अध्याय 165: पर्वत पर अर्जुन की प्रतीक्षा

तस्मिन्नगेन्द्रे वसतां तु तेषां
महात्मनां सद्व्रतमास्थितानाम् ।
रतिः प्रमोदश्च बभूव तेषा-
माकाङ्क्षतां दर्शनमर्जुनस्य

tasminnagendre vasatāṃ tu teṣāṃ
mahātmanāṃ sadvratamāsthitānām |
ratiḥ pramodaśca babhūva teṣā-
mākāṅkṣatāṃ darśanamarjunasya

तान्वीर्ययुक्तान्सुविशुद्धसत्वां-
स्तेजस्विनः सत्यधृतिप्रधानान् ।
संप्रीयमाणा बहवोऽबिजग्मु-
र्गन्धर्वसङ्घाश्च महर्षयश्च

tānvīryayuktānsuviśuddhasatvāṃ-
stejasvinaḥ satyadhṛtipradhānān |
saṃprīyamāṇā bahavo'bijagmu-
rgandharvasaṅghāśca maharṣayaśca

तं पादपैः पुष्पफलैरुपेतं
नगोत्तमं प्राप्य महारथानाम् ।
मनःप्रसादः परमो बभूव
यथा दिवं प्राप्य मरुद्गणानाम्

taṃ pādapaiḥ puṣpaphalairupetaṃ
nagottamaṃ prāpya mahārathānām |
manaḥprasādaḥ paramo babhūva
yathā divaṃ prāpya marudgaṇānām

मयूरहंसस्वननादितानि
पुष्पोपकीर्णानि महाचलस्य ।
शृङ्गाणि सानूनि च पश्यमाना
गिरेः परं हर्षमवाप्य तस्थुः

mayūrahaṃsasvananāditāni
puṣpopakīrṇāni mahācalasya |
śṛṅgāṇi sānūni ca paśyamānā
gireḥ paraṃ harṣamavāpya tasthuḥ

साक्षात्कुबेरेण कृताश्च तस्मि-
न्नगोत्तमे संवृतकूटगुल्माः ।
कादम्बकारण्डवहंसजुष्टाः
पद्माकुलाः पुष्करिणीरपश्यन्

sākṣātkubereṇa kṛtāśca tasmi-
nnagottame saṃvṛtakūṭagulmāḥ |
kādambakāraṇḍavahaṃsajuṣṭāḥ
padmākulāḥ puṣkariṇīrapaśyan

क्रीडाप्रदेशांस्च समृद्धरूपा-
न्सवेदिकांस्ते न्यवसन्सुवेशान् ।
मणिप्रकीर्णांश्च मनोरमांश्च
यथा भवेयुर्नदस्य राज्ञः

krīḍāpradeśāṃsca samṛddharūpā-
nsavedikāṃste nyavasansuveśān |
maṇiprakīrṇāṃśca manoramāṃśca
yathā bhaveyurnadasya rājñaḥ

अनेकवर्णैश् सुगन्धिभिश्च
महाद्रुमैः संततमभ्रजालैः ।
तपःप्रधानाः सततं चरन्तः
शृङ्गं गिरेश्चिन्तयितुं न शेकुः

anekavarṇaiś sugandhibhiśca
mahādrumaiḥ saṃtatamabhrajālaiḥ |
tapaḥpradhānāḥ satataṃ carantaḥ
śṛṅgaṃ gireścintayituṃ na śekuḥ

स्वतेजसा तस्य नगोत्तमस्य
महौषधीनां च तथा प्रभावात् ।
विभक्तरूपः सविता बभूव
निशामुखं प्राप्य नरर्षभाणाम्

svatejasā tasya nagottamasya
mahauṣadhīnāṃ ca tathā prabhāvāt |
vibhaktarūpaḥ savitā babhūva
niśāmukhaṃ prāpya nararṣabhāṇām

यमास्थितः स्थावरजङ्गमानां
विभावसुर्भाविता हरीशः ।
तस्योदयं चास्तमनं च वीर-
स्तत्रस्थितास्ते ददृशुर्नृसिंहाः

yamāsthitaḥ sthāvarajaṅgamānāṃ
vibhāvasurbhāvitā harīśaḥ |
tasyodayaṃ cāstamanaṃ ca vīra-
statrasthitāste dadṛśurnṛsiṃhāḥ

रवेस्तमिस्रागमनिर्गमांस्ते
तथोदयं चास्तमनं च वीराः ।
समावृताः प्रेक्ष्य तमोनुदस्य
गभस्तिजालैः प्रदिशो दिशश्च

ravestamisrāgamanirgamāṃste
tathodayaṃ cāstamanaṃ ca vīrāḥ |
samāvṛtāḥ prekṣya tamonudasya
gabhastijālaiḥ pradiśo diśaśca

स्वाध्यायवन्तः सततक्रियाश्च
धर्मप्रधानाश्च शुचिव्रताश्च ।
सत्ये स्थितास्तस्य महारथस्य
सत्यव्रतस्यागमनप्रतीक्षाः

svādhyāyavantaḥ satatakriyāśca
dharmapradhānāśca śucivratāśca |
satye sthitāstasya mahārathasya
satyavratasyāgamanapratīkṣāḥ

इहैव हर्षोऽस्तु समागतानां
क्षिप्रं कृतास्त्रेण धनंजयेन ।
इति ब्रुवन्तः परमाशिपस्ते
पार्थास्तपोयोगपरा बभूवुः

ihaiva harṣo'stu samāgatānāṃ
kṣipraṃ kṛtāstreṇa dhanaṃjayena |
iti bruvantaḥ paramāśipaste
pārthāstapoyogaparā babhūvuḥ

दृष्ट्वा विचित्राणि गिरौ वनानि
किरीटिनं चिन्तयतामभीक्ष्णम् ।
बभूव राविर्दिवसश्च तेषां
संवत्सरेणैव समानरूपः

dṛṣṭvā vicitrāṇi girau vanāni
kirīṭinaṃ cintayatāmabhīkṣṇam |
babhūva rāvirdivasaśca teṣāṃ
saṃvatsareṇaiva samānarūpaḥ

यदैव धौम्यानुमते महात्मा
कृत्वा जटां प्रव्रजितः स जिष्णुः ।
तदैव तेषां नबभूव हर्षः
कुतो रतिस्तद्गतमानसानाम्

yadaiva dhaumyānumate mahātmā
kṛtvā jaṭāṃ pravrajitaḥ sa jiṣṇuḥ |
tadaiva teṣāṃ nababhūva harṣaḥ
kuto ratistadgatamānasānām

भ्रातुर्नियोगात्तु युधिष्ठिरस्य
वनादसौ वारणमत्तगामी ।
यत्काम्यकात्प्रव्रजितः स जिष्णु-
स्तदैव ते शोकहता बभूवुः

bhrāturniyogāttu yudhiṣṭhirasya
vanādasau vāraṇamattagāmī |
yatkāmyakātpravrajitaḥ sa jiṣṇu-
stadaiva te śokahatā babhūvuḥ

तथैव तं चिन्तयतां सिताश्व-
मस्त्रार्थिनं वासवमभ्युपेतम् ।
कालः स कृच्छ्रेण महानतीत-
स्तस्मिन्नगे भारत भारतानाम्

tathaiva taṃ cintayatāṃ sitāśva-
mastrārthinaṃ vāsavamabhyupetam |
kālaḥ sa kṛcchreṇa mahānatīta-
stasminnage bhārata bhāratānām

[उषित्वा पञ्चवर्षाणि सहस्राक्षनिवेशने ।
अवाप्य दिव्यान्यस्त्राणि सर्वाणि विबुधेश्वरात्

[uṣitvā pañcavarṣāṇi sahasrākṣaniveśane |
avāpya divyānyastrāṇi sarvāṇi vibudheśvarāt

आग्नेयं वारुणं सौम्यं वायव्यमथ वैष्णवम् ।
ऐन्द्रं पाशुपतं ब्राह्मं पारमेष्ठ्यं प्रजापतेः

āgneyaṃ vāruṇaṃ saumyaṃ vāyavyamatha vaiṣṇavam |
aindraṃ pāśupataṃ brāhmaṃ pārameṣṭhyaṃ prajāpateḥ

यमस्य धातुः सवितुस्त्वष्टुर्वैश्रवणस्य चं ।
तानि प्राप्य सहस्राक्षादभिवाद्य शतक्रतुम्

yamasya dhātuḥ savitustvaṣṭurvaiśravaṇasya caṃ |
tāni prāpya sahasrākṣādabhivādya śatakratum

अनुज्ञातस्तदा तेन कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ।
आगच्छदर्जुनः प्रीतः प्रहृष्टो गन्धपादनम्

anujñātastadā tena kṛtvā cāpi pradakṣiṇam |
āgacchadarjunaḥ prītaḥ prahṛṣṭo gandhapādanam