अध्याय 141: रक्षित पर्वतों के विषय में लोमश की चेतावनी

उशीरबीजं मैनाकं गिरिं श्वेतं च भारत ।
समतीतोऽसि कौन्तेय कालशैलं च पार्थिव

uśīrabījaṃ mainākaṃ giriṃ śvetaṃ ca bhārata |
samatīto'si kaunteya kālaśailaṃ ca pārthiva

एषा गङ्गा सप्तविधा राजते भरतर्षभ ।
स्थानं विरजसं पुण्यं यत्राग्निर्नित्यमिध्यते

eṣā gaṅgā saptavidhā rājate bharatarṣabha |
sthānaṃ virajasaṃ puṇyaṃ yatrāgnirnityamidhyate

एतद्वै मानुषेणाद्य न शक्यं द्रष्टुमद्भुतम् ।
समाधिं कुरुताव्यग्रास्तीर्थान्येतानि द्रक्ष्यथ

etadvai mānuṣeṇādya na śakyaṃ draṣṭumadbhutam |
samādhiṃ kurutāvyagrāstīrthānyetāni drakṣyatha

एतद्द्रक्ष्यसि देवानामाक्रीडं च रणाङ्कितम् ।
अतिक्रान्तोसि कौन्तेय कालशैलं च पर्वतम्

etaddrakṣyasi devānāmākrīḍaṃ ca raṇāṅkitam |
atikrāntosi kaunteya kālaśailaṃ ca parvatam

श्वेतं गिरिं प्रवेक्ष्यामो मन्दरं चैव पर्वतम् ।
यत्र माणिवरो यक्षः कुबेरश्चैव यक्षराट्

śvetaṃ giriṃ pravekṣyāmo mandaraṃ caiva parvatam |
yatra māṇivaro yakṣaḥ kuberaścaiva yakṣarāṭ

अष्टाशीतिसहस्राणि गन्धर्वाः शीघ्रगामिनः ।
तथा किंपुरुषा राजन्यक्षाश्चैव चतुर्गुणाः

aṣṭāśītisahasrāṇi gandharvāḥ śīghragāminaḥ |
tathā kiṃpuruṣā rājanyakṣāścaiva caturguṇāḥ

अनेकरूपसंस्थाना नानाप्रहरणाश्च ते ।
यक्षेन्द्रं मनुजश्रेष्ठ माणिभद्रमुपासते

anekarūpasaṃsthānā nānāpraharaṇāśca te |
yakṣendraṃ manujaśreṣṭha māṇibhadramupāsate

तेषामृद्धिरतीवात्र गतौ वायुसमाश्च ते ।
यक्षेन्द्रं मनुजश्रेष्ठ माणिभद्रमुपासते

teṣāmṛddhiratīvātra gatau vāyusamāśca te |
yakṣendraṃ manujaśreṣṭha māṇibhadramupāsate

तैस्तात बलिभिर्गुप्ता यातुधानैश्च रक्षिताः ।
दुर्गमाः पर्वताः पार्थ समाधिं परमं कुरु

taistāta balibhirguptā yātudhānaiśca rakṣitāḥ |
durgamāḥ parvatāḥ pārtha samādhiṃ paramaṃ kuru

कुबेरसचिवाश्चान्ये रौद्रा मैत्राश्च राक्षसाः ।
तैः समेष्याम कौन्तेय यत्तो विक्रमणे भव

kuberasacivāścānye raudrā maitrāśca rākṣasāḥ |
taiḥ sameṣyāma kaunteya yatto vikramaṇe bhava

कैलासः पर्वतो राजन्पड्योजनशतोच्छ्रितः ।
यत्रदेवाः समायान्ति विशाला यत्र भारत

kailāsaḥ parvato rājanpaḍyojanaśatocchritaḥ |
yatradevāḥ samāyānti viśālā yatra bhārata

असङ्ख्येयास्तु कौन्तेय यक्षराक्षसकिन्नराः ।
नागाः सुपर्णा गन्धर्वाः कुबेरसदनं प्रति

asaṅkhyeyāstu kaunteya yakṣarākṣasakinnarāḥ |
nāgāḥ suparṇā gandharvāḥ kuberasadanaṃ prati

तान्विगाहस्व पार्थाद्य तपसा च दमेन च ।
रक्ष्यमाणो मया राजन्भीमसेनबलेन च

tānvigāhasva pārthādya tapasā ca damena ca |
rakṣyamāṇo mayā rājanbhīmasenabalena ca

स्वस्ति ते वरुणो राजा यमश्च समितिंजयः ।
गङ्गा च यमुना चैव पर्वताश्च दिशन्तु ते

svasti te varuṇo rājā yamaśca samitiṃjayaḥ |
gaṅgā ca yamunā caiva parvatāśca diśantu te

मरुतश्च सहाश्विभ्यां सरितश्च सरांसि च ।
स्वस्ति देवासुरेभ्यश्च वसुभ्यश् महाद्युते

marutaśca sahāśvibhyāṃ saritaśca sarāṃsi ca |
svasti devāsurebhyaśca vasubhyaś mahādyute

इन्द्रस्य जाम्बूनदपर्वताद्वै
शृणोमि घोषं तव देवि गङ्गे ।
गोपाययेमं सुभगे गिरिभ्यः
सर्वाजमीढापचितं नरेन्द्रम्

indrasya jāmbūnadaparvatādvai
śṛṇomi ghoṣaṃ tava devi gaṅge |
gopāyayemaṃ subhage giribhyaḥ
sarvājamīḍhāpacitaṃ narendram

ददस्व शर्म प्रविविक्षतोऽस्य
शैलानिमाञ्छैलसुते नृपस्य ।
शिवप्रदा सर्वसरित्प्रधाने
स भ्रातृकस्येह युधिष्ठिरस्य ।

dadasva śarma pravivikṣato'sya
śailānimāñchailasute nṛpasya |
śivapradā sarvasaritpradhāne
sa bhrātṛkasyeha yudhiṣṭhirasya |

अपूर्वोऽयं संभ्रमो लोमशस्य
कृष्णां च सर्वे रक्षत मा प्रमादः ।
देशो ह्ययं दुर्गतमो मतोऽस्य
तस्मात्परं शौचमिहाचरध्वम्

apūrvo'yaṃ saṃbhramo lomaśasya
kṛṣṇāṃ ca sarve rakṣata mā pramādaḥ |
deśo hyayaṃ durgatamo mato'sya
tasmātparaṃ śaucamihācaradhvam

ततोऽब्रवीद्भीममुदारवीर्यं
कृष्णां यत्तः पालय भीमसेन ।
शून्येऽर्जुनेऽसन्निहिते च तात
त्वामेव कृष्णा भजते भयेषु

tato'bravīdbhīmamudāravīryaṃ
kṛṣṇāṃ yattaḥ pālaya bhīmasena |
śūnye'rjune'sannihite ca tāta
tvāmeva kṛṣṇā bhajate bhayeṣu

ततो महात्मां स यमौ समेत्य
मूर्धन्युपाघ्राय विमृज्यगात्रे ।
उवाच तौ बाष्पकलं स राजा
मा बैष्टमागच्छतमप्रमत्तौ

tato mahātmāṃ sa yamau sametya
mūrdhanyupāghrāya vimṛjyagātre |
uvāca tau bāṣpakalaṃ sa rājā
mā baiṣṭamāgacchatamapramattau