अध्याय 302: सूर्यदेव का कर्ण से कुण्डल रखने का आग्रह

माऽहितं कर्ण कार्षीस्त्वमात्मनः सुहृदां तथा ।
पुत्राणामथ भार्याणामथो मातुरथो पितुः

mā'hitaṃ karṇa kārṣīstvamātmanaḥ suhṛdāṃ tathā |
putrāṇāmatha bhāryāṇāmatho māturatho pituḥ

शरीरस्याविरोधेन प्राणिनां प्राणभृद्वर ।
इष्यते यशसः प्राप्तिः कीर्तिश्च त्रिदिवे स्थिरा

śarīrasyāvirodhena prāṇināṃ prāṇabhṛdvara |
iṣyate yaśasaḥ prāptiḥ kīrtiśca tridive sthirā

यस्त्वं प्राणविरोधेन कीर्तिमिच्छसि शाश्वतीम् ।
सा ते प्राणान्समादाय गमिष्यति न संशयः

yastvaṃ prāṇavirodhena kīrtimicchasi śāśvatīm |
sā te prāṇānsamādāya gamiṣyati na saṃśayaḥ

जीवतां कुरुते कार्यं पिता माता सुतास्तथा ।
ये चान्ये बान्धवाः केचिल्लोकेऽस्मिन्पुरुषर्षभ

jīvatāṃ kurute kāryaṃ pitā mātā sutāstathā |
ye cānye bāndhavāḥ kecilloke'sminpuruṣarṣabha

राजानश्च नरव्याघ्र पौरुषेण निबोध तत् ।
कीर्तिश्च जीवतः साध्वी पुरुषस्य महाद्युते

rājānaśca naravyāghra pauruṣeṇa nibodha tat |
kīrtiśca jīvataḥ sādhvī puruṣasya mahādyute

मृतस्य कीर्त्या किं कार्यं भस्मीभूतस्य देहिनः ।
मृतः कीर्तिं न जानीते जीवन्कीर्ति समश्नुते

mṛtasya kīrtyā kiṃ kāryaṃ bhasmībhūtasya dehinaḥ |
mṛtaḥ kīrtiṃ na jānīte jīvankīrti samaśnute

मृतस्य कीर्तिर्मर्त्यस्य यथा माला गतायुषः ।
अहं तु त्वां ब्रवीम्येतद्भक्तोसीति हितेप्सया

mṛtasya kīrtirmartyasya yathā mālā gatāyuṣaḥ |
ahaṃ tu tvāṃ bravīmyetadbhaktosīti hitepsayā

भक्तिमन्तो हि मे रक्ष्या इत्येतेनापि हेतुना ।
भक्तोयं परया भक्त्या मामित्येव महाभुज

bhaktimanto hi me rakṣyā ityetenāpi hetunā |
bhaktoyaṃ parayā bhaktyā māmityeva mahābhuja

ममापि भक्तिरुत्पन्ना स त्वं कुरु वचो मम ।
अस्ति चात्र परं किंचिदध्यात्मं देवनिर्मितम् ।
अतश्च त्वां ब्रवीम्येतत्क्रियतामविशङ्कया

mamāpi bhaktirutpannā sa tvaṃ kuru vaco mama |
asti cātra paraṃ kiṃcidadhyātmaṃ devanirmitam |
ataśca tvāṃ bravīmyetatkriyatāmaviśaṅkayā

देवगुह्यं त्वया ज्ञातुं न शक्यं पुरुषर्षभ ।
नस्मान्नाख्यामि ते गुह्यं काले वेत्स्यति तद्भवान्

devaguhyaṃ tvayā jñātuṃ na śakyaṃ puruṣarṣabha |
nasmānnākhyāmi te guhyaṃ kāle vetsyati tadbhavān

पुनरुक्तं च वक्ष्यामि त्वं राधेय निबोध तत् ।
माऽस्मै ते कुण्डले दद्या भिक्षिते वज्रापाणिना

punaruktaṃ ca vakṣyāmi tvaṃ rādheya nibodha tat |
mā'smai te kuṇḍale dadyā bhikṣite vajrāpāṇinā

शोभसे कुण्डलाभ्यां च रुचिराभ्यां महाद्युते ।
विशाखयोर्मध्यगतः शशीव विमले दिवि

śobhase kuṇḍalābhyāṃ ca rucirābhyāṃ mahādyute |
viśākhayormadhyagataḥ śaśīva vimale divi

कीर्तिश्च जीवतः साध्वी पुरुषस्येति विद्धि तत् ।
प्रत्याख्येयस्त्वया तात कुण्डलार्थे सुरेश्वरः

kīrtiśca jīvataḥ sādhvī puruṣasyeti viddhi tat |
pratyākhyeyastvayā tāta kuṇḍalārthe sureśvaraḥ

पाण्डवानां हिते युक्तो भिक्षन्ब्राह्मणवेषधृत् ।
शक्त्या बहुविधैर्वाक्यैः कुण्डलेप्सा त्वयाऽनघ ।
विहन्तुं देवराजस् हेतुयुक्तैः पुनःपुनः

pāṇḍavānāṃ hite yukto bhikṣanbrāhmaṇaveṣadhṛt |
śaktyā bahuvidhairvākyaiḥ kuṇḍalepsā tvayā'nagha |
vihantuṃ devarājas hetuyuktaiḥ punaḥpunaḥ

उपपत्त्युपपन्नार्थैर्माधुर्यकृतभूषणैः ।
पुरंदरस्य कर्ण त्वं बुद्धिमेतामपानुद

upapattyupapannārthairmādhuryakṛtabhūṣaṇaiḥ |
puraṃdarasya karṇa tvaṃ buddhimetāmapānuda

त्वं हि नित्यं नरव्याघ्र स्पर्धसे सव्यसाचिना ।
सव्यसाची त्वया चेह युधि शूरः समेष्यति

tvaṃ hi nityaṃ naravyāghra spardhase savyasācinā |
savyasācī tvayā ceha yudhi śūraḥ sameṣyati

न तु त्वामर्जुनः शक्तः कुण्डलाभ्यां समन्वितम् ।
विजेतुं युधि यद्यस्य स्वयमिन्द्रः शरो भवेत्

na tu tvāmarjunaḥ śaktaḥ kuṇḍalābhyāṃ samanvitam |
vijetuṃ yudhi yadyasya svayamindraḥ śaro bhavet

तस्मान्न देये शख्राय त्वयैते कुण्डले शुभे ।
संग्रामे यदि निर्जेतुं कर्ण कामयसेऽर्जुनम्

tasmānna deye śakhrāya tvayaite kuṇḍale śubhe |
saṃgrāme yadi nirjetuṃ karṇa kāmayase'rjunam