamaḥ

दुःश्रुतं मेऽस्तु सुभगे यन्मां वदसि भामिनि ।
गुरुदारैः समाना मे निश्चयेन वरानने

duḥśrutaṃ me'stu subhage yanmāṃ vadasi bhāmini |
gurudāraiḥ samānā me niścayena varānane

[यथा कुन्तीमहाभागा यथेन्राणी शची मम ।
तथा त्वमपि कल्याणीनात्र कार्या विचारणा]

[yathā kuntīmahābhāgā yathenrāṇī śacī mama |
tathā tvamapi kalyāṇīnātra kāryā vicāraṇā]

यच्चेक्षिताऽसि विस्पष्टं विशेषेण मया शुभे ।
तच्च मे कारणं सर्वं शृणु सत्येन सुस्मिते

yaccekṣitā'si vispaṣṭaṃ viśeṣeṇa mayā śubhe |
tacca me kāraṇaṃ sarvaṃ śṛṇu satyena susmite

इयं पौरववंशस् जननी सुदतीति ह ।
त्वामहं दृष्टवांस्तत्र विस्मयोत्फुल्ललोचनः

iyaṃ pauravavaṃśas jananī sudatīti ha |
tvāmahaṃ dṛṣṭavāṃstatra vismayotphullalocanaḥ

न मामर्हसि कल्याणि अन्यथा ध्यात्रमप्सरः ।
गुरोर्गरुतरा मे त्वं मम त्वं वंशवर्धिनी

na māmarhasi kalyāṇi anyathā dhyātramapsaraḥ |
gurorgarutarā me tvaṃ mama tvaṃ vaṃśavardhinī

अनावृताश्च सर्वाः स्म देवराजाभिनन्दन ।
गुरुस्थाने न मां वीर नियोक्तुं त्वमिहार्हसि

anāvṛtāśca sarvāḥ sma devarājābhinandana |
gurusthāne na māṃ vīra niyoktuṃ tvamihārhasi

पितरः सोदराः पुत्रा नप्तारो वा त्विहागताः ।
तपसा रमयन्त्यस्मान्न च तेषां व्यतिक्रमः

pitaraḥ sodarāḥ putrā naptāro vā tvihāgatāḥ |
tapasā ramayantyasmānna ca teṣāṃ vyatikramaḥ

तत्प्रसीद न मामार्तां विसर्जयितुमर्हसि ।
हृच्छयेन च संतप्तां भक्तां च भज मानद

tatprasīda na māmārtāṃ visarjayitumarhasi |
hṛcchayena ca saṃtaptāṃ bhaktāṃ ca bhaja mānada

शृणु सत्यंवरारोहे यत्त्वां वक्ष्याम्यनिन्दिते ।
शृण्वन्तु मे दिशश्चैव विदिशश्च सदेवताः

śṛṇu satyaṃvarārohe yattvāṃ vakṣyāmyanindite |
śṛṇvantu me diśaścaiva vidiśaśca sadevatāḥ

यथा कुन्ती च माद्री च शची चैव समा इह ।
तथा च वंशजननी त्वं हि मेऽद्य गरीयसी

yathā kuntī ca mādrī ca śacī caiva samā iha |
tathā ca vaṃśajananī tvaṃ hi me'dya garīyasī

गच्छ मूर्ध्ना प्रपन्नोस्मि पादौ ते वरवर्णिनि ।
त्वं हि मे मातृवत्पूज्या रक्ष्योऽहं पुत्रवत्त्वया

gaccha mūrdhnā prapannosmi pādau te varavarṇini |
tvaṃ hi me mātṛvatpūjyā rakṣyo'haṃ putravattvayā

ततोऽवधूता पार्थेन उर्वशी क्रोधमूर्च्छिता ।
वेपन्ती भ्रुकुटीकक्रा शशापाथ धनंजयम्

tato'vadhūtā pārthena urvaśī krodhamūrcchitā |
vepantī bhrukuṭīkakrā śaśāpātha dhanaṃjayam

तव पित्राऽभ्यनुज्ञातां स्वयं च गृहमागताम् ।
यस्मान्मां नाभिनन्देथाः कामबाणवशंगताम्

tava pitrā'bhyanujñātāṃ svayaṃ ca gṛhamāgatām |
yasmānmāṃ nābhinandethāḥ kāmabāṇavaśaṃgatām

तस्मात्त्वं नर्तकः पार्थ स्त्रीमध्ये मानवर्जितः ।
अपुंस्त्वेन च विख्यातः पण्ढवद्विचरिष्यसि

tasmāttvaṃ nartakaḥ pārtha strīmadhye mānavarjitaḥ |
apuṃstvena ca vikhyātaḥ paṇḍhavadvicariṣyasi

एवं दत्त्वाऽर्जुने शापं स्फुरितोष्ठी श्वसन्त्यथ ।
पुनः प्रत्यागता क्षिप्रमुर्वशी स्वं निवेशनम्

evaṃ dattvā'rjune śāpaṃ sphuritoṣṭhī śvasantyatha |
punaḥ pratyāgatā kṣipramurvaśī svaṃ niveśanam

पार्थोपि लब्ध्वा शापं तं तां निशां दुःखितोऽवसम् ।
विवक्षुश्चित्रसेनाय प्रातः सर्वमहृष्टवत्

pārthopi labdhvā śāpaṃ taṃ tāṃ niśāṃ duḥkhito'vasam |
vivakṣuścitrasenāya prātaḥ sarvamahṛṣṭavat

ततः प्रभाते विमले गन्धर्वाय यथातथम् ।
निवेदयामास तदा चित्रसेनाय पाण्डवः

tataḥ prabhāte vimale gandharvāya yathātatham |
nivedayāmāsa tadā citrasenāya pāṇḍavaḥ

तच्च सर्वं यथावृत्तं शापं चैव यथातथम् ।
अवेदयच्च शक्रस्य चित्रसेनोऽपि सर्वशः

tacca sarvaṃ yathāvṛttaṃ śāpaṃ caiva yathātatham |
avedayacca śakrasya citraseno'pi sarvaśaḥ

तदा त्वानाय्य तनयं विविक्ते हरिवाहनः ।
सान्त्वयित्वा शुभैर्वाक्यैः स्मयमानोऽभ्यभाषत

tadā tvānāyya tanayaṃ vivikte harivāhanaḥ |
sāntvayitvā śubhairvākyaiḥ smayamāno'bhyabhāṣata

सुपुत्राद्यपृथा तात त्वया पुत्रेण सत्तम ।
ऋषयोपि हि धैर्येण जिता वै ते महाभुज

suputrādyapṛthā tāta tvayā putreṇa sattama |
ṛṣayopi hi dhairyeṇa jitā vai te mahābhuja

यं च दत्तवती शापमुर्वशी तव मानद ।
स चापि तेऽर्थकृत्तात साधकश्च भविष्यति

yaṃ ca dattavatī śāpamurvaśī tava mānada |
sa cāpi te'rthakṛttāta sādhakaśca bhaviṣyati

अज्ञातवासो वस्तव्यो भवद्भिर्भूतलेऽनघ ।
वर्पे त्रयोदशे वीर तत्र त्वं गमयिष्यसि

ajñātavāso vastavyo bhavadbhirbhūtale'nagha |
varpe trayodaśe vīra tatra tvaṃ gamayiṣyasi

तेन नर्तकवेपेण अपुंस्त्वेन तथैव च ।
वर्षमेकं विहृत्यैव ततः पुंस्त्वमवाप्स्यसि

tena nartakavepeṇa apuṃstvena tathaiva ca |
varṣamekaṃ vihṛtyaiva tataḥ puṃstvamavāpsyasi

एवमुक्तस्तु शक्रेण फल्गुनः परवीरहा ।
मुदं परमिकां लेभे न च शापं व्यचिन्तयत्

evamuktastu śakreṇa phalgunaḥ paravīrahā |
mudaṃ paramikāṃ lebhe na ca śāpaṃ vyacintayat

चित्रसेनेन सहितो गन्धर्वेण यशस्विना ।
रेमे स स्वर्गभवने पाण्डुपुत्रो धनंजयः

citrasenena sahito gandharveṇa yaśasvinā |
reme sa svargabhavane pāṇḍuputro dhanaṃjayaḥ

य इमां शृणुयान्नित्यं धृतिं पाण्डुसुतस्य वै ।
न तस्य कामः कामेषु पापकेषु प्रवर्तते

ya imāṃ śṛṇuyānnityaṃ dhṛtiṃ pāṇḍusutasya vai |
na tasya kāmaḥ kāmeṣu pāpakeṣu pravartate

इदममरवरात्मजस्य घोरं
सुचि चरितं विनिशाम्य फल्गुनस्य ।
व्यपगतमददम्भरागदोषा-
स्त्रिदिवगताऽभिरमन्ति मानवेन्द्राः

idamamaravarātmajasya ghoraṃ
suci caritaṃ viniśāmya phalgunasya |
vyapagatamadadambharāgadoṣā-
stridivagatā'bhiramanti mānavendrāḥ