अध्याय 236: सत्यभामा द्रौपदी को सान्त्वना देकर लौटती हैं

मार्कण्डेयादिभिर्विप्रैः पाण्डवैश्च महात्मभिः ।
कथाभिरनुकूलाभिः सह स्तित्वा जनार्दनः

mārkaṇḍeyādibhirvipraiḥ pāṇḍavaiśca mahātmabhiḥ |
kathābhiranukūlābhiḥ saha stitvā janārdanaḥ

ततस्तैः संविदं कृत्वा यथावन्मधुसूदनः ।
आरुरुक्षू रथं सत्यामाह्वयामास भारत

tatastaiḥ saṃvidaṃ kṛtvā yathāvanmadhusūdanaḥ |
ārurukṣū rathaṃ satyāmāhvayāmāsa bhārata

सत्यभामा ततस्तत्र स्वजित्वा द्रुपदात्मजाम् ।
उवाच वचनं हृद्यं यथाभावं समाहितम्

satyabhāmā tatastatra svajitvā drupadātmajām |
uvāca vacanaṃ hṛdyaṃ yathābhāvaṃ samāhitam

कृष्णे माभूत्तवोत्कण्ठा मा व्यथा मा प्रजागरः ।
भर्तृभिर्देवसंकाशैर्जितां प्राप्स्यसि मेदिनीम्

kṛṣṇe mābhūttavotkaṇṭhā mā vyathā mā prajāgaraḥ |
bhartṛbhirdevasaṃkāśairjitāṃ prāpsyasi medinīm

न ह्येवं शीलसंपन्ना नैवं पूजितलक्षणाः ।
प्राप्नुवन्ति चिरं क्लेशं यथा त्वमसितेक्षणे

na hyevaṃ śīlasaṃpannā naivaṃ pūjitalakṣaṇāḥ |
prāpnuvanti ciraṃ kleśaṃ yathā tvamasitekṣaṇe

अवश्यं च त्वया भूमिरियं निहतकण्टका ।
भर्तृभिः सहभोक्तव्या निर्द्वन्द्वेति श्रुतं मया

avaśyaṃ ca tvayā bhūmiriyaṃ nihatakaṇṭakā |
bhartṛbhiḥ sahabhoktavyā nirdvandveti śrutaṃ mayā

धार्तराष्ट्रवधं कृत्वावैराणि प्तियात्य च ।
युधिष्ठिरस्थां पृथिवीं द्रष्टासि द्रुपदात्मजे

dhārtarāṣṭravadhaṃ kṛtvāvairāṇi ptiyātya ca |
yudhiṣṭhirasthāṃ pṛthivīṃ draṣṭāsi drupadātmaje

यास्ताः प्रव्राजपानां त्वां प्राहसन्दर्पमोहिताः ।
ताः क्षिप्रं हतसंकल्पा द्रक्ष्यसि त्वं कुरुस्त्रियः

yāstāḥ pravrājapānāṃ tvāṃ prāhasandarpamohitāḥ |
tāḥ kṣipraṃ hatasaṃkalpā drakṣyasi tvaṃ kurustriyaḥ

तव दुःखोपपन्नाया यैराचरितमप्रियम् ।
विद्धि संप्रस्थितान्सर्वांस्तान्कृष्णे यमसादनम्

tava duḥkhopapannāyā yairācaritamapriyam |
viddhi saṃprasthitānsarvāṃstānkṛṣṇe yamasādanam

पुत्रस्ते प्रतिविन्ध्यश्च सुतसोमस्तथाविधः ।
श्रुतकर्माऽर्जुनिश्चैव शतानीकश्च नाकुलिः

putraste prativindhyaśca sutasomastathāvidhaḥ |
śrutakarmā'rjuniścaiva śatānīkaśca nākuliḥ

सहदेवाच्च यो जातः श्रुतसेनस्तवात्मजः ।
सर्वेकुशलिनो वीराः कृतास्त्राश्च सुतास्तव

sahadevācca yo jātaḥ śrutasenastavātmajaḥ |
sarvekuśalino vīrāḥ kṛtāstrāśca sutāstava

अभिमन्युरिव प्रीता द्वारवत्यां रता भृशम् ।
त्वमिवैषां सुभद्रा च प्रीत्या सर्वात्मना स्थिता

abhimanyuriva prītā dvāravatyāṃ ratā bhṛśam |
tvamivaiṣāṃ subhadrā ca prītyā sarvātmanā sthitā

प्रीयते तव निर्द्वन्द्वा तेभ्यश्च विगतज्वरा ।
दुःखिता तेन दुःखेन सुखेन सुखिता तथा

prīyate tava nirdvandvā tebhyaśca vigatajvarā |
duḥkhitā tena duḥkhena sukhena sukhitā tathā

भजेत्सर्वात्मना चैव प्रद्युम्नजननी तथा ।
भानुप्रभृतिभिश्चैनान्विशिनष्टि च केशवः

bhajetsarvātmanā caiva pradyumnajananī tathā |
bhānuprabhṛtibhiścainānviśinaṣṭi ca keśavaḥ

भोजनाच्छादने चैषां नित्यं मे श्वशुरः स्थितः ।
रामप्रभृतयः सर्वे भजन्त्यन्धकवृष्णयः

bhojanācchādane caiṣāṃ nityaṃ me śvaśuraḥ sthitaḥ |
rāmaprabhṛtayaḥ sarve bhajantyandhakavṛṣṇayaḥ

तुल्यो हिप्रणयस्तेषां प्रद्युम्नस्य च भामिनि ।
एवमादि प्रियं सत्यंहृद्यमुक्त्वा मनोनुगम्

tulyo hipraṇayasteṣāṃ pradyumnasya ca bhāmini |
evamādi priyaṃ satyaṃhṛdyamuktvā manonugam

गमनाय मनश्चक्रेवासुदेवरथं प्रति ।
तां कृष्णां कृष्णमहिषी चकाराभिप्रदक्षिणम्

gamanāya manaścakrevāsudevarathaṃ prati |
tāṃ kṛṣṇāṃ kṛṣṇamahiṣī cakārābhipradakṣiṇam

आरुरोह रथं शौरेः सत्यभामाऽथ भामिनी ।
स्मयित्वातु यदुश्रेष्ठो द्रौपदीं परिसान्त्व्य च ।
उपावर्त्य ततः शीघ्रैर्हयैः प्रायात्परंतपः

āruroha rathaṃ śaureḥ satyabhāmā'tha bhāminī |
smayitvātu yaduśreṣṭho draupadīṃ parisāntvya ca |
upāvartya tataḥ śīghrairhayaiḥ prāyātparaṃtapaḥ