अध्याय 150: हनुमान द्वारा रामकथा और अपने वर का वर्णन

हृतदारः सह भ्रात्रा पत्नीं मार्गन्स राघवः ।
दृष्टवाञ्शैलशिखरे सुग्रीवं वानरर्षभम्

hṛtadāraḥ saha bhrātrā patnīṃ mārgansa rāghavaḥ |
dṛṣṭavāñśailaśikhare sugrīvaṃ vānararṣabham

तेन तस्याभवत्सख्यं राघवस्य महात्मनः ।
स हत्वा वालिनं राज्ये सुग्रीवं प्रत्यपादयत्

tena tasyābhavatsakhyaṃ rāghavasya mahātmanaḥ |
sa hatvā vālinaṃ rājye sugrīvaṃ pratyapādayat

स राज्यं प्राप्य सुग्रीवः सीतायाः परिमार्गणे ।
वानरान्प्रेषयामास शतशोऽथ सहस्रशः

sa rājyaṃ prāpya sugrīvaḥ sītāyāḥ parimārgaṇe |
vānarānpreṣayāmāsa śataśo'tha sahasraśaḥ

ततो वानरकोटीभिः सहितोऽहं नरर्षभ ।
सीतां मार्गन्महाबाहो प्रस्थितो दक्षिणां दिशम्

tato vānarakoṭībhiḥ sahito'haṃ nararṣabha |
sītāṃ mārganmahābāho prasthito dakṣiṇāṃ diśam

ततः प्रवृत्तिः सीताया गृध्रेण सुमहात्मना ।
संपातिना समाख्याता रावणस्य निवेशने

tataḥ pravṛttiḥ sītāyā gṛdhreṇa sumahātmanā |
saṃpātinā samākhyātā rāvaṇasya niveśane

ततोऽहं कार्यसिद्ध्यर्थं रामस्याक्लिष्टकर्मणः ।
शतयोजनविस्तारमर्णवं सहसा प्लुतः

tato'haṃ kāryasiddhyarthaṃ rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ |
śatayojanavistāramarṇavaṃ sahasā plutaḥ

अहं स्ववीर्यादुत्तीर्य सागरं मकरालयम् ।
सुतां जनकराजस्य सीतां सुररसुतोपमाम्

ahaṃ svavīryāduttīrya sāgaraṃ makarālayam |
sutāṃ janakarājasya sītāṃ surarasutopamām

दृष्टवान्भरतश्रेष्ठ रावणस्य निवेशने ।
समेत्य तामहं देवीं वैदेहीं राघवप्रियाम्

dṛṣṭavānbharataśreṣṭha rāvaṇasya niveśane |
sametya tāmahaṃ devīṃ vaidehīṃ rāghavapriyām

दग्ध्वा लङ्कामशेषेण सादृप्राकारतोरणाम् ।
प्रत्यागतश्चास्य पुनर्नाम तत्रप्रकाश्य वै

dagdhvā laṅkāmaśeṣeṇa sādṛprākāratoraṇām |
pratyāgataścāsya punarnāma tatraprakāśya vai

मद्वाक्यं चावधार्याशु रामो राजीवलोचनः ।
अबद्धपूर्वमन्यैश्च बद्ध्वा सेतुं महोदधौ ।
वृतो वानरकोटीभिः समुत्तीर्णो महार्णवम्

madvākyaṃ cāvadhāryāśu rāmo rājīvalocanaḥ |
abaddhapūrvamanyaiśca baddhvā setuṃ mahodadhau |
vṛto vānarakoṭībhiḥ samuttīrṇo mahārṇavam

ततो ररामेण वीर्येण हत्वा तान्सर्वराक्षसान् ।
रणे तु राक्षसगणं रावणं लोकरावणम्

tato rarāmeṇa vīryeṇa hatvā tānsarvarākṣasān |
raṇe tu rākṣasagaṇaṃ rāvaṇaṃ lokarāvaṇam

निशाचरेनद्रं हत्वा तु सभ्रातृसुतबान्धवम् ।
राज्येऽभिषिच्य लङ्कायां राक्षसेन्द्रं विभीषणम्

niśācarenadraṃ hatvā tu sabhrātṛsutabāndhavam |
rājye'bhiṣicya laṅkāyāṃ rākṣasendraṃ vibhīṣaṇam

धार्मिकं भक्तिमन्तं च भक्तानुगतवत्सलः ।
प्रत्याहृत्य ततः सीतां नष्टां वेदश्रुतिं यथा

dhārmikaṃ bhaktimantaṃ ca bhaktānugatavatsalaḥ |
pratyāhṛtya tataḥ sītāṃ naṣṭāṃ vedaśrutiṃ yathā

तयैव सहितः साध्व्या पत्न्या रामो महायशाः ।
गत्वा ततोऽतित्वरितः स्वां पुरीं रघुनन्दनः ।
अध्यावसत्ततोऽयोध्यामयोध्यां द्विषतां प्रभुः

tayaiva sahitaḥ sādhvyā patnyā rāmo mahāyaśāḥ |
gatvā tato'titvaritaḥ svāṃ purīṃ raghunandanaḥ |
adhyāvasattato'yodhyāmayodhyāṃ dviṣatāṃ prabhuḥ

ततः प्रतिष्ठितो राज्ये रामो नृपतिसत्तमः ।
वरं मया याचितोऽसौ रामो राजीवलोचनः

tataḥ pratiṣṭhito rājye rāmo nṛpatisattamaḥ |
varaṃ mayā yācito'sau rāmo rājīvalocanaḥ

यावद्रामकथेयं ते भवेल्लोकेषु शत्रुहन् ।
तावज्जीवेयमित्येवं तथाऽस्त्विति च सोब्रवीत्

yāvadrāmakatheyaṃ te bhavellokeṣu śatruhan |
tāvajjīveyamityevaṃ tathā'stviti ca sobravīt

सीताप्रसादाच्च सदा मामिहस्थमरिंदम ।
उपतिष्ठन्ति दिव्या हि भोगा भीम यथेप्सिताः

sītāprasādācca sadā māmihasthamariṃdama |
upatiṣṭhanti divyā hi bhogā bhīma yathepsitāḥ

दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।
राज्यं कारितवान्रामस्ततः स्वभवनं गतः

daśavarṣasahasrāṇi daśavarṣaśatāni ca |
rājyaṃ kāritavānrāmastataḥ svabhavanaṃ gataḥ

तदिहाप्सरसस्तात गन्धर्वाश्च सदाऽनघ ।
तस्य वीरस्य चरितं गायन्त्यो रमयन्ति माम्

tadihāpsarasastāta gandharvāśca sadā'nagha |
tasya vīrasya caritaṃ gāyantyo ramayanti mām

अयं च मार्गो मर्त्यानामगम्यः कुरुनन्दन ।
ततोऽहं रुद्धवान्मार्गं तवेमं देवसेवितम्

ayaṃ ca mārgo martyānāmagamyaḥ kurunandana |
tato'haṃ ruddhavānmārgaṃ tavemaṃ devasevitam

त्वामनेन पथा यान्तं यक्षो वा राक्षसोपि वा ।
धर्षयेद्वा शपेद्वाऽपि मा कश्चिदिति भारत

tvāmanena pathā yāntaṃ yakṣo vā rākṣasopi vā |
dharṣayedvā śapedvā'pi mā kaściditi bhārata

दिव्यो देवपथो ह्येष नात्र गच्छन्ति मानुषाः ।
यदर्थमागतश्चासि अत एव सरश्च तत्

divyo devapatho hyeṣa nātra gacchanti mānuṣāḥ |
yadarthamāgataścāsi ata eva saraśca tat